HAKİKAT YİTİMİ KOŞULLARINDA SANAT VE SİNEMA: SİMÜLASYON, POST-TRUTH ve GERÇEKÇİLİK

Sanat ve hakikat ilişkisi her zaman tartışmalı bir konu olmuştur. Sinema da gerçekçilik ve biçimcilik olarak adlandırılan iki ana gelenek içerisinde kendi hakikat yorumunu ve üslup arayışlarını üretmiştir. Gerçekçilik, sinemanın seyirci ile yansıtılan evren arasında bir pencere görevi üstlendiğini düşünerek, metnin gücünü bu ilişki içinde aramıştır. Biçimcilik ise sinema perdesini, yönetmenin kullandığı bir çerçeve, tablo olarak ele almış ve yansıtılan gerçeklik yerine, yansıtılan fikre ve yönetmene öncelik vermiştir. İçinde bulunulan tarihsel koşullar ise birçok bakımdan kavramsal farklılıklar barındırmakta ve üretmektedir. Ortaya çıkan temel farklılık ise hakikati akıl yoluyla ele geçirme iddiasındaki Avrupa Aydınlanması’nın iddialarının küreselleşme koşullarında meta-fetişizmi ve araçsal aklın egemenliği yoluyla çökmüş olmasıdır. Meta fetişizmi yoluyla irrasyonelleşen faydacı akıl, öngörülülebilir bir yaşam üretme iddiasındaki modernliğin öngörülemez bir hal alması ile sonuçlanmıştır. Toplum, birey ve siyaset gibi aktörler ise yaşanan bütünsel süreç karşısında herhangi bir manevra alanı oluşturamamaktadır. Hakikatin, iletişim araçlarının da iş birliği ile yerinden edilişi Jean Baudrillard tarafından simülasyon kuramında ele alınmıştır. Post truth kavramı ise kitlelerin siyasal tavır alışlarında ortaya çıkan bir gerçeklik kaybını ifade etmektedir. Bu bağlamda çalışma; sinema sanatının temel ayrımını oluşturan biçimcilik ve gerçekçilik ayrımını ortaya çıkan hakikat kaybı koşullarında ele almakta ve geleneksel ayrımın yetersiz kaldığına yönelik eleştirel bir yorum sunmaktadır.