Derleme

Görünmeyen Kimlikler: Adli Antropolojide Yapısal Eşitsizlik ve Etik Yaklaşımlar

Sayı: 26 10 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Görünmeyen Kimlikler: Adli Antropolojide Yapısal Eşitsizlik ve Etik Yaklaşımlar

Öz

Bu çalışma, hayatını kaybetmiş ve kimliği tespit edilemeyen bireyler bağlamında adli antropolojinin rolünü, yalnızca biyolojik kimliklendirme tekniklerine indirgenemeyecek, daha geniş bir sosyo-yapısal çerçevede ele almaktadır. Kimliklendirme süreci, post-mortem ve ante-mortem verilerin teknik eşleştirilmesinin ötesinde; bireyin toplumsal tanınırlığı, resmi sistemlerdeki temsiliyeti ve yaşamı boyunca kayıt altına alınmış olmasının sürekliliği ile doğrudan ilişkilidir. Barınma güvencesinin olmaması, zorla yerinden edilme, düzensiz göç, insan ticareti, etnik dışlanma, psikososyal kırılganlıklar ve sosyal hizmetlere erişimdeki eşitsizlikler gibi yapısal faktörler, bireylerin kayıp olarak bildirilmemesine ya da yeterli ante-mortem verinin sağlanamamasına neden olmakta; bu durum da ölüm sonrası kimliklendirme sürecini ciddi biçimde sekteye uğratmaktadır. Adli uygulamalardan elde edilen bulgular, kimliği belirlenemeyen bireylerin demografik ve coğrafi dağılımında sosyoekonomik eşitsizliklerin belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle göç yolları, kentlerin yoksul yerleşim alanları ve geçici yerleşim alanlarında meydana gelen ölümler, kayıt sistemlerindeki dağınıklık, merkezi koordinasyon eksikliği ve kimliklendirme süreçlerinin standardize edilmemiş olması kalıcı bir kimliksizlik durumuna dönüşebilmektedir. Bu koşullar, kadınlar, bebekler, yaşlılar, LGBTQ+ bireyler, ruh sağlığı desteğine erişemeyenler ve etnik olarak marjinalleştirilmiş topluluklar gibi hâlihazırda toplumsal eşitsizliklere maruz bırakılan gruplar açısından daha da derin bir görünmezliğe yol açmaktadır. Çalışma, adli antropolojinin yalnızca osteolojik ya da genetik analizlerle sınırlı kalmaması gerektiğini; bu alanın, kayıpların sosyal bağlamı, temsil sorunu ve tanınma talepleriyle ilişkili çok katmanlı bir epistemolojik çerçevede yeniden düşünülmesi gerektiğini ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

adli antropoloji, kimliklendirme, yapısal eşitsizlik, sosyal adalet, antropolojik etik

