Selim İlçesinin Toprak Örneklerinde Doğal Radyoaktivite Düzeyleri ve Radyolojik Etkilerinin Değerlendirilmesi

Gülçin Bilgici Cengiz

Selim İlçesinin Toprak Örneklerinde Doğal Radyoaktivite Düzeyleri ve Radyolojik Etkilerinin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada, Kars ili Selim ilçesinin farklı yerlerinden toplanan 99 toprak örneğinin aktivite konsantrasyonları NaI(Tl) gama spektrometresi kullanılarak belirlenmiştir. Toprak numunelerindeki doğal radyonüklitlerin ⁴⁰K, ²²⁶Ra ve ²³²Th konsantrasyonlarının sırasıyla, 290.9±58.8 ile 913.9±184.7 Bqkg^-1, 9.4±6.9 ile 27.9±8.0 Bqkg^-1 ve 16.3±4.8 ile 45.0±5.1 Bqkg^-1 arasında değiştiği görülmüştür. Ayrıca incelenen alanda, aktivite konsantrasyon değeri 1.0±0.9 ile 29.6±3.6 Bqkg^-1 arasında değişen nispeten düşük miktarda ¹³⁷Cs bulunmuştur. Burada çalışılan toprak numunelerinin Radyum eşdeğer aktivitesi (Ra_eq), açık havada soğurulan gama doz oranı (ADR), radyonüklitlerin varlığına bağlı havadaki yıllık etkin doz oranı (AED) ve ortalama bir insan ömrü boyunca bu dozların kanser oluşturma riski (YFKR) değerleri belirlendi. Bu çalışmada sunulan sonuçlar, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yapılan benzer çalışmaların sonuçları ve dünya ortalamaları ile karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonuçları, gelecekteki değerlendirmeler için bir referans oluşturabilir.

Anahtar Kelimeler

Toprak,Doğal Radyoaktivite Konsantrasyonu,Gama Işını Spektrometresi,Kanser Riski

Kaynakça

Abu Samreh M.M., Thabayneh K.M., Khrais F.W. (2014). Measurement of activity concentration levels of radionuclides in soil samples collected from Bethlehem Province, West Bank, Palestine, Turkish J Eng Env Sci, 38: 113-125.
Alzubaidi G., Fauziah B., Hamid S., Abdul Rahman I. (2016). Assessment of Natural Radioactivity Levels and Radiation Hazards in Agricultural and Virgin Soil in the State of Kedah, North of Malaysia The Scientific World Journal, 1-9.
Anonymous, (2009). http://www.taek.gov.tr/sss/radyasyondan-korunma/505-iyonlastirici-radyasyonun-biyolojik-etkileri.html (Erisim tarihi 25 Temmuz 2017).
Beretka J. Mathew P.J. (1985). Natural radioactivity of Australian building materials, industrial wastes and by-products. Health Phys., 48, 87–95.
Bilgici Cengiz G., Çağlar İ. (2016). Determination of the Health Hazards and Life time Cancer Risk Due to Natural Radioactivity in Soil of Akyaka, Arpaçay and Susuz Areas of Kars, Turkey. International Journal of Scientific &Engineering Research, Volume 7 ıssue 3,619-626.
Bilgici Cengiz, G., Reşitoğlu S. (2014). Determination of natural radioactivity levels in Kars City center, Turkey. Journal of Nuclear Sciences, 1, 32-37.
Chandrasekaran A., Ravisankar R. Senthilkumar G., Thillaivelavan K., Dhinakaran B., Vijayagopal P., Bramha S.N., Venkatraman B. (2014). Spatial distribution and lifetime cancer risk due to gamma radioactivity in Yelagiri Hills, Tamilnadu, India Egyptian journal of basic and applied sciences 1 38-48.
Değerlier M., Karahan G., Ozger G. (2008). Radioactivity concentrations and dose assessment for soil samples around Adana, Turkey. Journal of Environmental Radioactivity, 99(7), 1018–1025.

