1929 DÜNYA EKONOMİK KRİZİ VE TÜRKİYE’DE DEVLETÇİLİK POLİTİKASINA GEÇİŞ

Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’nda mağlup olmasının ardından Anadolu, İtilaf Devletlerince işgale uğramıştı. Uzun süren savaşlar ve devlet ekonomisinde yaşanan zorluklar nedeniyle Anadolu iyice yoksullaşmıştı. Üretim yapabilecek olan yetişmiş erkek nüfusun da savaşlarda yok olmasıyla ekonomik darboğazdan nasıl çıkılacağı büyük bir sorun oluşturmaktaydı. İktisadi anlamda durum son derece kötü idi ancak düşman işgaline karşı büyük bir direnç gösterilmiş ve yeni bir devlet ortaya çıkmıştı. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin savaş sonrası dönemde nasıl bir ekonomi politika izleyeceği tam olarak bilinmiyordu çünkü hem var olan sorunlar hem de Osmanlı Devleti’nden kalma borçlar devlet idarecilerini fazlasıyla kaygılandırmaktaydı. Ekonomik yükselişi sağlamanın önemli bir ayağı nitelikli iş gücüne sahip olmaktı. Yaşanan çatışmalarda eğitimli insan gücünün önemli bir kısmı yok oldu. Ticari faaliyetleri yürüten azınlıklardan da göçlerin yaşanması ekonomiyi daha da kötüleştirdi. Sermaye ve teknolojik altyapının olmayışı var olan imkanlarla ilerlemeyi zorlaştırıyordu. Tüm zorluklara rağmen yürütülen toparlanma gayretine en büyük darbeyi 1929 Dünya Ekonomik Krizi vurdu. Kriz, başta ABD ve İngiltere olmak üzere tüm devletleri etkilemişti. Türk ekonomisi de büyük bir yara almıştı. Bu büyük krizden kurtulmak ve toparlanmak için 1930 yılında ilk kez devletçilik konusu gündeme gelir. 1932 yılından itibaren uygulanmaya başlayan devletçilik sistemi, devlet öncülüğünde sanayiye dayalı bir ekonomik gelişim hamlesi olarak ifade edilebilir.