Derleme

COVID-19 Enfeksiyonlarında Dizi Analizi Yöntemlerine Genel Bakış

Cilt: 8 Sayı: 1 21 Mart 2022
PDF İndir
EN TR

COVID-19 Enfeksiyonlarında Dizi Analizi Yöntemlerine Genel Bakış

Öz

Şiddetli akut solunum sendromu koronavirüs 2 (SARS-CoV-2), koronavirüs hastalığı 2019'un (COVID-19) etkeni olarak tanımlandı ve genomik veriler ilk olarak 10 Ocak 2020'de Çin tarafından paylaşıldı. O tarihten itibaren, dünya genelinde toplanan örneklerden viral genomu dizilemek için çok büyük çaba harcandı. Yakın geçmişte, kökenleri izlemek ve bulaşıcı ajanların evrimini anlamak, salgınların yayılma zincirlerini araştırmak, hem etkili ve hızlı moleküler tanı testlerinin geliştirilmesini kolaylaştırmak hem de tedavi ve aşıların araştırılmasına katkıda bulunmak için, yeni nesil dizileme (NGS) stratejileri, başarıyla kullanılmıştır. Teknoloji ve bilimdeki son gelişmeler, COVID-19'un etkeni olan ağır akut solunum sendromu koronavirüsü-2'nin (SARS-CoV-2) genomlarının, bir vakanın tanımlanmasından sonraki saatler veya günler içinde dizilenmesine olanak sağlamıştır. Bu sayede, ilk kez, bir pandeminin halk sağlığı ve epidemi boyutu gerçek zamanlı olarak izlenebilmektedir. SARS-CoV-2 genom dizilerinin erken paylaşımı, moleküler tanı testlerinin hızla geliştirilmesine olanak sağlayarak, küresel hazırlığa ve karşı önlemlerin tasarımına katkıda bulunmuştur. Hızlı, büyük ölçekli virüs genom dizilimi, viral salgınların dinamiklerini anlama ve kontrol önlemlerinin etkinliğini değerlendirmede oldukça önemlidir. SARS-CoV-2 gen dizilimi, gelişmiş tanılar, karşı önlemlerin geliştirilmesi ve hastalık epidemiyolojisinin araştırılması dahil olmak üzere birçok farklı alanda kullanılabilir. COVID-19'un etiyolojik ajanının genomik dizisini tam olarak tanımlamak için etkili ve hızlı dizileme yöntemlerinin geliştirilmesi, tanısal moleküler testlerin tasarımı ve pandemi yayılımını azaltmada etkili önlemlerin alınması ve stratejilerin belirlenmesinde temel olmuştur. Mevcut dizilerin sayısından anlaşıldığı gibi, SARS-CoV-2 genomlarına, farklı yaklaşımlar ve dizileme yöntemleri uygulanabilir. Bununla birlikte, her teknoloji ve dizileme yaklaşımının kendi avantajları ve sınırlamaları vardır. Bu derlemede, SARS-CoV-2 genomlarının dizilenmesi için şu andaki mevcut platformlar ve metodolojik yaklaşımlardan bahsedilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. European Centre for Disease Prevention and Control. (2021). Sequencing of SARS-CoV-2: first update (Technical Guidance).ECDC:Stockholm. https://www.ecdc.europa.eu/en/ publications-data/sequencing-sars-cov-2. Published September 2021. Accessed September 10, 2021.
  2. Chiara M, D'Erchia AM, Gissi C, et al. Next generation sequencing of SARS-CoV-2 genomes: challenges, applications and opportunities. Brief Bioinform. 2021;22(2):616-630. doi: 10.1093/bib/bbaa297
  3. GISAID. hCoV-19 Reference Sequence. www.gisaid.org. Published October 2021. Accessed October 17, 2021.
  4. GISAID. Genomic epidemiology of novel coronavirus - Global subsampling. https://nextstrain.org/ncov. Published October 2021. Accessed October 17, 2021.
  5. Rambaut A, Holmes EC, O'Toole Á, et al. A dynamic nomenclature proposal for SARS-CoV-2 lineages to assist genomic epidemiology. Nat Microbiol. 2020;5:1403-1407. doi: 10.1038/s41564-020-0770-5
  6. World Health Organization. (‎2021)‎. Genomic sequencing of SARS-CoV-2: a guide to implementation for maximum impact on public health, 8 January 2021. World Health Organization. https://apps.who.int/iris/handle/10665/338480. Published October 2021. Accessed October 10, 2021.
  7. Li C, Zhao C, Bao J, Tang B, Wang Y, Gu B. Laboratory diagnosis of coronavirus disease-2019 (COVID-19). Clin Chim Acta. 2020;510:35-46. doi: 10.1016/j.cca.2020.06.045
  8. Greninger AL, Chen EC, Sittler T, et al. A metagenomic analysis of pandemic influenza A (2009 H1N1) infection in patients from North America. PLoS One. 2010;5(10):e13381. doi: 10.1371/journal.pone.0013381

