SÜREYYA DURU’NUN “KELOĞLAN” (1971) FİLMİNİN VLADİMİR PROPP’UN “MASALIN BİÇİMBİLİMİ”NDEKİ DİZİMSEL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİNE GÖRE İNCELENMESİ

Levent Yaylagül; Şebnem Soygüder

SÜREYYA DURU’NUN “KELOĞLAN” (1971) FİLMİNİN VLADİMİR PROPP’UN “MASALIN BİÇİMBİLİMİ”NDEKİ DİZİMSEL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİNE GÖRE İNCELENMESİ

Öz

Bu incelemede, Süreyya Duru’nun Keloğlan (1971) filmi, ünlü Rus formalist, edebiyat eleştirmeni ve halk bilimci Vladimir Propp’un Masalın Biçimbilimi adlı ünlü eserinde kullandığı yapısalcı yaklaşım çerçevesinde incelenmiştir. Propp, masallarda, yapısal olarak sabit işlevler bulunduğunu, bunların masalları yapısal açıdan biçimlendiren kanunlar olduğunu ortaya koymuştur. Propp’un analiz metodu sadece masallar için değil, aynı zamanda sinema filmlerinin de dahil olduğu pek çok anlatı türü için geçerli bir inceleme yöntemidir. Propp, tüm masallarda bütün işlevler bulunmasa da, işlevlerin sırasının değişmeyeceğini belirtmiştir. Yapısal unsurlarına ayrılarak çözümlenen filmin Propp’un ortaya koyduğu 31 işlevin büyük bir çoğunluğunu taşıdığı anlaşılmıştır. Ancak bir sinema metnine uygulandığında bazı işlevlerin sırasının değiştiği görülmüştür. Buna rağmen Vladimir Propp’un yapısalcı analiz metodu, kurgusal iletişim içeriklerinin analizinde kullanılabilecek önemli bir metot olmaya devam etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akkaya, Nevin (2014). “Keloğlan Masallarında Yer Alan Değerlerin İncelenmesi”. ASOS Journal (Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi-The Journal of Academic Social Science). Yıl:2. Sayı:2/1. Haziran. Ss.:312-324.
Bayraktar, Zülfükar (2014). “Geleneğin Güncellenmesi Bağlamında Masalardan Çizgi Filme Keloğlan Tipi Üzerine”. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi. Cilt/Sayı: XLIX. ss.: 19-51.
Boratav, Pertev Naili (2018). Zaman Zaman İçinde. Ankara: İmge.
Buttler, Andrew M. (2011). Film Çalışmaları. Türkçesi: Ali Toprak. İstanbul: Kalkedon.
Çıblak, Nilgün (2005). “V. Propp’un Masal Çözümleme Metodu”. Türk Dili. Sayı:638. Şubat. Ss.: 127-140.
Coward, Rosalind ve Ellis, John (1985). Dil ve Maddecilik. Çeviren: Esen Tarım. İstanbul: İletişim.
Erdoğan, İrfan (2003). Pozitivist Metodoloji. Ankara: Erk.
Evren, Burçak (2006). Türk Sinema Yönetmenleri Sözlüğü. Antalya: Türsak ve Altın Portakal Yayını.

Hayward, Susan (2000). Cinema Studies: Key Concepts. Florance: Routlage.
Jameson, Frederic (1989). The Political Unconscious: Narrative as a Socially Symbolic Act. London: Routledge.
Karabaş, Seyfi (1981). Bütüncül Türk Budunbilimine Doğru. Ankara: ODTÜ Fen ve Edebiyat Fakültesi Yayını. No: 35.
Keat, Russel ve Urry John (1994). Bilim Olarak Sosyal Teori. Çeviren: Nilgün Çelebi. Ankara: İmge.
Levi-Strauss, Claude (2013). Mit ve Anlam. Çeviren: Gökhan Yavuz Demir. İstanbul: İthaki.
Nuhoğlu, Mualla Murat (2015). Keloğlan Masalları. Ankara: Nobel
Nuhoğlu, Mualla Murat (2014a). “Keloğlan Masalları ve Kültürel Etkileşim”. ASOS Journal (Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi-The Journal of Academic Social Science). Yıl:2. Sayı:6. Eylül. Ss.: 95-106.
Nuhoğlu, Mualla Murat (2014b). “Keloğlan Masallarında Propp Analizinin Dışında Kalan Örnekler”. ASOS Journal (Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi-The Journal of Academic Social Science). Yıl:2. Sayı:5. Eylül. Ss.: 478-486.
Özcan, Tarık (2013). “Modern Bir Öncü: Keloğlan”. BİLİG. Bahar. Sayı:65. Ss.: 247-258.
Propp, Vladimir (1995). “Olağanüstü Masalların Dönüşümleri”. Yazın Kuramı. Der.: Tzvetan Todorov. Çevirenler: Mehmet Rifat ve Sema Rifat. İstanbul: Yapı Kredi. Ss.: 201-224.
Propp, Vladimir (1985). Masalın Biçimbilimi. Çevirenler: Mehmet Rifat, Sema Rifat, İstanbul: BFS Yayınları.
Saussure, Ferdinand de (1999). “Dil ve Söz”. Yirminci Yüzyıl Dilbilimi. Derleyen ve Çeviren: Berke Vardar. İstanbul: Multilingual. ss.: 17-50.
Sezer, Melek Özlem (2011). Masallar ve Toplumsal Cinsiyet. İstanbul: Evrensel Basım Yayın.
Smith, Philip (2005). Kültürel Kuram. Çevirenler: Selime Güzelsarı ve İbrahim Gündoğdu. İstanbul: Babil.
Güneş, Zeliha (Ed.) (2018). “Çocuk Edebiyatı ve Metin Türleri (Masal)”. https://www.turkedebiyati.org/cocuk-edebiyati-metin-turleri.html (Erişim:14 Mayıs)
Filmin Künyesi: http://www.sinematurk.com/film/4555-keloglan/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Levent Yaylagül ^*
Türkiye

