Körlerin Deneyimleri Üzerine Niteliksel Çevrimiçi Araştırma Yapan Bir Sosyoloğun Araştırmacı Deneyimi
Öz
Bu çalışmada araştırmacının doktora tezinden edindiği tecrübeden yola çıkılarak araştırmacının konumu ve değişen bakış açısıyla kuram ile saha arasındaki etkileşime dair fikirlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. İlgili tezde körlerin ilişkisel deneyimleri araştırılmıştır. Bu makale ise kuram ve saha arasındaki etkileşimi araştırmacının değişen bakış açısı ve konumlanışı üzerinden tartışmaktadır. Araştırmada on bir kişiyle derinlemesine görüşme ve bir kişiyle sözlü tarih görüşmesi yapılmıştır. Araştırmanın yapıldığı dönem olan COVID-19 pandemisi sonrasında çevrimiçi görüşmeler yaygınlaşmış ve araştırmaların uygulama biçimi değişmiştir. Araştırmacı süreç boyunca körlerle gerçekleştirdiği çevrimiçi görüşmelerden edindiği tecrübeyle başlangıçta sahip olduğu teorik fikirleri sorgulamakta ve bu süreçte sahanın bilgi üretimindeki ve fikirlerindeki dönüştürücü rolünü vurgulamaktadır. Sahanın teori-pratik ilişkisine dair fikirlerini etkilediğini gösterirken pratikte uyguladığı inceliklerin önemini açıklamaktadır. Örneğin bu süreçte sahanın farklı aşamalarında ilgili topluluğa dair edinilen ampirik gerçeklikle araştırmanın yönü, odağı, kapsamı ve soruları dönüştürülmek zorunda kalınmıştır. Sonuç olarak, bu çalışmada saha araştırmasında öz düşünümselliğin, metodolojik esnekliğin ve etik duyarlılığın önemli bir rol oynadığı vurgulanmaktadır. Son tahlilde farklı sahalarda yer alacak sadece sosyologların değil sosyal bilimciler için de ilgili sahanın gerektirebileceği farklı inceliklerin araştırmanın başlatılması, pratikte sorunların çözülerek devam ettirilmesi ve araştırmanın betimlenerek sonlandırılması aşamalarının bütününde önemli rol oynadığı ileri sürülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Körlük, Kuram, Niteliksel Araştırma, Saha Araştırması, Sosyoloji
Etik Beyan
Kaynakça
- Akis, Y., Demirkol, E., Hamit, M., Karakılıç, Z., Dağdelen, G., Şahin Malkoç, N., Uzar Özdemir, F. & Zırh, B. C. (2015). Türkiye göç araştırmalarında araştırmacı deneyimleri: Göç çalışmalarında araştırmacının konumu üzerine öz-düşünümsel bir bakış. L. Körükmez ve İ. Südaş (Ed.), Göçler Ülkesi içinde (s.197-227). Ayrıntı Yayınları.
- Al, U., Doğan, G., Soydal, İ. & Taşkın, Z. (2017). Herkes için kütüphane projesi başlangıç çalışması. Türk Kütüphaneciliği, 31(1), 11-30. https://doi.org/10.24146/tkd.2017.0
- Altınışık Ergur, G. & Kabakcı, E. (2022). Covid-19 tanısının hastalar üzerindeki sosyal etkilerini araştırmak: Küresel salgında yeni araştırma olanakları. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 25(1), 101-111. https://doi.org/10.18490/sosars.1090635.
- Anderson, B. (2023). Sınırları aşarak yaşamak: Bir sosyal bilimcinin yaşamından anılar. Metis Yayıncılık.
- Ardahanlıoğlu, B. (2022). Nitel araştırmalarda online görüşme tekniği ile veri toplama: Bir lisansüstü tez örneği. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Özel Sayı 1(51), Ö1-Ö12. https://doi.org/10.30794/pausbed.1101939.
- Bakırcı, M. (2023). Bir saha hikayesi olarak Amerika’daki Giresun. İdrak Dini Araştırmalar Dergisi, 3(2), 266-293.
- Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
- Becker, H., B. (2014). Mesleğin incelikleri: Sosyal bilimlerde bir araştırma nasıl yürütülür? Heretik Yayıncılık.
- Berg, B. L. & Lune, H. (2019). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Eğitim Yayınevi.
- Bernal, D. M. (2024). Challenging methodologies: Deploying liberatory epistemologies to unlock creative research practice. Qualitative Research, 24(3), 669-689. https://doi.org/10.1177/14687941231176938.
