Suudi Arabistan Arap Dili ve Belagati Akademisinde Kaleme Alınmış Arap Şiiri Konulu Makaleler Üzerine Bibliyografik Bir Çalışma (2006-2026 Arası)

Öz

Türkiye ile Suudi Arabistan arasında tarihsel süreç içerisinde ticarî, siyasî, askerî ve kültürel alanlarda çeşitli iş birlikleri geliştirilmiştir. Bu sürecin son halkasını, 2023 yılında iki ülke üniversiteleri arasındaki akademik ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik yayımlanan ortak iyi niyet beyanı oluşturmaktadır. Ancak bu tür girişimlerin somut bilimsel çıktılara dönüşebilmesi, araştırmacıların bireysel gayretleri ve üniversitelerin kurumsal iş birliği iradesiyle mümkündür. Bu çalışma, söz konusu akademik yakınlaşmaya mütevazı bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmada, Suudi Arabistan ilahiyat fakültelerinin Arap Dili ve Edebiyatı ile Belâgat bölümlerinde görev yapan araştırmacılar tarafından Arap şiiri üzerine kaleme alınan makalelerin bibliyografik dökümü hazırlanmıştır. Bu amaçla, Suudi Arabistan'da alanın en üretken üç akademik dergisinin 2006-2026 yılları arasında yayımlanan tüm sayıları incelenmiş; tespit edilen 1090 Arap dili makalesi içerisinden doğrudan Arap şiiriyle ilgili 166 çalışma seçilerek bibliyografik künyeleri Arapça özgün başlıkları ve Türkçe tercümeleriyle birlikte sunulmuştur. Araştırmanın temel hedefi, Türk araştırmacılara Suudi akademisindeki Arap şiiri çalışmalarına ilişkin bütüncül bir literatür görünümü kazandırmak, yeni araştırma konularının belirlenmesine katkı sağlamak ve iki ülke akademisyenleri arasında ortak araştırmalara zemin hazırlamaktır. Bulgular, Arap şiirinin Suudi akademisinde canlı bir araştırma alanı olduğunu ve Câhiliye döneminden modern döneme kadar geniş bir konu çeşitliliğine sahip bulunduğunu göstermektedir. Buna karşılık, araştırmacıların belirli şairler veya temalar üzerinde uzun süreli uzmanlaşma eğilimlerinin sınırlı olduğu ve çalışmaların daha çok farklı konulara yayıldığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Arap Dili ve Belagati
• Arap Şiiri
• Suudi Arabistan Akademisi
• Bibliyografya
• Arapça Makale.

Over the course of history, Türkiye and Saudi Arabia have developed various forms of cooperation in the fields of trade, politics, defense, and culture. The latest milestone in this process was the joint declaration issued in 2023 to strengthen academic collaboration between the universities of the two countries. However, the transformation of such initiatives into tangible scholarly outcomes ultimately depends on the individual efforts of researchers and the institutional commitment of universities. In this context, the present study aims to make a modest yet concrete contribution to this growing academic cooperation. The study presents a bibliographic compilation of journal articles on Arabic poetry authored by scholars affiliated with the Departments of Arabic Language, Literature, and Rhetoric in the faculties of theology in Saudi Arabia. To this end, all issues of the three most productive Saudi academic journals in the field of Arabic language published between 2006 and 2026 were systematically examined. Among 1,090 articles identified in the field of Arabic language, 166 directly related to Arabic poetry were selected, and their bibliographic records are presented together with both the original Arabic titles and their Turkish translations. The primary objective of this study is to provide Turkish researchers with a comprehensive overview of Arabic poetry scholarship produced in Saudi academia, facilitate the identification of new research topics, and foster future academic collaboration between scholars in the two countries. The findings indicate that Arabic poetry constitutes a vibrant area of research in Saudi academia, encompassing a wide chronological and thematic spectrum from the pre-Islamic period to modern literature. At the same time, the study reveals that sustained specialization on particular poets or thematic areas remains relatively limited, with most researchers tending to publish across diverse topics rather than concentrating on a single field of expertise.

Öz

Over the course of history, Türkiye and Saudi Arabia have developed various forms of cooperation in the fields of trade, politics, defense, and culture. The latest milestone in this process was the joint declaration issued in 2023 to strengthen academic collaboration between the universities of the two countries. However, the transformation of such initiatives into tangible scholarly outcomes ultimately depends on the individual efforts of researchers and the institutional commitment of universities. In this context, the present study aims to make a modest yet concrete contribution to this growing academic cooperation. The study presents a bibliographic compilation of journal articles on Arabic poetry authored by scholars affiliated with the Departments of Arabic Language, Literature, and Rhetoric in the faculties of theology in Saudi Arabia. To this end, all issues of the three most productive Saudi academic journals in the field of Arabic language published between 2006 and 2026 were systematically examined. Among 1,090 articles identified in the field of Arabic language, 166 directly related to Arabic poetry were selected, and their bibliographic records are presented together with both the original Arabic titles and their Turkish translations. The primary objective of this study is to provide Turkish researchers with a comprehensive overview of Arabic poetry scholarship produced in Saudi academia, facilitate the identification of new research topics, and foster future academic collaboration between scholars in the two countries. The findings indicate that Arabic poetry constitutes a vibrant area of research in Saudi academia, encompassing a wide chronological and thematic spectrum from the pre-Islamic period to modern literature. At the same time, the study reveals that sustained specialization on particular poets or thematic areas remains relatively limited, with most researchers tending to publish across diverse topics rather than concentrating on a single field of expertise.

Anahtar Kelimeler

• Arabic Language and Rhetoric
• Arabic Poetry
• Saudi Arabian Academia
• Bibliography
• Arabic Article.

Kaynakça

1. Çinkılıç, Recep. Türkiye Arap Dili ve Edebiyatı - Akademik Çalışmalar Bibliyografyası. İstanbul: Akdem Yayınları, 2023.
2. Harmancı, Hasan. Arap Dili Literatürü. Ankara: Çizgi Yayınları, 2020.
3. Kılınçkaya, Abdullah. “Türkiye’de Arap Dili Alanında Yapılan Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri-III (2004-2013)”. Şarkiyat Mecmuası 27/2 (2015), 95-130.
4. Uzunoğlu, M. Vecih. “Türkiye’de Arap Dili Alanında Yapılan Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri I (1956-2002)”. Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi 3/8 (2003), 7-31.
5. Uzunoğlu, M. Vecih. “Türkiye’de Arap Dili Alanında Yapılan Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri-II (1956-2004)”. Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi 5/17 (2005), 7-36.
6. Uzunoğlu, M. Vecih. “Türkiye’de Arap Dili Alanında Yapılan Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri-III (1956-2013)”. Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi 15/40 (2015), 1-52.