Şebnem Soygüder
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2019

Gönderilme Tarihi

10 Ocak 2019

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 27 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA57JG52SA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yaylagül, L., & Soygüder, Ş. (2019). SÜREYYA DURU’NUN “KELOĞLAN” (1971) FİLMİNİN VLADİMİR PROPP’UN “MASALIN BİÇİMBİLİMİ”NDEKİ DİZİMSEL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİNE GÖRE İNCELENMESİ. Kurgu, 27(1), 60-80. https://izlik.org/JA57JG52SA

AMA

1.Yaylagül L, Soygüder Ş. SÜREYYA DURU’NUN “KELOĞLAN” (1971) FİLMİNİN VLADİMİR PROPP’UN “MASALIN BİÇİMBİLİMİ”NDEKİ DİZİMSEL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİNE GÖRE İNCELENMESİ. e:Kurgu. 2019;27(1):60-80. https://izlik.org/JA57JG52SA

Chicago

Yaylagül, Levent, ve Şebnem Soygüder. 2019. “SÜREYYA DURU’NUN “KELOĞLAN” (1971) FİLMİNİN VLADİMİR PROPP’UN ‘MASALIN BİÇİMBİLİMİ’NDEKİ DİZİMSEL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİNE GÖRE İNCELENMESİ”. Kurgu 27 (1): 60-80. https://izlik.org/JA57JG52SA.

EndNote

Yaylagül L, Soygüder Ş (01 Ocak 2019) SÜREYYA DURU’NUN “KELOĞLAN” (1971) FİLMİNİN VLADİMİR PROPP’UN “MASALIN BİÇİMBİLİMİ”NDEKİ DİZİMSEL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİNE GÖRE İNCELENMESİ. Kurgu 27 1 60–80.

IEEE

[1]L. Yaylagül ve Ş. Soygüder, “SÜREYYA DURU’NUN “KELOĞLAN” (1971) FİLMİNİN VLADİMİR PROPP’UN ‘MASALIN BİÇİMBİLİMİ’NDEKİ DİZİMSEL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİNE GÖRE İNCELENMESİ”, e:Kurgu, c. 27, sy 1, ss. 60–80, Oca. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57JG52SA

ISNAD

Yaylagül, Levent - Soygüder, Şebnem. “SÜREYYA DURU’NUN “KELOĞLAN” (1971) FİLMİNİN VLADİMİR PROPP’UN ‘MASALIN BİÇİMBİLİMİ’NDEKİ DİZİMSEL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİNE GÖRE İNCELENMESİ”. Kurgu 27/1 (01 Ocak 2019): 60-80. https://izlik.org/JA57JG52SA.

JAMA

1.Yaylagül L, Soygüder Ş. SÜREYYA DURU’NUN “KELOĞLAN” (1971) FİLMİNİN VLADİMİR PROPP’UN “MASALIN BİÇİMBİLİMİ”NDEKİ DİZİMSEL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİNE GÖRE İNCELENMESİ. e:Kurgu. 2019;27:60–80.

MLA

Yaylagül, Levent, ve Şebnem Soygüder. “SÜREYYA DURU’NUN “KELOĞLAN” (1971) FİLMİNİN VLADİMİR PROPP’UN ‘MASALIN BİÇİMBİLİMİ’NDEKİ DİZİMSEL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİNE GÖRE İNCELENMESİ”. Kurgu, c. 27, sy 1, Ocak 2019, ss. 60-80, https://izlik.org/JA57JG52SA.

Vancouver

1.Levent Yaylagül, Şebnem Soygüder. SÜREYYA DURU’NUN “KELOĞLAN” (1971) FİLMİNİN VLADİMİR PROPP’UN “MASALIN BİÇİMBİLİMİ”NDEKİ DİZİMSEL ÇÖZÜMLEME YÖNTEMİNE GÖRE İNCELENMESİ. e:Kurgu [Internet]. 01 Ocak 2019;27(1):60-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA57JG52SA