YAŞAR KEMAL’İN ‘ALLAH’IN ASKERLERİ’ İSİMLİ ESERİNİ EDEBİ GAZETECİLİK (RÖPORTAJ) TEKNİĞİ ÜZERİNDEN YENİDEN OKUMAK
Öz
Türkiye ve bazı Avrupa ülkelerinde röportaj olarak bilinen gazete yazı türü, Kuzey Amerika’da edebi gazetecilik şeklinde isimlendirilmektedir (Özer, 2012, s. 168; Erdem, 2016, s. 132). Bir gazete yazı türü olan edebi gazetecilik ürünleri farklı coğrafyalarda çeşitli kavramlarda hayat bulsa da, bu ürünlerin ortak özelliği edebi yöntemler ile gazeteciliğin esaslarını bir arada kullanarak gerçeği aktarmalarıdır. Yazarlar olaylara bizzat şahit olup gözlemleyerek, görüşmeler, araştırmalar yaparak yapıtlarında aktardıkları gerçekliği, görsel unsurlarla desteklemektedir. Yaşar Kemal’in, Allah’ın Askerleri isimli röportaj kitabı ilk kez 1978 yılında yayınlanmıştır. Allah’ın Askerleri, Yaşar Kemal tarafından kitaplaştırılmadan önce, “Çocuklar İnsandır” başlığı ile dizi röportajlar halinde 14 Eylül-26 Ekim 1975 tarihleri arasında Cumhuriyet gazetesinde yayınlanmıştır. Bu röportajlara, vaktiyle Ara Güler’in fotoğrafları ve Turhan Selçuk’un çizimleri de eşlik etmiştir. Bu çalışmada, Prof. Dr. Norman Sims ve Tom Wolfe’un edebi gazetecilik için oluşturduğu “sahne sahne, tasarım/oluşumu, üçüncü kişi bakış açısı anlatımı, tam kayıt ya da tam diyalog, durum ayrıntıları, belgeye dayalı konular, derin ve ayrıntılı araştırma yapmak ve olayların/konunun öznesi olmak, edebi anlatım” şeklindeki 7 özelliğine göre Allah’ın Askerleri isimli yapıtın edebi gazeteciliğin özelliklerini taşıyıp taşımadığı sorusuna yanıt aranmıştır. Yaşar Kemal’in söz konusu eserini edebi gazeteciliğin özellikleri bağlamında ilk kez inceleyen bu çalışmanın, Türkiye’deki edebi gazetecilik çalışmaları literatürüne katkı sağlayacağı ifade edilebilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bülbül, R. (2000). Genel Gazetecilik Bilgileri, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
- Böğür, B. Y. ve Özer, Ö. (2019). “George Orwell’ın Edebi Gazetecilik Anlayışı: ‘Wigan İskelesi Yolu’ Yapıtının İncelenmesi”. Etkileşim 4. 12-33.
- Çakır, H. (2007). Gazeteciliğe Giriş, Konya: Tablet Yayınevi.
- Engin, A. (2018). Homeros’un Rüyası, Edebiyatın Kapı Komşusu Röportaj Bir Seçki, Derleyen: Aydın Engin, İstanbul: Siyah Kitap
- Erdem, M. (2016). “Edebi Gazetecilik Kavramı: ABD Örneğindeki Gelişimi, Yapısı ve İçeriği”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Nisan 20(1): 129-144.
- Girgin, A. (2004). Röportaj/Mülakat/Söyleşi. İÜ İletişim Fak. Dergisi, Sayı: XIX, İstanbul.
- Girgin, A. (2007). Söyleşi mi Röportaj mı, İstanbul: Der Yayınları.
- Güven, K. (2018). Röportaj Üzerine, Homeros’un Rüyası, Edebiyatın Kapı Komşusu Röportaj Bir Seçki. Derleyen: Aydın Engin, İstanbul: Siyah Kitap.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İletişim ve Medya Çalışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2021
Gönderilme Tarihi
10 Nisan 2021
Kabul Tarihi
12 Haziran 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 29 Sayı: 2