Çalış, Tüket, Uyuma: Geç Kapitalist Toplumda Medya, Gözetim ve Bireyin Yeniden İnşası

Kapitalist toplumlarda çalışma, tarihsel olarak bireyin gündelik yaşamını belirleyen temel etkinliklerden biri olmuştur. Ancak geç kapitalizm döneminde farklı olan, bu düzenin dijitalleşme, hızlanma ve sürekli çevrim içi olma pratikleriyle bütünleşmesidir. Crary’nin (2013) ortaya koyduğu üzere, 7/24 kesintisiz faaliyet ilkesi, yalnızca çalışma biçimlerini değil, uyku gibi biyolojik ritimleri bile piyasa mantığının sınırlarına dâhil etmektedir. Böylece “çalış–tüket–uyanık kal–yeniden çalış” döngüsü, bireyin zaman kullanımını belirleyen baskın bir yapıya dönüşmektedir. Bu çalışma, geç kapitalizm bağlamında çalışma, tüketim, boş zaman ve medya ilişkilerini ele almakta; Crary’nin 7/24 toplum anlayışı ile Zuboff’un gözetim kapitalizmi perspektifini bir araya getirerek bireyin gündelik yaşamda maruz kaldığı sürekli uyarı, izlenebilirlik ve performans baskısını incelemektedir. Nitel bir yaklaşım üzerinden geliştirilen analiz, çalışmanın ve tüketimin giderek iç içe geçtiğini, boş zamanın dahi üretkenlik ve süreklilik mantığıyla biçimlendiğini göstermektedir. Sonuç olarak geç kapitalist düzen, bireyin benlik inşasını, zaman kullanımını ve gündelik ritimlerini yeniden yapılandırmakta; uyku gibi temel pratikleri bile bu dönüşümün merkezî bir gerilim alanına dönüştürmektedir.

Work has historically been one of the central activities structuring everyday life in capitalist societies. What differentiates the late capitalist period, however, is the integration of this order with practices of digitalization, acceleration, and permanent connectivity. As Crary (2013) argues, the principle of uninterrupted 24/7 activity not only reshapes modes of labor but also incorporates biological rhythms—such as sleep—into the logic of the market. Consequently, the cycle of “work–consume–stay awake–work again” has become a dominant structure governing the individual's use of time. This study examines the relationships among labor, consumption, leisure, and media within the context of late capitalism. By bringing together Crary’s notion of the 24/7 society and Zuboff’s perspective on surveillance capitalism, it analyzes the continuous stimulation, visibility, and performance pressure imposed on individuals in everyday life. The analysis, developed through a qualitative approach, demonstrates that labor and consumption have become increasingly intertwined and that even leisure time is structured according to principles of productivity and continuity. Ultimately, late capitalist dynamics reconstruct the individual’s self-formation, temporal practices, and everyday rhythms—turning fundamental activities such as sleep into central sites of tension within this transformation.