Gelişimsel Psikolojik Danışma ve Terapi: Bilişsel Stillerin Psikolojik Danışmada Kullanımı
Öz
Gelişimsel Psikolojik Danışma ve Terapi (GPDT), günümüzde psikolojik danışma alanında dünyada giderek ilgi gören yaklaşımlardan biridir. Temelleri Sokrates ve Piaget’den esinlenerek oluşturulan bu yaklaşımda, bilişsel stiller kavramı ön plana çıkmaktadır. GPDT, bilişsel stiller kavramı ile psikolojik danışma sürecinde danışanın kendini ve dünyayı algılayış şeklini kavramada ve ona uygun müdahalelerde bulunmada yardımcı bir yaklaşımdır. Psikolojik danışma sürecinde danışanın gelişimsel stilinin yanında psikolojik danışmanın kullandığı yardım etme stilini de vurgu yaparak yatay ve dikey gelişim kavramlarıyla psikolojik danışma sürecine önemli katkılarda bulunmaktadır. GPDT, hem yetişkin, çocuk psikolojik danışma süreci hem de okul psikolojik danışma süreci gibi farklı alanlarda etkililiği kanıtlanmış bir yaklaşımdır. Bu nedenle bu çalışmada, GPDT’nin teorik alt yapısı ele alınarak, bilişsel stiller tanıtılmış, bu stilleri kullanan danışanlara yönelik örnekler verilmiştir. Ayrıca yaklaşımın insan doğasına bakışı ve terapötik süreçte farklı bilişsel stiller ve buna uygun müdahaleler örnekler verilerek ele alınmış ve ilgili araştırmalara yer verilmiştir. Alan yazın taraması yapılarak oluşturulan bu çalışmada psikolojik danışma sürecinde uygulamacılara yönelik pratik bilgilere yer verilmesi amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Gelişimsel Psikolojik Danışma ve Terapi, bilişsel stiller, yatay gelişim, dikey gelişim
Kaynakça
- Arıcıoğlu, A. (2008). Psikolojik danışman adaylarının yardım etme stilleri (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
- Barrio, C. A., & Myers, J. E. (2008). Cognitive style and theoretical orientation: Factors affecting intervention style interest and use. Journal of Mental Health Counseling, 30(4), 330-344. https://doi.org/10.17744/mehc.30.4.5626315033866460
- Barrio Minton, C. A., Myers, J. E., & Paredes, D. M. (2016). Developmental Counseling and Therapy: The promise for counselor preparation. Journal of Counselor Leadership and Advocacy,3(1), 12-21. https://doi.org/10.1080/2326716X.2015.1113903
- Cashwell, C. S., Myers, J. E., & Shurts, W. M. (2004). Using the developmental counseling and therapy model to work with a client in spiritual bypass: Some preliminary considerations. Journal of Counseling & Development, 82(4), 403-409. https://doi.org/10.1002/j.1556-6678.2004.tb00327.x
- Chang, C. Y. (2002). Integrating family counseling theories and techniques with Developmental Counseling and Therapy, (ED465937). ERIC. https://eric.ed.gov/?id=ED465937
- Clarke, P. B., & Myers, J. E. (2012). Developmental counseling and therapy: A promising intervention for preventing relapse with substance-abusing clients. Journal of Mental Health Counseling, 34(4), 308–321. https://doi.org/10.17744/mehc.34.4.l78w073660m16q72
- Clemens, E. (2007). Developmental counseling and therapy as a model for school counselor consultation with teachers. Professional School Counseling, 10(4); 352-359, https://doi.org/10.1177/2156759X0701000408
- Crespi, T. D., & Generali, M. M. (1995). Constructivist developmental theory and therapy: Implications for counseling adolescents. Adolescence, 30(119), 735-744. PMID: 7484356.
- Çivitci, N., & Arıcıoğlu, A. (2012). Psikolojik danışman adaylarının yardım etme stilleri ve beş faktör kuramına dayalı bireylik özellikleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(23), 78-96. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/maeuefd/issue/19396/206020
- Ivey, A. (1986). Developmental therapy: Theory into practice. San Francisco: Jossey-Bass
