Türk Kültüründe Bahçe Algısının Kitap Sanatlarına Yansıması: Şah Mahmud Nişâburî Albümü Örneği

The concept of paradise, one of the most concrete expressions between religion and humanity, has made a great contribution to the establishment of gardens of paradise. This cultural and religious approach, which influenced all fine arts, has also determined Turkish decorative arts. This research focuses on works with the theme of the garden of paradise with vegetal decorations produced through paper cutting from the 16th and 17th century Ottoman book arts. In this research, which focuses on semi-stylized and naturalistic floral motifs, each flower was studied on its own branch and leaf. In this period, when garden designs gained prominence as a subject in book arts, the main subject was private garden flowers, trees and plants. Vegetal motifs, which have been a source of inspiration for artists in book arts and are frequently used in the depiction of the theme of paradise, present one of the most beautiful examples of book arts with the work themed "Garden of paradise" in the Shah Mahmut Nishapuri album. The purpose of the research; The aim is to increase the recognition of this work, which represents the theme of heaven and the concepts of immortality with its fine workmanship and the abundant use of woody plants and colorful flowers in its depiction of the heaven it contains, and of Kati' art (Turkish paper cutting art). The study, which is based on the general survey model among the data collection techniques related to the subject, employed qualitative research methods and techniques.

Din ve insan arasındaki en somut ifadelerden biri olan cennet kavramı, cennet bahçelerinin kurulmasında büyük katkı sağlamıştır. Tüm güzel sanatları etkileyen bu kültürel ve dinsel yaklaşım, Türk süsleme sanatlarının da belirleyicisi olmuştur. Bu araştırmada 16. ve 17. yüzyıl Osmanlı kitap sanatlarından kâğıt oyma sanatı ile üretilen bitkisel bezemeli cennet bahçesi temalı çalışmalar konu alınmıştır. Yarı stilize ve natüralist çiçek motiflerinin konu alındığı araştırmada çiçeklerin her biri kendi dalında ve yaprağında çalışılmıştır. Bahçe tasarımlarının kitap sanatlarında konu olarak ağırlık kazandığı bu dönemde yoğunluklu hasbahçe çiçekleri, ağaç ve bitkiler konu edilmiştir. Kitap sanatlarında sanatkarlara ilham kaynağı olan ve cennet temasının tasvirinde sıklıkla kullanılan bitkisel motifler, Şah Mahmut Nişaburi albümü içindeki cennet bahçesi temalı çalışma ile kitap sanatlarındaki en güzel örneklerden birini sunmuştur. Araştırmanın amacı; ince işçiliğiyle ve içerisinde barındırdığı cennetin de tasvirinde çokça işlenen odunsu bitkiler ve rengarenk çiçekler ile cennet temasını ve ölümsüzlük kavramlarını temsil eden bu eserin ve katı‘ sanatının tanınırlığını artırmaktır. Konu ile ilgili veri toplama tekniklerinden genel tarama modelinin esas alındığı çalışmada, nitel araştırma yöntem ve teknikleri kullanılmıştır.