Yaşar Kemal'in Romanlarında Defin Ritüellerinin Sosyal-Kültürel Temelleri
Öz
Yaşar Kemal, Türk ve dünya edebiyatının önemli romancıları arasında yer alır. Anadolu toplumlarının sözlü anlatılarını çağdaş roman kurgusu içinde yeniden üreterek, evrensel bir düzeye taşıyan Yaşar Kemal’in başarısı, bu toplumların kolektif belleğinde yer etmiş ritüelleri gerçekçi bir biçimde sosyal-kültürel temelleriyle ele almasından ileri gelir. Aynı zamanda Yaşar Kemal, insanları derinden etkileyen birçok toplumsal olguyu roman kurgusu içerisinde estetize etmiştir. Bunu yaparken oluşturduğu roman kahramanları aracılığıyla ekolojik bir döngüde var olan toplumsal gerçekliği de yansıtır. Bütün bu özellikler Yaşar Kemal’in romanlarına sosyolojik ve antropolojik bir bakış açısıyla eğilmeyi beraberinde getirir. Dolayısıyla genel olarak bakıldığında onun romanlarında insanlara, farklı kültürlere, topluluklara dair çıkarımlar yapmak mümkündür. Bu çalışmada Yaşar Kemal’in romanlarında, özellikle Çukurova bölgesindeki Türkmen aşiretlerinde defin ritüellerinin insani boyutu değerlendirilirken, bu merasimlerde ağıt yakma başta olmak üzere yerine getirilen bazı pratiklerin önemi ve işlevi irdelenmiştir. Çalışma bu yönüyle Anadolu Türkmen kültüründe defin ritüellerinin ve ağıtların sosyal kültürel temellerini ortaya çıkarması açısından veriler içermektedir.
Anahtar Kelimeler
Yaşar Kemal, roman, Türkmenler, ağıt, antropoloji
Destekleyen Kurum
Yok
Proje Numarası
yok
Teşekkür
Editör Kuruluna Saygılarımla...
Kaynakça
- Aslan, Şükrü (2017). “Sürgünde Ölüm”. MSGSÜ Sosyal Bilimler Dergisi, I/16: 240-250.
- Becker, Ernest (2013). Ölümü İnkar. Çev. Arzu Tüfekçi. İstanbul: İz Yayıncılık.
- Bauman, Zygmunt (2012). Ölümlülük, Ölümsüzlük ve Diğer Hayat Stratejileri. Çev. Nurgül Demirdöven. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Can, Berivan (2015). “Batman Ezidîlerinin Defin Pratikleri Üzerine Etnografik Değerlendirmeler”. Antropoloji, 29: 163-179.
- Durkheim, Emile (2010). Dinsel Yaşamın İlk Biçimleri. Çev. Özer Ozankaya. İstanbul: Cem Yayınevi.
- Eriksen, T. Hylland (2019). Küçük Yerler, Büyük Meseleler: Sosyal ve Kültürel Antropoloji. Çev. Erkan Koca. Ankara: Atıf Yayınları.
- Freud, Sigmund (1995). Uygarlık Din ve Toplum. Çev. Selçuk Budak. Ankara: Öteki Yayınevi.
- Garnett, M. J. Lucy (2009). Türkiye’nin Kadınları ve Folklor Özellikleri. Çev. Nurettin Elhüseyni. İstanbul: Oğlak Yayınları.
- Güvenç, Bozkurt (1991). İnsan ve Kültür. İstanbul: Remzi Kitabevi.
- Homeros (2003). Odysseia. Çev. Azra Erhat ve A. Kadir. İstanbul: Can Yayınları.
