Okura Biçilen Roller: Edebî Metnin Anlamının Teşekkülünde Okurun Rolü

Gülcan Aydoğan

doi:10.54281/kundergisi.20

Okura Biçilen Roller: Edebî Metnin Anlamının Teşekkülünde Okurun Rolü

Öz

Okur merkezli kuramların ortaya çıkışına kadar edebî metin, genellikle yazarının ni-yeti ekseninde yorumlanmaktaydı. Okura düşen görev de metni sadece bu niyet doğrultu-sunda okumaktı. Eleştirmenler, zamanla, edebî metnin anlamlandırılması sürecinde âdeta yok sayılan okurun rolünü sorgulamaya başladılar. Okurun edebî metinle ilişkisine odaklanan çe-şitli teorilerin ortaya çıkışıyla okura metni üretme rolü biçildi. Bununla birlikte, bu rolün, metni susturmak pahasına sınırsız bir yorumlama şekline dönüşme riski de bulunmaktaydı. Atiye Gülfer Gündoğdu, Yazının Önünde: Edebî Metnin Anlamının Teşekkülünde Okurun Rolü adlı çalışmasında, tam da bu meseleleri, yani okur ile edebî metin arasındaki karmaşık ve çet-refilli ilişkiyi tartışıyor. Hece Yayınları tarafından basılmış ve inceleme-araştırma dalında “2021 Cevdet Kudret Edebiyat Ödülü”ne layık görülmüş olan çalışmada, sözlü kültürden ba-sılı kültüre değişim ve dönüşüm gösteren edebî metin ile okur ilişkisine yer veriliyor. Doktora tezine dayanan kitabında Gündoğdu, başlangıçtan bugüne kadarki sürece açıklık getirmesi ve okur merkezli kuramların savundukları düşünceleri değerlendirmesiyle araştırmacılara yol gösteriyor.

Anahtar Kelimeler

Yazının Önünde: Edebî Metnin Anlamının Teşekkülünde Okurun Rolü

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türkiye Sahası Yeni Türk Edebiyatı

Bölüm

Kitap İncelemesi

Yazarlar

Gülcan Aydoğan ^* Bu kişi benim
0000-0002-1394-1753
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

22 Mart 2022

Kabul Tarihi

26 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 2 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.54281/kundergisi.20

IZ

https://izlik.org/JA86HP64XU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

MLA

Aydoğan, Gülcan. “Okura Biçilen Roller: Edebî Metnin Anlamının Teşekkülünde Okurun Rolü”. KÜN Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, c. 2, sy 1, Haziran 2022, ss. 38-43, doi:10.54281/kundergisi.20.