SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN HASTALIK DURUMUNDA DİJİTAL ORTAMDA SAĞLIK BİLGİSİ EDİNME VE DOĞRULAMA DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

Öz

Amaç: Bu araştırma, Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin hastalık durumunda dijital ortamda sağlık bilgisi edinme ve doğrulama davranışlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Dijital ortamda sağlık bilgisi edinme ve doğrulama süreçlerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi, öğrencilerin dijital sağlık okuryazarlığının arttırılması için stratejiler geliştirilmesine yardımcı olacaktır. Gereç ve Yöntemler: Araştırma, ilişkisel tarama modeline dayalı bir nicel araştırmadır. Çalışma, Kırıkkale Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinden 604 kişinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar gönüllülük esasına göre seçilmiş olup, dijital ortamda sağlık bilgisi edinme ve doğrulama davranışlarını etkileyebilecek çeşitli demografik faktörler göz önünde bulundurulmuştur. Veri toplama aracı olarak, Çömlekçi ve Bozkanat (2021) tarafından geliştirilen "İnfodemide Dijital Ortamda Sağlık Bilgisi Edinme ve Teyit Davranışları Ölçeği" kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgulara göre, dijital sağlık bilgisi edinme ve doğrulama süreçlerinde cinsiyet, yaş, vücut kitle indeksi (VKI), algılanan sosyo-ekonomik durum, COVID- 19 geçirme durumu, ciddi sağlık sorunu geçmişi ve sosyal medya kullanımının belirgin etkileri olduğu bulunmuştur. Kadın öğrenciler, dijital sağlık bilgisi edinme ve teyit etme süreçlerinde erkeklere göre daha yüksek puanlar almıştır. Ayrıca, yaş grubu arttıkça dijital sağlık bilgisi edinme ve doğrulama düzeylerinde bir artış gözlemlenmiştir. Sonuç: Bu araştırmanın sonuçları, dijital sağlık bilgisi edinme ve doğrulama süreçlerinin, öğrencilerin dijital okuryazarlık düzeyine, yaşlarına, cinsiyetlerine, sağlık durumlarına ve algılanan sosyo-ekonomik durumlarına göre değişkenlik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Sonuçlar, Spor Bilimleri Fakültesi öğrencileri için dijital sağlık okuryazarlığını artırıcı eğitim programlarının gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu programlar, öğrencilerin dijital platformlarda karşılaştıkları sağlık bilgilerini sorgulama ve güvenilir kaynaklardan yararlanma becerilerini geliştirmeye yönelik olmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital sağlık bilgisi
• sağlık bilgisi doğrulama
• dijital okuryazarlık
• spor bilimleri öğrencileri
• sosyal medya.

Examination of the Behaviours of Sports Sciences Faculty Students in Obtaining and Verifying Health Informatıin in Digital Environment in Case of Illness

Öz

Objective: This study aims to examine the behaviors of students of the Faculty of Sport Sciences in obtaining and verifying health information in a digital environment in case of illness. Determining the factors affecting the processes of obtaining and verifying health information in the digital environment will help to develop strategies to increase students' digital health literacy. Material and Methods: The study is quantitative research based on the correlational survey model. The study was conducted with the participation of 604 students from Kırıkkale University Faculty of Sport Sciences. Participants were selected voluntarily, and various demographic factors that may affect health information acquisition and verification behaviors in the digital environment were taken into consideration. The “Scale of Health Information Acquisition and Verification Behaviors in Digital Environment in Infodemia,” developed by Çömlekçi and Bozkanat (2021), was used as a data collection tool. Results: According to the findings of the study, gender, age, body mass index (BMI), perceived socioeconomic status, COVID-19 status, history of serious health problems, and social media use were found to have significant effects on digital health information acquisition and verification processes. Female students scored higher than males in the process of obtaining and confirming digital health information. In addition, an increase in the level of acquisition and verification of digital health information was observed as the age group increased. Conclusion: The results of this study reveal that digital health information acquisition and verification processes vary according to students' digital literacy level, age, gender, health status, and perceived socioeconomic status. The results emphasize the necessity of educational programs to increase digital health literacy for students of the Faculty of Sport Sciences. These programs should be aimed at improving students' ability to question the health information they encounter on digital platforms and to benefit from reliable sources.

Anahtar Kelimeler

• Digital health information
• health information verification
• digital literacy
• sports science students
• social media.

Kaynakça

1. Yapici H, Ugurlu D, Emlek B, Dogan AA, Alexe DI, Al- Mhanna SB. Health Belief Scale for sportive recreational activities in university students. J Exerc Sci Phys Act Rev. 2023;1(2):1-12.
2. Bucci S, Schwannauer M, Berry N. The digital revolution and its impact on mental health care. Psychol Psychother. 2019;92(2):277-297.
3. Dwivedi YK, Hughes L, Kar AK, et al. Climate change and COP26: Are digital technologies and information management part of the problem or the solution? An editorial reflection and call to action. Int J Inf Manag. 2022;63:102456.
4. Yang Q, Wu S. How social media exposure to health information influences Chinese people’s health protective behavior during air pollution: A theory of planned behavior perspective. Health Commun. 2021;36(3):324- 333.
5. Bin Naeem S, Kamel Boulos MN. COVID-19 misinformation online and health literacy: A brief overview. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(15):8091.
6. Wang Q, Su M, Zhang M, Li R. Integrating digital technologies and public health to fight Covid-19 pandemic: Key technologies, applications, challenges and outlook of digital healthcare. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(11):6053.
7. Holmberg C, Berg C, Dahlgren J, Lissner L, Chaplin JE. Health literacy in a complex digital media landscape: Pediatric obesity patients' experiences with online weight, food, and health information. Health Informatics J. 2019;25(4):1343-1357.
8. Krishna A, Thompson TL. Misinformation about health: A review of health communication and misinformation scholarship. Am Behav Sci. 2021;65(2):316-332.

