Araştırma Makalesi

LİTYUM ZEHİRLENMESİNDE EKSTRAKORPOREAL TEDAVİ: 10 YILLIK KLİNİK TECRÜBE

Cilt: 24 Sayı: 1 30 Nisan 2022
PDF İndir
EN TR

LİTYUM ZEHİRLENMESİNDE EKSTRAKORPOREAL TEDAVİ: 10 YILLIK KLİNİK TECRÜBE

Öz

Amaç: Lityum zehirlenmesinde hemodiyaliz tedavisini öngörmede kullanılabilecek faktörleri belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntemler: 01 Ocak 2010 ile 31 Aralık 2020 tarihleri arasında acil servise başvuran ve lityum zehirlenmesi tanısı alan 111 hastanın verileri retrospektif olarak incelendi. Hastaların sosyodemografik özellikleri, vital bulguları, başvuru anında Glasgow Koma Skalası skoru, laboratuvar sonuçları, lityum içeren ilacı kullanma amacı, kullanılan diğer ilaçlar, bulantı, kusma, halsizlik, lityumla ilişkili nörolojik semptomlar, diyare, tedavi şekli ve hastanede kalış süresileri kayıt altına alındı. Tek ve çok değişkenli lojistik regresyon modeli kullanılarak hemodiyaliz tedavisi için risk faktörleri incelendi.
Bulgular: Lityum zehirlenmesi olan hastalarda en sık görülen semptom halsizlik (%81.1) olup en sık görülen nörolojik semptom tremordu (%73). Yirmi iki hastanın hemodiyaliz tedavisine alındığı tespit edildi. Hemodiyalize alınan tüm hastaların en az bir nörolojik semptomu vardı. Çalışmaya alınan 111 hastanın serum lityum düzeylerinin ortalaması 2.24±0.88 mmol/L, ölçülen en yüksek serum lityum düzeyi 6.30 mmol/L olarak saptandı. Uygulanan tedaviler, lityum alım nedenleri açısından karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı fark tespit edildi (p=0.006). Hemodiyaliz tedavisi uygulanan hastaların çoğu (n=17; %77.3) önerilen lityum tedavi dozu üzerinde yüksek doz ilaç içen hastalardan oluşmaktadır.
Sonuç: Acil servise başvuran zehirlenme olguları içinde az görülen lityum zehirlenmesinin tedavisinde ekstrakorporeal tedavinin öngörücü faktörleri olarak yeni gelişen EKG değişikliği ve GKS skorunda gerililik saptanmıştır. Lityum zehirlenmesi yönetiminde özellikle EKG değişikliği, bilinç değişikliği ve nörolojik değişikliği olan hastaların başvuru anında ciddi serum düzey yüksekliği olmasa bile tedavide ekstrakorporeal tedavinin kullanımı düşünülmelidir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Çalışmanın istatistiksel analizleri Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD. öğretim üyesi Doç. Dr. Özlem Terzi tarafından kontrol edilmiştir. Yazarlar olarak çalışmamıza destekleri için teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. 1. Bauer M, Grof P, Muller-Oerlinghausen B. Lithium in Neuropsychiatry: The Comprehensive Guide. 1st ed. London. Taylor & Francis Group, CRC Press, 2013. eBook ISBN:9780429228476.
  2. 2. Kishore BK, Ecelbarger CM. Lithium: a versatile tool for understanding renal physiology. Am J Physiol Renal Physiol. 2013;304(9):F1139-49.
  3. 3. Ott M, Stegmayr B, Salander Renberg E, Werneke U. Lithium intoxication: incidence, clinical course and renal function–a population-based retrospective cohort study. J Psychopharmacol. 2016;30(10):1008-19.
  4. 4. Mohandas E, Rajmohan V. Lithium use in special populations. Indian J Psychiatry. 2007;49(3):211-8.
  5. 5. Grandjeani EM, Aubry JM. Lithium: Updated human knowledge using an evidence-based approach. CNS drugs. 2009;23(3):225-240.
  6. 6. Aydın G, Alparslan M, Gençay İ. Lityum intoksikasyonu: tek ilaç-üç komplikasyon. Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2019;21(2):273-5.
  7. 7. NettoI, Phutane VH. Reversible lithium neurotoxicity: review of the literature. Prim Care Companion CNS Disord. 2012;14(1):PCC.11r01197.
  8. 8. Hedya SA, Avula A, Swoboda HD. Lithium toxicity. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. Accessed Date: 24 Dec 2021: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499992/.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

1 Aralık 2021

Kabul Tarihi

4 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çalışkan, F., Türker, O. U., & Katı, C. (2022). LİTYUM ZEHİRLENMESİNDE EKSTRAKORPOREAL TEDAVİ: 10 YILLIK KLİNİK TECRÜBE. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine, 24(1), 136-143. https://doi.org/10.24938/kutfd.1021474
AMA
1.Çalışkan F, Türker OU, Katı C. LİTYUM ZEHİRLENMESİNDE EKSTRAKORPOREAL TEDAVİ: 10 YILLIK KLİNİK TECRÜBE. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 2022;24(1):136-143. doi:10.24938/kutfd.1021474
Chicago
Çalışkan, Fatih, Orhan Utku Türker, ve Celal Katı. 2022. “LİTYUM ZEHİRLENMESİNDE EKSTRAKORPOREAL TEDAVİ: 10 YILLIK KLİNİK TECRÜBE”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 24 (1): 136-43. https://doi.org/10.24938/kutfd.1021474.
EndNote
Çalışkan F, Türker OU, Katı C (01 Nisan 2022) LİTYUM ZEHİRLENMESİNDE EKSTRAKORPOREAL TEDAVİ: 10 YILLIK KLİNİK TECRÜBE. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 24 1 136–143.
IEEE
[1]F. Çalışkan, O. U. Türker, ve C. Katı, “LİTYUM ZEHİRLENMESİNDE EKSTRAKORPOREAL TEDAVİ: 10 YILLIK KLİNİK TECRÜBE”, Kırıkkale Üni Tıp Derg, c. 24, sy 1, ss. 136–143, Nis. 2022, doi: 10.24938/kutfd.1021474.
ISNAD
Çalışkan, Fatih - Türker, Orhan Utku - Katı, Celal. “LİTYUM ZEHİRLENMESİNDE EKSTRAKORPOREAL TEDAVİ: 10 YILLIK KLİNİK TECRÜBE”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 24/1 (01 Nisan 2022): 136-143. https://doi.org/10.24938/kutfd.1021474.
JAMA
1.Çalışkan F, Türker OU, Katı C. LİTYUM ZEHİRLENMESİNDE EKSTRAKORPOREAL TEDAVİ: 10 YILLIK KLİNİK TECRÜBE. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 2022;24:136–143.
MLA
Çalışkan, Fatih, vd. “LİTYUM ZEHİRLENMESİNDE EKSTRAKORPOREAL TEDAVİ: 10 YILLIK KLİNİK TECRÜBE”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine, c. 24, sy 1, Nisan 2022, ss. 136-43, doi:10.24938/kutfd.1021474.
Vancouver
1.Fatih Çalışkan, Orhan Utku Türker, Celal Katı. LİTYUM ZEHİRLENMESİNDE EKSTRAKORPOREAL TEDAVİ: 10 YILLIK KLİNİK TECRÜBE. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 01 Nisan 2022;24(1):136-43. doi:10.24938/kutfd.1021474

Bu Dergi, Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayınıdır.