BİR EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÇALIŞANLARINDA HEPATİT-A, HEPATİT-B, HEPATİT-C VE HIV SEROPREVALANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Amaç: Sağlık çalışanları mesleki maruziyet sebebiyle kan ve vücut sıvılarıyla bulaşan hepatit A virüsü (HAV), hepatit B virüsü (HBV), hepatit C virüsü (HCV) ve insan immun yetmezlik virüsü (HIV) bulaşı yönünden risk altındadır. Çalışmada bir eğitim ve araştırma hastanesi çalışanlarında hepatit A, hepatit B, hepatit C ve HIV enfeksiyonu seroprevalansın belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada 2018-2021 yılları arasında 863 sağlık çalışanına yapılan periyodik muayene formları retrospektif olarak incelenmiştir. Sağlık çalışanlarının yaşı, cinsiyeti, mesleği, çalıştığı birim ve HAV antikoru (anti-HAV IgG), hepatiti B yüzey antijeni (HBsAg), hepatit B yüzey antikoru (anti-HBs), HCV antikoru (anti-HCV) ve HIV antikoru (anti-HIV) bulguları kaydedilmiştir. Bulgular: Çalışma 610 (%70.7) kadın, 253 (%29.3) erkek toplam 863 sağlık çalışanı ile yapılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 39.76 ± 8.85 olarak saptanmıştır. Katılımcıların 712’sinde (%82.5) anti-HBs pozitifliği, 7’sinde (%0.8) HBsAg pozitifliği, 2’sinde (%0.2) anti-HCV pozitifliği saptanmıştır. Katılımcıların 704’ünde (%81.6) anti-HAV IgG sonucu değerlendirilmiş, 495 (%70.3)’i pozitif olarak belirlenmiştir. Sağlık çalışanlarında anti-HIV pozitifliğine rastlanmamıştır. Meslek grupları açısından yaş, cinsiyet, anti-HBs ve anti-HAV için anlamlı farklılık belirlenmiştir (p<0.05, a=Kruskal Wallis test). Sonuç: Sağlık çalışanlarının hepatitler ve HIV yönünden aralıklı olarak taranması, hepatit A ve hepatit B’ye karşı bağışıklığı olmayanların aşılanması ve meslek içi eğitimlerle bilgilendirilmesi önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık çalışanları
• HAV
• HBV
• HCV
• HIV

Seroprevalence of Hepatitis A, Hepatitis B, Hepatitis C and HIV in Employees of a Training and Research Hospital

Öz

Objective: Healthcare workers are at risk for the transmission of hepatitis A (HAV), hepatitis B (HBV), hepatitis C (HCV) and Human Immunodeficiency (HIV) viruses by blood and body fluids due to occupational exposure. The study aims to specify the seroprevalence of Hepatitis A, Hepatitis B, Hepatitis C and HIV infection in the employees of a training and research hospital. Materials and Methods: In the study, periodical inspection forms of 863 healthcare workers were evaluated retrospectively. Age, gender, profession, working unit and anti-HAV IgG, HBsAg, anti-HBs, anti-HCV, anti-HIV of the healthcare workers were recorded. Results: A total of 863 healthcare workers, including 253 (29.3 %) male and 610 (70.7 %) female were incorporated to the study. The age average of the participants was 39.76 ± 8.85. 712 (82.5%) of the participants were anti-HBs positive, 7 (0.8%) of the participants were HBsAg positive, and 2(0.2%) of the participants were anti-HCV positive. Anti-HAV IgG was evaluated in 704 (81.6%) of the participants and 495(70.3%) of them were revealed to be positive. The anti-HIV positive was not determined in healthcare workers. The significant differences were determined for age, gender, anti-HBs and anti-HAV in terms of occupational groups (p<0.05, Kruskal Wallis test). Conclusion: Screening the healthcare workers periodically for the hepatitis and HIV, vaccination of the hospital employees who are not immune to hepatitis A and hepatitis B, and informing through in-service training are very important.

Anahtar Kelimeler

• Healthcare workers
• HAV
• HBV
• HCV
• HIV

Kaynakça

1. Solmaz M, Solmaz T. Hastanelerde iş sağlığı ve güvenliği. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2017;6(3):147-56.
2. Apaydın H, Demir Ş, Karadeniz A. Bir tıp fakültesi hastanesi sağlık çalışanlarında hepatit A, hepatit B, hepatit C seroprevelansı ve aşılanma durumu. Sakarya Tıp Dergi. 2021;11(2):360-5.
3. World Health Organization (WHO). Accessed date: 15 January 2022 / Erişim tarihi: 15 Ocak 2022: Aide memoire; 2003. https://www.who.int/occupational_health/activities/1am_hcw.pdf?ua=1
4. World Health Organization (WHO). The World Health Report 2002 – Reducing Risks, Promoting Healthy Life. Geneva. World Health Organization, 2002. Web sitesi: https://www.who.int/publications/i/item/9241562072 Erişim tarihi 17 Ocak 2022.
5. Beltrami EM, Williams IT, Shapiro CN, Chamberland ME. Risk and management of blood-borne infections in health care workers. Clin Microbiol Rev. 2000;13(3):385-407.
6. Elarslan S, Güdük Ö, Sertbaş Y. Evaluation of hepatitis A, hepatitis B, hepatitis C, HIV, mumps, measles and chickenpox seroprevalence in healthcare workers. South Clin Ist Euras. 2020;31(3):243-50.
7. World Health Organization (WHO). Global Progress Report on HIV, Viral Hepatitis and Sexually Transmitted Infections. Geneva. World Health Organization, 2021. Web sitesi: http://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/342808/9789240030985-eng.pdf Erişim tarihi 17 Ocak 2022.
8. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Türkiye HIV/AIDS Kontrol Programı 2019–2024. Ankara: Sağlık Bakanlığı, 2019.

9. Sağlık Bakanlığı. Turkish Viral Hepatitis: Prevention and Control (2018–2023). Ankara: Sağlık Bakanlığı, 2019.
10. World Health Organization (WHO). Hepatitis A. Geneva. World Health Organization, 2021. Websitesi:https://www.who.int/newsroom/factsheets/detail/hepatitisa#:~:text=WHO%20estimates%20that%20in%202016,a%20tendency%20for%20cyclic%20recurrences. Erişim Tarihi: 20 Şubat 2022
11. Özgüler M, Güngör LS, Kaygusuz T, Papila Ç. Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi sağlık çalışanlarında hepatit A, hepatit B, kızamık ve kızamıkçık seroprevalansı. Klimik Dergisi. 2016; 29(1):10-4.
12. Kepenek E. Hastane çalışanlarında hepatit B, hepatit C ve HIV virüsünün seroprevalans durumlarının incelenmesi. Selcuk Med J. 2017;33(3):45-9.
13. Altun HU, Eraslan A, Özdemir G. İkinci basamak bir hastanedeki sağlık çalışanlarının HBV, HCV VE HIV seroprevalansları. Viral Hepatit Dergisi. 2012;18(3):120-2.
14. Dayan S. Enfeksiyon Hastalıkları Tanı ve Tedavi El Kitabı. Ankara:Hipokrat Yayınevi, 2022. Web sitesi: https://gunider.org/wp-content/uploads/2022/03/Enfeksiyon- Hastaliklari-1- 1.pdf . Erişim tarihi 22 Mart 2022.
15. Özçimen S, Kacar F, Korkmaz F, Özcan M, Karataş H, Sakız A. Konya eğitim araştırma hastanesi sağlık çalışanlarının hepatit B ve hepatit C seroprevalansı. Eur J Basic Med Sci. 2014;4(1):7-11.
16. Boşnak VK, Karaoğlan İ, Namıduru M, Şahin A. Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi sağlık çalışanlarında hepatit B, hepatit C ve HIV seroprevalansı. Viral Hepatit Dergisi. 2013;19(1):11-4.
17. Akdemir Kalkan I, Cinar G, Usturali Mut AN, Karasahin O, Gurbuz Y, Tekin A, et al. Evaluation of the seroprevalence of viral hepatitis and the human immunodeficiency virus among hospital workers in Turkey and the Turkish Republic of Northern Cyprus. Hepat Mon. 2020;20(4):e97952.
18. Tozun N, Ozdogan O, Cakaloglu Y, Idilman R, Karasu Z, Akarca U ve ark. Seroprevalence of hepatitis B and C virus infections and risk factors in Turkey: a fieldwork TURHEP study. Clin Microbiol Infect. 2015;21(11):1020-6.
19. Arıcan G, Uğurlu H, Küçük B, Aral M, Muratdağı G. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uyg. Ve Araşt. Hastanesi çalışanlarında hepatit B ve C enfeksiyonu Seropozitifliğinin araştırılması. Sakarya Tıp Dergisi. 2019;9(4):592-6.
20. Gurkok Budak GG, Gülenç N, Özkan E, Bülbül R, Baran C. Seroprevalences of hepatitis B and hepatitis C among healthcare workers in Tire State Hospital. Dicle Med J.2017;44(3):267- 70.
21. Başpınar MM. Screening of hepatitis A and B seropositivity among Turkish healthcare providers admitted to occupational health services. Hindawi Journal of Clinical Practice. 2022; Article ID 6065335.
22. Hamlyn E, Easterbrook P. Occupational exposure to HIV and the use of postexposure prophylaxis. Occup Med. 2007;57(5):329-36.