Kaynakça

  1. Adams, Donovan M. vd. (2023). “Shifting the Forensic Anthropological Paradigm to Incorporate the Transgender and Gender Diverse Community”. Humans, 3(3): 142-165.
  2. Adams, Elise J. & Goliath, Jesse R. (2023). “The Missing and the Marginalized: A Biocultural Approach to Forensic Anthropology at the US / Mexico Border”. Humans, 3(3): 166-176.
  3. Baliso, Athi vd. (2023). “Forensic Human Identification: Retrospective Investigation of Anthropological Assessments in The Western Cape, South Africa”. International Journal of Legal Medicine, 137(3): 793-807.
  4. Baraybar, J. Pablo & Blackwell, Rebecca (2014). “Where are They? Missing, Forensics, and Memory”. Annals of Anthropological Practice, 38(1): 22-42.
  5. Bird, Cate E. & Bird, Jason D. P. (2022). “Devaluing the Dead: The Role of Stigma in Medicolegal Death Investigations of Long-Term Missing and Unidentified Persons in The United States”. The Marginalized in Death: A Forensic Anthropology of Intersectional Identity in the Modern Era. Ed. Jennifer F. Byrnes & Ivan Sandoval-Cervantes. Bloomsbury Publishing, 93-117.
  6. Bird, Cate E.; Sykes, Jaime & Bird, Jason D. P. (2017). “The Role of Stigma in The Medicolegal Investigation of Unidentified Persons”. Our Future Reflects Our Past: The Evolution of Forensic Science. 69th Annual Scientific Meeting of the American Academy of Forensic Sciences.
  7. Dror, Itiel vd. (2021). “Cognitive Bias in Forensic Pathology Decisions”. Journal of Forensic Sciences, 66(5): 1751-1757.
  8. Dujisin, Isabel T. (2019). “The Role of Forensic Anthropology in The Identification of Missing Detainees in Chile”. Forensic Anthropology Teams in Latin America. Ed. S. Dutrénit-Bielous. Routledge, 77-99.
  9. Fondebrider, Luis (2019). “The Development of Forensic Anthropology in Argentina, Chile, and Uruguay: A Brief History”. Biological Anthropology of Latin America: Historical Development and Recent Advances. Eds. Douglas H. Ubelaker & Sonia E. Colantonio. Smithsonian Institution Scholarly Press, 341–345.
  10. Foucault, Michel (1978). The History of Sexuality, Vol. 1: An Introduction. Trans. R. Hurley. Pantheon Books.

Kaynak Göster

APA
Gülhan, Ö. (2025). Görünmeyen Kimlikler: Adli Antropolojide Yapısal Eşitsizlik ve Etik Yaklaşımlar. Kültür Araştırmaları Dergisi, 26, 360-382. https://doi.org/10.46250/kulturder.1746493
AMA
1.Gülhan Ö. Görünmeyen Kimlikler: Adli Antropolojide Yapısal Eşitsizlik ve Etik Yaklaşımlar. KAD. 2025;(26):360-382. doi:10.46250/kulturder.1746493
Chicago
Gülhan, Öznur. 2025. “Görünmeyen Kimlikler: Adli Antropolojide Yapısal Eşitsizlik ve Etik Yaklaşımlar”. Kültür Araştırmaları Dergisi, sy 26: 360-82. https://doi.org/10.46250/kulturder.1746493.
EndNote
Gülhan Ö (01 Eylül 2025) Görünmeyen Kimlikler: Adli Antropolojide Yapısal Eşitsizlik ve Etik Yaklaşımlar. Kültür Araştırmaları Dergisi 26 360–382.
IEEE
[1]Ö. Gülhan, “Görünmeyen Kimlikler: Adli Antropolojide Yapısal Eşitsizlik ve Etik Yaklaşımlar”, KAD, sy 26, ss. 360–382, Eyl. 2025, doi: 10.46250/kulturder.1746493.
ISNAD
Gülhan, Öznur. “Görünmeyen Kimlikler: Adli Antropolojide Yapısal Eşitsizlik ve Etik Yaklaşımlar”. Kültür Araştırmaları Dergisi. 26 (01 Eylül 2025): 360-382. https://doi.org/10.46250/kulturder.1746493.
JAMA
1.Gülhan Ö. Görünmeyen Kimlikler: Adli Antropolojide Yapısal Eşitsizlik ve Etik Yaklaşımlar. KAD. 2025;:360–382.
MLA
Gülhan, Öznur. “Görünmeyen Kimlikler: Adli Antropolojide Yapısal Eşitsizlik ve Etik Yaklaşımlar”. Kültür Araştırmaları Dergisi, sy 26, Eylül 2025, ss. 360-82, doi:10.46250/kulturder.1746493.
Vancouver
1.Öznur Gülhan. Görünmeyen Kimlikler: Adli Antropolojide Yapısal Eşitsizlik ve Etik Yaklaşımlar. KAD. 01 Eylül 2025;(26):360-82. doi:10.46250/kulturder.1746493