Türkiye’de Robotik Rehabilitasyon Alanında Yapılan Lisansüstü Tezlerin Tematik ve Metodolojik Analizi

Öz

Amaç: Robotik rehabilitasyon, yoğun, tekrarlı ve görev odaklı müdahaleler sunma potansiyeli nedeniyle nörorehabilitasyon alanında giderek daha önemli bir araştırma alanı hâline gelmiştir. Bu çalışma, Türkiye’de robotik rehabilitasyon alanında tamamlanan lisansüstü tezleri bibliyometrik, tematik ve metodolojik özellikleri açısından incelemeyi amaçlamıştır. Yöntem: Bu retrospektif ve tanımlayıcı bibliyometrik analiz, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi veri tabanından elde edilen veriler kullanılarak yürütülmüştür. Veri tabanı, robotik rehabilitasyonla ilişkili anahtar kelimeler kullanılarak 23 Nisan 2026 tarihinde sistematik olarak taranmıştır. Tekrar eden kayıtların çıkarılması ve dahil etme ile dışlama kriterlerinin uygulanmasının ardından 44 tez analize dahil edilmiştir. Tezler; yayın yılı, üniversite, anabilim dalı, tez türü, danışman unvanı ve hasta grubu açısından değerlendirilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler frekans ve yüzde olarak hesaplanmıştır. Bulgular: Başlangıçta toplam 398 tez kaydı belirlenmiş ve tekrar eden kayıtların çıkarılmasının ardından 106 benzersiz tez kalmıştır. Bunlardan 44 tez uygunluk kriterlerini karşılamıştır. En yüksek tez sayısı 2023 ve 2025 yıllarında tamamlanmıştır. Tezlerin çoğu Sağlık Bilimleri Üniversitesi ve İstanbul Medipol Üniversitesi’nde yürütülmüştür. Çalışmaların büyük çoğunluğu Fizyoterapi ve Rehabilitasyon ile Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon anabilim dallarında gerçekleştirilmiştir. Yüksek lisans tezleri en büyük oranı oluşturmuştur. İnme, en sık incelenen hasta grubu olmuştur. Sonuç: Robotik rehabilitasyon, Türkiye’de gelişmekte olan ve giderek daha fazla çalışılan bir alandır. Bununla birlikte, doktora düzeyindeki çalışmalar ve çeşitli hasta gruplarını içeren araştırmalar sınırlı kalmaktadır. Gelecekteki çalışmaların metodolojik olarak güçlü tasarımlar benimsemesi ve daha geniş hasta merkezli sonuçlara odaklanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• robotik rehabilitasyon
• robot destekli rehabilitasyon
• bibliyometrik analiz
• lisansüstü tezler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, kamu, ticari veya kâr amacı gütmeyen sektörlerdeki herhangi bir finansman kuruluşundan özel bir destek almamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma, erişime açık tez kayıtlarına dayandığı ve insan katılımcı, klinik müdahale veya kişisel veri içermediği için etik kurul onayı gerektirmemiştir.

Teşekkür

Yazar, bu çalışmanın veri kaynağını oluşturan lisansüstü tezlerin tüm araştırmacılarına içten teşekkürlerini sunar. Yazar ayrıca, bu araştırmada kullanılan tez veri tabanına erişim sağladığı için Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi’ne teşekkür eder.

THE DESCRIPTIVE AND METHODOLOGICAL ANALYSIS OF GRADUATE THESES CONDUCTED IN THE FIELD OF ROBOTIC REHABILITATION IN TURKIYE

