Ahmed-i Dâ’î Dîvânı’nda Sevgilinin Güzellik Unsurlarından Saç

Divan şiirinde sevgilinin güzellik unsurları maşukun baş, sine ve boyu etrafından yoğunlaşmıştır. Divan şairleri baş ve yüzü çevresinde toplanan bu güzellik unsurlarını kendi hayal dünyalarında çok çeşitli mecaz ve benzetmelerle okuyucuya aktarmışlardır. Divan şairi güzelliği ülkeye benzetirken ülkenin şahını da maşukun saçları olarak tasavvur eder. Bu nedenle sevgilinin saçları diğer güzellik unsurlarına kıyasla şiirlerde daha çok işlenmiştir. Neredeyse bütün güzellik unsurlarıyla ilişkisi kurulan saç, sevgilinin güzelliğinin anlatılmasında önemli bir role sahip olmuştur. Bu çalışmanın amacı, divan şiiri geleneğinde sevgiliye ait güzellik unsurlarından saçın Ahmed-i Dâ’î Divanı’ndaki seyrini ortaya koymaktır. Çalışmada sevgiliye ait güzellik unsurlarının maşukun saçı ile nasıl bir bağlamda kullandığı da irdelenmiştir. Saçın şekli, rengi ve kokusunun yanı sıra sevgilinin saçının diğer özellikleri de çalışmada ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemi olan doküman incelemesi çalışmanın araştırma modeli olarak belirlenmiştir. Mehmet Özmen’in Ahmed-i Dâ’î Divanı (Metin-Gramer-Tıpkı Basım) adlı çalışması incelemede kullanılmıştır. Genel itibariyle Dâ’î’nin gazellerinde kullandığı saç unsuru divan şiiri geleneğinde sıklıkla kullanılan ifadelerle oluştuğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra şairin gelenekte saç için sıklıkla kullanılanın yılan ve ejderha benzetmelerine eserinde hiç yer vermediği görülmüştür.

In Divan poetry, the aesthetic attributes of the beloved are predominantly concentrated around the head, chest, and stature of the ma’shuq. Divan poets convey these elements of beauty, clustered specifically around the head and face, to the reader through a vast array of metaphors and similes within their imaginative realms. Within Divan literature, beauty elements have evolved as a continuous tradition. According to the Divan poet, while beauty is likened to a realm, the sovereign of this realm is the beloved’s hair. Consequently, the beloved’s hair is treated more extensively in comparison to other beauty elements. Hair, which is interconnected with almost all other aesthetic features, plays a pivotal role in the depiction of the beloved's beauty. The objective of this study is to observe the trajectory of hair, as one of the beloved’s beauty attributes, within the Divan of Ahmed-i Dâ’î within the tradition of Divan poetry. Furthermore, the study scrutinizes how the beloved and their other aesthetic features are utilized in connection with the hair of the ma’shuq. Alongside the form, color, and scent of the hair, a fourth category encompassing other characteristics and qualities of the beloved's hair is also included within the scope of this research. Document review, a qualitative research method, was determined as the research model of the study. Mehmet Özmen’s work titled Ahmed-i Dâ’î Divanı (Metin-Gramer-Tıpkı Basım) was utilized as the primary source of the investigation. Generally, it has been determined that the element of hair used by Dâ’î in his ghazals consists of expressions frequently employed within the tradition of Divan poetry. In addition to this, it has been observed that the poet never included the snake and dragon metaphors, which are frequently favored forhair within the tradition.