UBEYDULLAH ES-SİNDÎ’NİN İLHÂMÜ’R-RAHMÂN ADLI TEFSİRİNE DAİR BAZI DEĞERLENDİRMELER

Ubeydullah es-Sindî (1872-1944), çağdaş dönemde Hindistan’ın yetiştirdiği, hayatını ilme ve cihada adamış aksiyoner bir bilim adamıdır. Aynı zamanda çok yönlü bir siyasi kişiliğe sahip olan Sindî, hedefine ulaşmak için bütün meşru vasıtaları kullanmasını bilmiştir. Bu vasıtaları, teorik alana dair olanlar ve pratik alanla ilgili olanlar diye iki kısma ayırmak mümkündür. İlk gruba giren kısmı, onun eserleri oluşturur. Kısaca İlhâmu’r-Rahmân adıyla bilinen tefsiri, onun birçok eserinden biridir. Kur’an’ın ilk dört suresinin tefsirini içeren bu eser, Sindî’nin derslerindeki konuşmalarını Musa Carullah’ın (1875-1949) yazıya geçirmesiyle Mekke’de 150 günde telif edilmiştir. Sindî, bu eserinde ele aldığı ilk dört suredeki ayetleri Şah Veliyyullah ed-Dihlevî’nin (1703-1762) anlayışına göre tefsir etmiştir. Eserde Kur’an’ın ve Hz. Peygamber’in (s) risaletinin evrensel olduğu, zamanındaki Müslümanların bazı yanlış tutumlarına getirilen eleştiriler ve öneriler, günümüzde hilafet müessesesinin nasıl teşekkül etmesi gerektiği, yabancı dilde verilen eğitimin verimli olmadığı, inşa ettiği toplumsal düzen açısından Kur’an’ın mucize olduğu gibi pek çok özgün görüşler mevcuttur. Öte yandan İlhâmu’r-Rahmân, içinde teşbih ve tecsimi çağrıştıran ifadelerin bulunması, müfessirlere ve fakihlere yöneltilen bazı haksız eleştiriler, Hz. Âdem’in ilk insan olmadığı, evrim teorisinin gerçek olduğu, Arapça bilmediği için ayetlerin manasını anlamayan Müslümanların namazda, ayetlerin kendi ana dillerindeki çevirisini okumaları gerektiği gibi birçok yönden eleştiriye açıktır.