Araştırma Makalesi

BİR YAŞ ALTI BEBEKLERİN TİCARİ FORMULA MAMA ALIM DURUMLARINA GÖRE TAMAMLAYICI BESLENME BELİRTEÇLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 27 Sayı: 1 26 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

BİR YAŞ ALTI BEBEKLERİN TİCARİ FORMULA MAMA ALIM DURUMLARINA GÖRE TAMAMLAYICI BESLENME BELİRTEÇLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Amaç: Çocukların sağlıklı büyüme ve gelişmeleri için ilk 6 ay sadece anne sütü almaları ve sonrasında yeterli miktarda, sıklıkta ve çeşitlilikte tamamlayıcı beslenmeye geçmeleri ve en az 2 yaşına kadar anne sütüne devam etmeleri önerilmektedir. Buna rağmen, bebeklerin bir kısmı ticari formula mama ile beslenmektedir. Bu çalışmada amacımız 6-11 aylık bebeklerde ticari formula alım durumu ile Dünya Sağlık Örgütünün son belirlediği tamamlayıcı beslenme belirteçleri ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamız, kesitsel tanımlayıcı tipte bir çalışma olup, veriler Türkiye içinde çevrimiçi anket yoluyla toplanmıştır. Çalışmaya, 6-11 aylık, tekil ve term doğmuş, beslenmesini etkileyecek herhangi bir hastalığı ve alerjisi olmayan bebeği olan 18 yaş üstü okuma yazma bilen anneler çalışmaya dahil edilmiştir. Ailelerin sosyodemografik özelliklerini ve bebeklerin bir önceki gün tükettiği besinleri sorgulayan 30 soruluk bir çevrimiçi anket kullanılarak veri toplanmıştır. Bulgular: Toplam 244 anne-bebek çiftine ulaşılmıştır. 6-11 aylık bebeklerde anne sütüne devam %80,3, erken tamamlayıcı beslenmeye geçiş %49,6, minimum diyet çeşitliliği (MDÇ), minimum yeme sıklığı (MYS) ve minimum kabul edilir diyet (MKD) sırasıyla %58,2, %79,5 ve %50,8 bulunmuştur. 35 yaş ve üstü annelerde (%29,7), 6-23 ay arası birden fazla çocuğu olanlarda (%8,8) ve gebelik süresi 38 hafta altında olanlarda (%29,7) ticari formula mamaya devam oranı daha yüksek bulundu (p=0,002, p=0,049, p=0,040). Erken tamamlayıcı beslenmeye geçiş hiç mama almayanlarda daha düşükken (%40,6) ve MYS ticari formula mama alanlarda (%91,2) ve MKD formula mamayı bırakıp anne sütüyle devam eden grupta (%73,1) daha yüksek bulundu (p=0,037, p<0,001, p=0,031). Çalışmamızda et/yumurta tüketimi, sıfır sebze-meyve tüketimi, sağlıksız yiyecek ve şekerli içecek alma durumu gruplarda benzerdi. Sonuç: Çocuklarda minimum besin çeşitliliğini sağlamak, anne sütünü teşvik etmek ve sağlıklı tamamlayıcı beslenme alışkanlıklarını kazandırmak için, çocuk izlemlerinde risk gruplarına özel beslenme önerilerine odaklanmak büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çalışmada hiçbir kurum ya da kişiden finansal destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Etik Konular ve Kurumsal İzinler: 12 Eylül 2023’te Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Araştırma Etik Kurulundan 2023/02-32 sayılı izin alınmıştır.

Teşekkür

Çalışmamıza katılan annelere teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Lutter CK, Grummer-Strawn L, Rogers L. Complementary feeding of infants and young children 6 to 23 months of age. Nutr Rev. 2021;79(8):825-846.
  2. World Health Organization. Indicators for assessing infant and young child feeding practices: Definitions and measurement methods. 2021.
  3. Yalçın S. S. Emzirme Danışmanlığı Eğitimci Kitabı. Ankara, Türkiye. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Başak Matbaacılık, 2018:19-45.
  4. D'Auria E, Borsani B, Pendezza E, et al. Complementary feeding: Pitfalls for health outcomes. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(21):7931.
  5. Orün E, Erdil Z, Cetinkaya S, Tufan N, Yalçin SS. Problematic eating behaviour in Turkish children aged 12-72 months: Characteristics of mothers and children. Cent Eur J Public Health. 2012;20(4):257-261.
  6. Özen G, Güneş B, Yalçın S, Yalçın SS. Mother-child pairs' eating and feeding behaviours in two different nutritional status from two distinct provinces. BMC Pediatr. 2024;24(1):25.
  7. Yalcin S, Oflu A, Akturfan M, Yalcin SS. Characteristics of picky eater children in Turkey: A cross-sectional study. BMC Pediatr. 2022;22(1):431.
  8. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. 2018 Türkiye Nüfus Sağlık Araştırmaları. Ankara, Türkiye. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü Çalışmaları, 2019:143-146.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