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

21 Mart 2022

Gönderilme Tarihi

2 Ocak 2022

Kabul Tarihi

14 Şubat 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aslan, F. G., Kahraman Kılbaş, E. P., & Altındiş, M. (2022). COVID-19 Enfeksiyonlarında Dizi Analizi Yöntemlerine Genel Bakış. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(1), 6-17. https://doi.org/10.30934/kusbed.1052257
AMA
1.Aslan FG, Kahraman Kılbaş EP, Altındiş M. COVID-19 Enfeksiyonlarında Dizi Analizi Yöntemlerine Genel Bakış. KOU Sag Bil Derg. 2022;8(1):6-17. doi:10.30934/kusbed.1052257
Chicago
Aslan, Ferhat Gürkan, Elmas Pınar Kahraman Kılbaş, ve Mustafa Altındiş. 2022. “COVID-19 Enfeksiyonlarında Dizi Analizi Yöntemlerine Genel Bakış”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8 (1): 6-17. https://doi.org/10.30934/kusbed.1052257.
EndNote
Aslan FG, Kahraman Kılbaş EP, Altındiş M (01 Mart 2022) COVID-19 Enfeksiyonlarında Dizi Analizi Yöntemlerine Genel Bakış. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8 1 6–17.
IEEE
[1]F. G. Aslan, E. P. Kahraman Kılbaş, ve M. Altındiş, “COVID-19 Enfeksiyonlarında Dizi Analizi Yöntemlerine Genel Bakış”, KOU Sag Bil Derg, c. 8, sy 1, ss. 6–17, Mar. 2022, doi: 10.30934/kusbed.1052257.
ISNAD
Aslan, Ferhat Gürkan - Kahraman Kılbaş, Elmas Pınar - Altındiş, Mustafa. “COVID-19 Enfeksiyonlarında Dizi Analizi Yöntemlerine Genel Bakış”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8/1 (01 Mart 2022): 6-17. https://doi.org/10.30934/kusbed.1052257.
JAMA
1.Aslan FG, Kahraman Kılbaş EP, Altındiş M. COVID-19 Enfeksiyonlarında Dizi Analizi Yöntemlerine Genel Bakış. KOU Sag Bil Derg. 2022;8:6–17.
MLA
Aslan, Ferhat Gürkan, vd. “COVID-19 Enfeksiyonlarında Dizi Analizi Yöntemlerine Genel Bakış”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 1, Mart 2022, ss. 6-17, doi:10.30934/kusbed.1052257.
Vancouver
1.Ferhat Gürkan Aslan, Elmas Pınar Kahraman Kılbaş, Mustafa Altındiş. COVID-19 Enfeksiyonlarında Dizi Analizi Yöntemlerine Genel Bakış. KOU Sag Bil Derg. 01 Mart 2022;8(1):6-17. doi:10.30934/kusbed.1052257