Yeni Çöp Etiko-Onto-Epistemolojileri

Çevremizde gördüğümüz ve eyleyiciliğini göz ardı etme eğiliminde olduğumuz maddelerin etken varlığına dikkat çekmeye başlayan pek çok felsefi akım ortaya çıkmıştır. Yeni felsefi akımlar bu doğrultuda tek anlam üreten varlıklar olarak insanların tekelini onların elinden almış, insanın eyleyiciliğinden bağımsız olarak var olan ilişkiler ağına odaklanmıştır. Bu makalede çöpün ontolojik eyleyiciliği, insan eyleyiciliğinden bağımsız ama sosyo-kültürel bağlamda tam da bağımsız olmayan bir şekilde gösterilecektir. Dahası yeni maddecilikler ve posthümanizmler özellikle de çöpü ve çöplüğü hem maddesel hem de kültürel olarak okumada kullanılacaktır. Günümüz çöplük gerçeği olan plastik kirliliğine de değinen bu makalede, yeni çöp etiko-onto-epistemolojileri bağlamında hem maddesel hem de kültürel oluşumların nasıl dolanık bir şekilde dönüştüğüne dikkat çekilecektir. Bu dönüşümün bir uzantısı olarak biyosanata da yer veren bu makale, çöplerin farklı ilişki ağları içinde nasıl oluşageldiğine odaklanacaktır. Bu bağlamda ontik oluşum, biyokimyasal, biyopolitik, söylemsel, maddesel ve moleküler olarak yeniden düşünülmelidir. Çöplük alanları bu yeniden düşünmede bize etiko-onto-epistemolojik bir kapı aralar.

Numerous philosophical movements have emerged that draw attention to the active presence of matter we see around us and tend to ignore their agency. These new philosophical movements have taken away the monopoly of humans as the sole producers of meaning and focused on the network of relationships that exist independently of human agency. This article will demonstrate the ontological agency of rubbish, which is independent of human agency but not entirely independent in a socio-cultural context. Furthermore, new materialisms and posthumanisms will be used, particularly in the material and cultural reading of the garbage. Touching upon the contemporary reality of plastic pollution in landfills, this article will highlight how both material and cultural formations are entangled and transformed within the context of new waste ethico-onto-epistemologies. As an extension of this transformation, the article will also address bioart, focusing on how waste has emerged within different networks of relationships. In this context, ontological formation must be rethought biochemically, biopolitically, discursively, materially, and molecularly. Landfill sites open an ethico-onto-epistemological door for us in this rethinking.