Öz

Objective: Robotic rehabilitation has become an increasingly important research area in neurorehabilitation due to its potential to provide intensive, repetitive, and task-oriented interventions. This study aimed to examine graduate theses completed in the field of robotic rehabilitation in Türkiye in terms of bibliometric, thematic, and methodological characteristics. Methods: This retrospective and descriptive bibliometric analysis was conducted using data obtained from the National Thesis Center database of the Council of Higher Education (YÖK). The database was systematically searched on April 23, 2026, using keywords related to robotic rehabilitation. After removing duplicate records and applying the inclusion and exclusion criteria, 44 theses were included in the analysis. The theses were evaluated according to publication year, university, department, thesis type, advisor title, and patient group. Descriptive statistics were calculated as frequencies and percentages. Results: A total of 398 thesis records were initially identified, and 106 unique theses remained after duplicate removal. Of these, 44 theses met the eligibility criteria. The highest number of theses was completed in 2023 and 2025. Most theses were conducted at the University of Health Sciences and Istanbul Medipol University. The majority were carried out in Physiotherapy and Rehabilitation and Physical Medicine and Rehabilitation departments. Master’s theses constituted the largest proportion. Stroke was the most frequently examined patient group. Conclusion: Robotic rehabilitation is a developing and increasingly studied field in Türkiye. However, doctoral-level studies and research involving diverse patient groups remain limited. Future studies should adopt methodologically rigorous designs and focus on broader patient-centered outcomes.

Anahtar Kelimeler

• robotic rehabilitation
• robot-assisted rehabilitation
• bibliometric analysis
• postgraduate theses

Destekleyen Kurum

This study received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Etik Beyan

Ethics committee approval was not required, as this study was based on publicly accessible thesis records and did not involve human participants, clinical intervention, or personal data.

Teşekkür

The author would like to express sincere thanks to all researchers whose graduate theses constituted the data source of this study. The author also acknowledges the Council of Higher Education (YÖK) National Thesis Center for providing access to the thesis database used in this research.

Kaynakça

1. Banyai AD, Brișan C. Robotics in physical rehabilitation: systematic review. Healthcare (Basel). 2024;12(17):1720. doi: 10.3390/healthcare12171720
2. Gherman B, Zima I, Vaida C, et al. Robotic systems for hand rehabilitation—past, present and future. Technologies (Basel). 2025;13(1):37. doi:10.3390/technologies13010037
3. Zhang K, Chen X, Liu F, Tang H, Wang J, Wen W. System framework of robotics in upper limb rehabilitation on poststroke motor recovery. Behav Neurol. 2018;2018:6737056. doi:10.1155/2018/6737056
4. Laut J, Porfiri M, Raghavan P. The present and future of robotic technology in rehabilitation. Curr Phys Med Rehabil Rep. 2016;4(4):312-319. doi:10.1007/s40141-016-0139-0
5. Molle R, Tamantini C, Zollo L. Artificial intelligence in upper limb robot-aided physical rehabilitation: a systematic review. ACM Trans Hum Robot Interact. 2026;15(2):1-35. doi:10.1145/3779302
6. Zhang Y, Liu X, Qiao X, Fan Y. Characteristics and emerging trends in research on rehabilitation robots from 2001 to 2020: bibliometric study. J Med Internet Res. 2023;25. doi:10.2196/42901
7. Boardsworth K, Rashid U, Olsen S, et al. Upper limb robotic rehabilitation following stroke: a systematic review and meta-analysis investigating efficacy and the influence of device features and program parameters. J Neuroeng Rehabil. 2025;22(1):164. doi:10.1186/s12984-025-01662-4
8. Liu S, Zhang X, Zhou L, Zhang J, Liu J, He C. Robot-assisted therapy for upper limb rehabilitation after stroke: umbrella review. J Med Internet Res. 2026;28. doi:10.2196/79363

9. Lee JH, Kim G. Effectiveness of robot-assisted gait training in stroke rehabilitation: a systematic review and meta-analysis. J Clin Med. 2025;14(13):4809. doi:10.3390/jcm14134809
10. Thawisuk C, Inoue K, Suyama N, Miyadera R, Bunyawat C. Mapping robotics and occupation-based practice in stroke rehabilitation: a scoping review. OTJR (Thorofare N J). 2025. doi:10.1177/15394492251347160