KAPSAYICI EĞİTİM BAĞLAMINDA TÜRKİYE’DE ORTAÖĞRETİM PROGRAMLARINDA ÇOKKÜLTÜRLÜLÜĞÜN İZLERİ
Öz
Kapsayıcı eğitim bireysel farklılıklar olmak üzere, cinsiyet temelli eşitsizlikler, göçmenler, mülteciler, sığınmacılar, kültürel ve toplumsal çeşitliliklere kadar birçok konuyu içermektedir. Kapsayıcı eğitim genel bir kavram olmakla birlikte kapsayıcılığın önemli bir alt boyutu çok kültürlü eğitimdir. Çokkültürlü eğitim tüm öğrencilerin din, dil, ırk, cinsiyet, yaş, sosyal sınıf, ekonomik düzey gibi farklılıklarına bakılmaksızın eğitimden eşit biçimde faydalandıkları bir eğitim çeşidi olarak tanımlanmaktadır. Kapsayıcı eğitimin önemli bir diğer boyutuysa kapsayıcı müfredattır. Bu çalışmada, Türkiye’de geçerli olan ortaöğretim programlarının kapsayıcı eğitim bağlamında çokkültürlülük özelliği incelenmiş, çokkültürlülük ve kapsayıcılığın programların felsefesi, amaçları, ilkeleri ve değerlerine ne ölçüde yansıdığı belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda, programlarının felsefesi, amaçları ve ilkeleri bakımından belirli ölçüde kapsayıcılık içerdiği ve programın dayandığı kök değerlerde kapsayıcılığa vurgu yapıldığı görülmüştür. Araştırmada 13 dersin öğretim programında çokkültürlülükle ilgili toplam 75 kazanım ve kazanımların kodlanmasıyla toplam 23 alt tema elde edilmiştir. Alt temaların birbiriyle ilişkisi dikkate alınarak kazanımların üç ana tema altında toplanabileceğine karar verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktekin, S., Öztürk, M., Tepetaş Cengiz, G. Ş., Köksal, H. ve İrez, S. (2017). Sınıfında yabancı uyruklu öğrenci bulunan öğretmenler için el kitabı. MEB.
- Ağır, Ö. ve Sezik, M. (2015). Suriye’den Türkiye’ye yaşanan göç dalgasından kaynaklanan güvenlik sorunları. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 95-124.
- Akınlar, A. (2018). Türkiye'de azınlık ve devlet liselerinde çokkültürlü eğitim anlayışının araştırılması: Çoklu durum çalışması. Yayımlanmamış doktora tezi. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü/Eğitim Programları ve Öğretim Programı.
- Apak, H. (2014). Suriyeli göçmenlerin kente uyumları: Mardin örneği. Mukaddime Dergisi, 5(2), 55-73.
- Banks, J. A. ve Banks, C. A. M. (Ed.). (2010). Multicultural education: Issues and perspectives. USA: John Wiley & Sons.
- Başarır, F., Sarı, M., ve Çetin, A. (2014). Öğretmenlerin çokkültürlü eğitim algılarının incelenmesi [Investigation of teachers’ multicultural education perceptions]. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 4(2), 91-110.
- Büyüköztürk Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem-A Yayıncılık.
- Cohen, L., Manion, L., ve Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th ed.). New York, NY: Routledge.
- Cresswell, J. W. (2012). Educational research. Boston: Pearson Education.
- Çelik, R. (2017). Adalet, kapsayıcılık ve eğitimde hakkaniyetli fırsat eşitliği. Fe Dergi, 9(2), 17-29.
