İslâm Fıkhında Gerekli Görülen Kişisel Temizliğin Yapılmasında Makasıd

İslâm fıkhında temizlik kavramı, dinen pis kabul edilen şeyleri su ile yıkama veya temizleyici bir şey ile temizleme şeklinde tanımlanmıştır. Sağlık ve sıhhatin korunması hususunda İslâm’ın ısrarla üzerinde durduğu konulardan biri, hiç şüphesiz temizliktir. İbadet için de temizliğe aynı önem atfedilmiş hatta birçok ibadetin edasında temizlik gerekli görülmüştür. Dolayısıyla temizlik imanın yarısı ve ibadetin şartı kabul edilmiştir. Temizlik üzerine kurulan İslâm dini, özellikle kişisel temizliği öncelemiş ve gerekli görmüştür. Bu anlamda özellikle yemekten önce ve sonra ellerin yıkanmasına, dişlerin mutlaka fırçalanmasına, saç ve sakalın bakımına, tırnakların kesilmesine ve yeri geldikçe tüm bedenin temizliğine dikkat çekilmiştir. Tuvalet kültürünün benimsenmesi hem gereklilik hem de koruyucu önlemler çerçevesinde önem arz etmektedir. Ayrıca çeşitli alanlarda sosyal mesafenin korunması da zorunlu kılınmıştır. Bu bağlamda konu ile ilgili Kûr’ân-ı Kerîm ve Peygamberimiz’in (sav) sünnetinde birçok emir ve tavsiyeler bulunmaktadır. Peygamberimiz’in (sav) hayatına bakıldığında temizliğin ertelenmesi ve esnetilmesi noktasında taviz verilmediği anlaşılacaktır. Zira temizlik, İslâm fıkhının gereği ve bazı ibadetlerin öncelikli şartıdır. O, bilfiil uygulamaları ile İslâm toplumuna örnek olmuş ve ashabını temizlik konusunda eğitmiştir. İnsan doğası gereği yani yaratılış itibariyle temiz yiyecekleri tüketmek, temiz su içmek, temiz giysiler giymek ve temiz bir vücuda sahip olmak zorundadır. Bu, hem İslâmi hem de insani bir gerekliliktir. Zira son Covıd-19 döneminde bir kez daha anlaşıldı ki, insanoğlu fıtratına aykırı hareket ettiğinde başına iş açabiliyor. Bu süreçte doktorların sanki yeni bir icatmış gibi tavsiye ettikleri maske, mesafe ve kişisel hijyen gibi tavsiyeleri Müslümanlar bin dört yüz yıldır bir gereklilik olarak yerine getirmektedir. Bu bağlamda İslâm fıkhında gerekli görülen koruyucu tedbirlerin hiç bir kültür ve medeniyette mevcut olmadığı anlaşılmıştır. Netice itibari ile bu çalışmada, muhtelif temizlik çeşitlerindeki makasıt İslâm fıkhı ve modern tıp açısından incelenmeye çalışılacaktır.