Dizman S., Görür F.K., Keser R. (2016). Determination of radioactivity levels of soil samples and the excess of lifetime cancer risk in Rize province, Turkey. International Journal of Radiation Research, 14(3): 237-244.
EC, (1999). European Commission. Radiation Protection Unit, radiological protection principles concerning the natural radioactivity of building materials. Radiat. Prot., 112.
Kapdan E., Varinlioglu A., Karahan G. (2011). Radioactivity Levels and Health Risks due to Radionuclides in the Soil of Yalova, Northwestern Turkey Int. J. Environ. Res., 5(4):837-846.
Karataslı M., Turhan S., Varinlioglu A., Yegingil Z. (2016). Natural and fallout radioactivity levels and radiation hazard evaluation in soil samples. Environ Earth Sci, 75:424.
Markkanen M. (1995). Radiation Dose Assessments for Materials with Elevated Natural Radioactivity. Report STUK-B-STO 32. Radiation and Nuclear Safety Authority -STUK.
Oyeyemi K.D., Usikalu M.R., Aizebeokhai A.P., Achuka J.A., Jonathan O. (2017). Measurements of radioactivity levels in part of Ota Southwestern Nigeria: Implications for radiological hazards indices and excess lifetime cancer-risks IOP Conf. Series: Journal of Physics: Conf. Series 852, 1-8.
Rafique M., Ur Rahman S., Basharat M., Aziz W., Ahmad I., Lone K.A., Ahmad K., Matiullah M. (2014). Evaluation of excess life time cancer risk from gamma dose rates in Jhelum valley. Journal of Radiation Research and Applied Sciences, 7 29-35.
TAEA (2010). Türkiye’deki Çevresel Radyoaktivitenin İzlenmesi 2009, Technique Report, Ankara 9-14.
Taskin H., Karavus M., Ay P., Topuzoglu A., Hidiroglu S., Karahan G. (2009). Radionuclide concentrations in soil and lifetime cancer risk due to gamma radioactivity in Kirklareli, Turkey. Journal of Environmental Radioactivity, 100, 49-53.
Turhan Ş., Köse A., Varinlioğlu A., Şahin N.K., Arıkan İ., Oğuz F., Yücel B., Özdemir T. (2012). Distribution of terrestrial and anthropogenic radionuclides in Turkish surface soil samples. Geoderma, 187–188, 117–124.
Tzortzis M., Tsertos H., Christofides S., Christodoulides G. (2003). Gamma-ray measurements of naturally occurring radioactive samples from Cyprus characteristic geological rocks, Radiation Measurements 37, 221-229.
Yaren H., Karayılanoğlu T. (2005). Radyasyon ve insan sağlığı üzerine etkileri, TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 4 (4), 199-208.
UNSCEAR (2000). Sources, Effects and Risks of Ionizing Radiation Report of the United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation to the General Assembly. United Nations, New York.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gülçin Bilgici Cengiz
KAFKAS ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, FİZİK BÖLÜMÜ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

23 Ekim 2017

Gönderilme Tarihi

23 Ekim 2017

Kabul Tarihi

15 Eylül 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 10 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA95NG74ZX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Bilgici Cengiz, G. (2017). Selim İlçesinin Toprak Örneklerinde Doğal Radyoaktivite Düzeyleri ve Radyolojik Etkilerinin Değerlendirilmesi. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(1), 37-47. https://izlik.org/JA95NG74ZX

AMA

1.Bilgici Cengiz G. Selim İlçesinin Toprak Örneklerinde Doğal Radyoaktivite Düzeyleri ve Radyolojik Etkilerinin Değerlendirilmesi. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2017;10(1):37-47. https://izlik.org/JA95NG74ZX

Chicago

Bilgici Cengiz, Gülçin. 2017. “Selim İlçesinin Toprak Örneklerinde Doğal Radyoaktivite Düzeyleri ve Radyolojik Etkilerinin Değerlendirilmesi”. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 10 (1): 37-47. https://izlik.org/JA95NG74ZX.

EndNote

Bilgici Cengiz G (01 Ekim 2017) Selim İlçesinin Toprak Örneklerinde Doğal Radyoaktivite Düzeyleri ve Radyolojik Etkilerinin Değerlendirilmesi. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 10 1 37–47.

IEEE

[1]G. Bilgici Cengiz, “Selim İlçesinin Toprak Örneklerinde Doğal Radyoaktivite Düzeyleri ve Radyolojik Etkilerinin Değerlendirilmesi”, Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 1, ss. 37–47, Eki. 2017, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95NG74ZX

ISNAD

Bilgici Cengiz, Gülçin. “Selim İlçesinin Toprak Örneklerinde Doğal Radyoaktivite Düzeyleri ve Radyolojik Etkilerinin Değerlendirilmesi”. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 10/1 (01 Ekim 2017): 37-47. https://izlik.org/JA95NG74ZX.

JAMA

1.Bilgici Cengiz G. Selim İlçesinin Toprak Örneklerinde Doğal Radyoaktivite Düzeyleri ve Radyolojik Etkilerinin Değerlendirilmesi. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2017;10:37–47.

MLA

Bilgici Cengiz, Gülçin. “Selim İlçesinin Toprak Örneklerinde Doğal Radyoaktivite Düzeyleri ve Radyolojik Etkilerinin Değerlendirilmesi”. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 1, Ekim 2017, ss. 37-47, https://izlik.org/JA95NG74ZX.

Vancouver

1.Gülçin Bilgici Cengiz. Selim İlçesinin Toprak Örneklerinde Doğal Radyoaktivite Düzeyleri ve Radyolojik Etkilerinin Değerlendirilmesi. Kafkas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi [Internet]. 01 Ekim 2017;10(1):37-4. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95NG74ZX