TR
EN
Aklimatizasyona Genel Bir Bakış Açısı ve Aklimatizasyon Sırasında Bitkilerde Meydana Gelen Morfolojik ve Anatomik Değişiklikler
Öz
Doku kültürü ile elde edilen bitkiler, laboratuvar ortamında uygun besin ortamı içeren kültür kaplarında (in vitro) kontrollü bir şekilde yetiştirilirler ve ex vitro (laboratuvar dışı) koşullara aktarıldıklarında değişken çevresel faktörlere uyum sağlamakta zorlanabilirler. Ticari ölçekte mikroçoğaltımın nihai başarısı, rejenere edilen bitkilerin ex vitro ortama düşük maliyetle ve yüksek hayatta kalma oranı ile aktarılmalarına bağlıdır. Bu açıdan, doku kültürü ile elde edilen bitkilerin ex vitro koşullara aklimatizasyonu önemli bir konudur. İn vitro kültür koşulları bitkilerin morfolojisi, anatomisi ve fizyolojinde değişikliklere sebep olur. İn vitro koşullarda rejenere edilen bitkilerin kütikula kalınlığı ve klorofil içeriği daha az, stoma sayısı ve boyutu daha yüksektir. Aklimatizasyon aşamasında bitkiciklerde büyümeyi artırmak ve ölüm oranını azaltmak için, hem fiziksel hem de kimyasal ortamın kontrolü ve mikroçoğaltılan bitkiciklerin biyolojik olarak kuvvetlendirilmesine odaklanılmaktadır. Genel olarak aklimatizasyon sürecinde kültür ortamından nazikçe çıkarılan bitki kökleri besin ortamı kalıntılarından arındırmak için yıkanır. Ardından belirli oranlarda substrat karışımları içeren saksılara aktarılırlar. Bazı bitki türleri için optimum nem, ışık, sıcaklık ve CO2 konsantrasyonu değişiklik gösterebilir. Bu derleme kapsamında aklimatizasyon konusundaki son literatürler incelenmiş ve genel bir bakış açısı oluşturulmaya çalışılmıştır. Klasik aklimatizasyon süreci ve bu aşamada bitkilerin karşılaştığı abiyotik ve biyotik stres faktörleri ve bitkilerde meydana gelen morfolojik ve anatomik değişiklikler rapor edilmiştir. Ayrıca aklimatizasyon sürecini ve yöntemlerini içeren 2000-2023 yılları arasındaki patentler listelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ali A., Ahmad T., Abbasi N.A., Hafiz I.A. (2009). Effect of different concentrations of auxins on in vitro rooting of olive cultivar ‘Moraiolo’. Pakistan Journal of Botany, 41(3),1223-1231.
- Amâncio S., Rebordão J.P., Chaves M.M. (1999). Improvement of acclimatization of micropropagated grapevine: photosynthetic competence and carbon allocation. Plant Cell, Tissue and Organ Culture, 58, 31-37.
- Bag N., Palni L.M.S., Nandi S.K. (2019). An efficient method for acclimatization: in vitro hardening of tissue culture-raised tea plants (Camellia sinensis (L.) O. Kuntze). Current Science, 117,2, 25.
- Bhatia N. (2021). What is acclimatization in plant tissue culture?. Labassociates, https://labassociates.com/what-is-acclimatization-in-plant-tissue-culture, (10.01.2024).
- Bigger B.B., (2010). Micropropagation and acclimatization of'norton'grapevine (vitis aestivalis). Master thesis, University of Nebraska, Nebraska.
- Canales, E., Rodríguez M., Borrás-Hidalgo O. (2005). Molecular aspects of abiotic stress in plants. Biotecnología Aplicada, 22(1), 1-10.
- Cassana, F.F., Falqueto A.R., Braga E.J, Peters J.A., Bacarin M.A. (2010). Chlorophyll a fluorescence of sweet potato plants cultivated in vitro and during ex vitro acclimatization. Brazilian Journal of Plant Physiology, 22, 167-170.
- Chandra A.K., Gururani K., Gupta A., Kumar A. (2021). Biotechnological and OMICS approaches to study the mechanisms of stress responses in agricultural crop. In: Plant Stress Biology.. Suman, S.K, Chandra, A.K. and Kumar, P. (eds.), New Delhi Publishers, New Delhi, 1-15.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bitki Biyoteknolojisi, Bitki Fizyolojisi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
26 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
21 Mart 2024
Kabul Tarihi
17 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 2
APA
Güngör, H. H., Uslu, S., & Gürel, A. (2025). Aklimatizasyona Genel Bir Bakış Açısı ve Aklimatizasyon Sırasında Bitkilerde Meydana Gelen Morfolojik ve Anatomik Değişiklikler. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 18(2), 76-89. https://doi.org/10.58688/kujs.1456426
AMA
1.Güngör HH, Uslu S, Gürel A. Aklimatizasyona Genel Bir Bakış Açısı ve Aklimatizasyon Sırasında Bitkilerde Meydana Gelen Morfolojik ve Anatomik Değişiklikler. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025;18(2):76-89. doi:10.58688/kujs.1456426
Chicago
Güngör, Halide Hande, Simay Uslu, ve Aynur Gürel. 2025. “Aklimatizasyona Genel Bir Bakış Açısı ve Aklimatizasyon Sırasında Bitkilerde Meydana Gelen Morfolojik ve Anatomik Değişiklikler”. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 18 (2): 76-89. https://doi.org/10.58688/kujs.1456426.
EndNote
Güngör HH, Uslu S, Gürel A (01 Aralık 2025) Aklimatizasyona Genel Bir Bakış Açısı ve Aklimatizasyon Sırasında Bitkilerde Meydana Gelen Morfolojik ve Anatomik Değişiklikler. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 18 2 76–89.
IEEE
[1]H. H. Güngör, S. Uslu, ve A. Gürel, “Aklimatizasyona Genel Bir Bakış Açısı ve Aklimatizasyon Sırasında Bitkilerde Meydana Gelen Morfolojik ve Anatomik Değişiklikler”, Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 18, sy 2, ss. 76–89, Ara. 2025, doi: 10.58688/kujs.1456426.
ISNAD
Güngör, Halide Hande - Uslu, Simay - Gürel, Aynur. “Aklimatizasyona Genel Bir Bakış Açısı ve Aklimatizasyon Sırasında Bitkilerde Meydana Gelen Morfolojik ve Anatomik Değişiklikler”. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 18/2 (01 Aralık 2025): 76-89. https://doi.org/10.58688/kujs.1456426.
JAMA
1.Güngör HH, Uslu S, Gürel A. Aklimatizasyona Genel Bir Bakış Açısı ve Aklimatizasyon Sırasında Bitkilerde Meydana Gelen Morfolojik ve Anatomik Değişiklikler. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2025;18:76–89.
MLA
Güngör, Halide Hande, vd. “Aklimatizasyona Genel Bir Bakış Açısı ve Aklimatizasyon Sırasında Bitkilerde Meydana Gelen Morfolojik ve Anatomik Değişiklikler”. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 18, sy 2, Aralık 2025, ss. 76-89, doi:10.58688/kujs.1456426.
Vancouver
1.Halide Hande Güngör, Simay Uslu, Aynur Gürel. Aklimatizasyona Genel Bir Bakış Açısı ve Aklimatizasyon Sırasında Bitkilerde Meydana Gelen Morfolojik ve Anatomik Değişiklikler. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 01 Aralık 2025;18(2):76-89. doi:10.58688/kujs.1456426