9. Jamil F, Ahmad S, Iqbal N, Kim DH. Towards a remote monitoring of patient vital signs based on IoT-based blockchain integrity management platforms in smart hospitals. Sensors. 2020;20(8):2195.
10. Senbekov M, Saliev T, Bukeyeva Z, et al. The recent developments and applications of digital technologies in healthcare: A review. Int J Telemed Appl. 2020;1(1):1-18.
11. Kljajević V, Stanković M, Đorđević D, et al. Physical activity and fitness among university students: A systematic review. Int J Environ Res Public Health. 2021;19(1):158.
12. Guldal K, Emlek B, Ugurlu D, Yapici H, Dogan AA. The relationship between feeling healthy levels sportive activity and nutritional habits of faculty of sports science students. J Exerc Sci Phys Act Rev. 2023;1(1):24-34.
13. Rosário R, Martins MR, Augusto C, et al. Associations between COVID-19-related digital health literacy and online information-seeking behavior among Portuguese university students. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(23):8987.
14. Holt KA, Overgaard D, Engel LV, Kayser L. Health literacy, digital literacy and eHealth literacy among Danish nursing students at entry and graduate level: A cross sectional study. BMC Nurs. 2020;19:1-12.
15. Liu P, Yeh LL, Wang JY, Lee ST. The association between digital health literacy levels based on the Taiwan eHealth Literacy Assessment and accurate evaluation of online health information: A cross-sectional survey. J Med Internet Res. 2020;22(12):e19767.
16. Lupton D. Young people’s use of digital health technologies in the global north: Narrative review. J Med Internet Res. 2021;23(1):e18286.
17. Karasar N. Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar, İlkeler, Teknikler. 34. baskı. Ankara. Nobel Akademik Yayıncılık. 2019.
18. Çömlekçi MF, Bozkanat E. İnfodemide dijital ortamda sağlık bilgisi edinme ve teyit davranışları. Istanbul Univ J Sociol. 2021;41(1):3-125.
19. Akgün Ö, Toker S. Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin dijital ortamda sağlık bilgisi edinme durumları. J Health Acad. 2023;10(4):644-653.
20. Tennant B, Stellefson M, Dodd V, et al. eHealth literacy and Web 2.0 health information seeking behaviors among baby boomers and older adults. J Med Internet Res. 2015;17(3):e70.
21. Keskin Töre F, Yağmur Y. Kadınların diyet yapma miktarı üzerindeki sosyal medyanın etkisi. Anadolu Sag Arast Derg. 2022;3(3):132-138.
22. Jung M. Determinants of health information-seeking behavior: Implications for post-treatment cancer patients. Asian Pac J Cancer Prev. 2014;15(16):6499-6504.
23. Ozdemir BA, Özer YC, Çakmak R. İnfodemide dijital ortamda sağlık bilgisi edinme davranışları üzerine bir araştırma: Sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu örneği. Black Sea J Public Soc Sci. 2023;6(2):73-78.
24. Yıldırım O, İpek İ. Yeni Koronavirüs salgını dolayısıyla gündeme gelen sosyal izolasyon ve gönüllü karantina döneminde internet ve sosyal medya kullanımı. İlet Kuram Araş Derg. 2020;(52):69-94.
25. Kebelek E, Yıldırım B. Covid-19 pandemisinde karantina sürecine girmiş kişilerin internet haber siteleri ve sosyal medyadaki infodemiye ilişkin tutumları. Atatürk İletişim Derg. 2021;(22):33-64.
26. Güzel A, Kurtuldu A. Meslek yüksekokulu öğrencilerinin sağlık ile ilgili konularda internet kullanımı hakkında bir araştırma. Electron Turk Stud. 2018;13(18):741-755.
27. Soto-Perez-De-Celis E, Perez-Montessoro V, Rojo- Castillo P, Chavarri-Guerra Y. Health-related information- seeking behaviors and preferences among Mexican patients with cancer. J Cancer Educ. 2018;33(3):505-509.
28. Percheski C, Hargittai E. Health information-seeking in the digital age. J Am Coll Health. 2011;59(5):379-386.
29. Demirhan N, Ertaş H, Yılmaz FÖ. Üniversite öğrencilerinin dijital ortamda sağlık bilgisi edinme ve teyit eğilimleri ile haber medyası okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. TOGU Erbaa Sağlık ve Yönetim Derg. 2024;1(1):43-52.