31 Aralık 2024

Kabul Tarihi

7 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 27 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kocagözoğlu, S. G., Günel Karaburun, İ. E., & Yalçın, S. S. (2025). BİR YAŞ ALTI BEBEKLERİN TİCARİ FORMULA MAMA ALIM DURUMLARINA GÖRE TAMAMLAYICI BESLENME BELİRTEÇLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine, 27(1), 68-75. https://doi.org/10.24938/kutfd.1610657
AMA
1.Kocagözoğlu SG, Günel Karaburun İE, Yalçın SS. BİR YAŞ ALTI BEBEKLERİN TİCARİ FORMULA MAMA ALIM DURUMLARINA GÖRE TAMAMLAYICI BESLENME BELİRTEÇLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 2025;27(1):68-75. doi:10.24938/kutfd.1610657
Chicago
Kocagözoğlu, Sevim Gonca, İlkin Elif Günel Karaburun, ve Sıddıka Songül Yalçın. 2025. “BİR YAŞ ALTI BEBEKLERİN TİCARİ FORMULA MAMA ALIM DURUMLARINA GÖRE TAMAMLAYICI BESLENME BELİRTEÇLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 27 (1): 68-75. https://doi.org/10.24938/kutfd.1610657.
EndNote
Kocagözoğlu SG, Günel Karaburun İE, Yalçın SS (01 Nisan 2025) BİR YAŞ ALTI BEBEKLERİN TİCARİ FORMULA MAMA ALIM DURUMLARINA GÖRE TAMAMLAYICI BESLENME BELİRTEÇLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 27 1 68–75.
IEEE
[1]S. G. Kocagözoğlu, İ. E. Günel Karaburun, ve S. S. Yalçın, “BİR YAŞ ALTI BEBEKLERİN TİCARİ FORMULA MAMA ALIM DURUMLARINA GÖRE TAMAMLAYICI BESLENME BELİRTEÇLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, Kırıkkale Üni Tıp Derg, c. 27, sy 1, ss. 68–75, Nis. 2025, doi: 10.24938/kutfd.1610657.
ISNAD
Kocagözoğlu, Sevim Gonca - Günel Karaburun, İlkin Elif - Yalçın, Sıddıka Songül. “BİR YAŞ ALTI BEBEKLERİN TİCARİ FORMULA MAMA ALIM DURUMLARINA GÖRE TAMAMLAYICI BESLENME BELİRTEÇLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 27/1 (01 Nisan 2025): 68-75. https://doi.org/10.24938/kutfd.1610657.
JAMA
1.Kocagözoğlu SG, Günel Karaburun İE, Yalçın SS. BİR YAŞ ALTI BEBEKLERİN TİCARİ FORMULA MAMA ALIM DURUMLARINA GÖRE TAMAMLAYICI BESLENME BELİRTEÇLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 2025;27:68–75.
MLA
Kocagözoğlu, Sevim Gonca, vd. “BİR YAŞ ALTI BEBEKLERİN TİCARİ FORMULA MAMA ALIM DURUMLARINA GÖRE TAMAMLAYICI BESLENME BELİRTEÇLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine, c. 27, sy 1, Nisan 2025, ss. 68-75, doi:10.24938/kutfd.1610657.
Vancouver
1.Sevim Gonca Kocagözoğlu, İlkin Elif Günel Karaburun, Sıddıka Songül Yalçın. BİR YAŞ ALTI BEBEKLERİN TİCARİ FORMULA MAMA ALIM DURUMLARINA GÖRE TAMAMLAYICI BESLENME BELİRTEÇLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 01 Nisan 2025;27(1):68-75. doi:10.24938/kutfd.1610657

Bu Dergi, Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayınıdır.