341 NOLU EDİRNE ŞER'İYYE SİCİLİNE GÖRE: 1825-1827 YILLARI ARASI EDİRNE'DE SOSYAL HAYAT
Öz
Osmanlı Devleti’nin ikinci başkenti olan Edirne, tarih boyunca Balkan coğrafyasında stratejik bir konuma sahip olmuştur. Bugün pek çok kurumun görevini bünyesinde toplayan kadılık müessesesi, Osmanlı Devleti’nde bulunduğu bölgenin yargı, idari, beledi ve noter gibi işlemlerini yerine getirmekteydi. Bu süreçte kadı veya yardımcıları tarafından bu işlemlerin kayıtlarının tutulduğu kadı sicilleri, pek çok tarihi bilgiyi içermektedirler.
Bu çalışmanın amacı, 1825-1826-1827 yıllarına ait Edirne şer‘iyye sicilinin projeksiyonuyla dönemin toplumsal tarihine bir nebze de olsa katkıda bulunmaktır. Sicil, kısa bir zamanı kapsamasına rağmen Edirne’nin sosyal, iktisadi, idari ve yargı tarihine ait önemli bilgiler içermektedir. Daha çok Osmanlı halkının günlük yaşamını içeren bu defterde mülk satışı ve icarı, alacak, boşanma, nafaka, cinayet, hırsızlık, yaralama, tecavüz, mahalleden ihraç, ihtida, miras, hizmet bedeli, keşif ve hakaret davaları gibi konular yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akgündüz, A. ve Cin, H. (1989). Türk Hukuk Tarihi, C. 1. Konya: Selçuk Üniversitesi Yayınları.
- Aköz, A. (2004). “XVI. Yüzyıla Ait Bir Nikâh Defteri ve Bazı Değerlendirmeler”. İSTEM, sayı: 3, ss. 91-117.
- Akgündüz, A. (2006). Osmanlı Kanunnâmeleri ve Hukuki Tahlilleri, 1. Kitap Osmanlı Hukukuna Giriş ve Fatih Devri Kanunnâmeleri. İstanbul: Osmanlı Vakfı Araştırmaları Yayınları.
- Akgündüz, A. (2009). “İslâm Hukukunun Osmanlı Devleti’nde Tatbiki: Şer‘iyye Mahkemeleri Ve Şer‘iyye Sicilleri”. İslâm Hukuku Araştırmaları Dergisi, sayı: 14, ss. 13-48.
- Ağırgan, M. (2009). “Edirne’de Sultanların Av Bahçesi: Hadika-i Hassa”. Acta Turcica Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi, sayı: 1, ss. 73-78.
- Aydın, A. M. (2010). Türk Hukuk Tarihi. İstanbul: Beta Yayınları.
- Başoğlu, T. (2011). “Ta‘zir”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (cilt: 40, ss. 198-202) İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı.
- Cin, H. (1988). İslâm ve Osmanlı Hukukunda Evlenme. Konya: Selçuk Üniversitesi Basımevi.
- Devellioğlu, F. (2016). Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.
- Ergenç, Ö. (1984). “Osmanlı Şehrindeki Mahallenin İşlev ve Nitelikleri Üzerine”. Osmanlı Araştırmaları Dergisi, sayı: 4, ss. 69-78.