HACI NÛREDDÎN EFENDİ’NİN MAKTELİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Türk İslâm edebiyatı sahası içerisinde İslâmî gelenekten beslenerek vücûda gelmiş önemli türlerden birisi de Maktel-i Hüseyin’lerdir. Türk edebiyatında Maktel-i Hüseyin yazma geleneği, ilk olarak Yûsuf-ı Meddâh’a nispet edilen Maktel-i Hüseyin ile başlamış olup günümüze kadar bu türde birçok eser kaleme alınmıştır. Makalemizin temel konusu olan Hacı Nûreddîn Efendi’nin Hüseyn’in Makteli ise, bu geleneğin mühim bir örneğini teşkil etmektedir. Bu anlamda söz konusu eserin, tespit edebildiğimiz üç yazma nüshası dışında çok sayıda matbu nüshası da bulunmaktadır. Hacı Nûreddîn Efendi’nin Hüseyn’in Makteli’nin yazma nüshaları ile matbu nüshalarını mukayese edildiğinde, eserin yer yer çeşitli eklemelere maruz bırakılarak tahrifata uğradığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla eserin matbu nüshaları esas alınarak yapılan çalışmalarda, müellife yönelik haklı eleştirilerin yanı sıra haksız ve tutarsız eleştiriler de yapılmıştır. Makalemizde eserin yazma ve matbu nüshalarının tetkiki neticesinde elde edilen bilgi ve bulgular ile mevcut çalışmaların karşılaştırılması sonucunda elde edilen sonuçlar, eser hakkındaki problemlerin çözümüne katkı sağlayacaktır. Bununla birlikte söz konusu eser, kendi türünde yazılmış olan diğer maktellerle şekil ve muhteva açısından mukayese edilerek eserin, Türk İslâm edebiyatı tarihindeki yeri ve önemi tayin edilmeye çalışılacaktır.