Koroner Anjiyografide İşlem Öncesi Kaygı: Tıbbı Geçmişin ve Önceki Girişimsel İşlemlerin Etkisi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, hastaların koroner anjiyografi öncesi anksiyete düzeylerinin bazal (trait) anksiyete düzeylerinden farklı olup olmadığını belirlemek, bu farklılıklara katkıda bulunan faktörleri belirlemek ve işlem öncesi anksiyeteyi azaltmak için olası tedbirleri tespit etmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel, gözlemsel çalışmaya, elektif koroner anjiyografi planlanan 18 yaş ve üzeri 111 hasta dahil edildi. Toplanan veriler hastaların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet, boy, kilo), tıbbi geçmişi, eşlik eden hastalıkları ve önceki ameliyat veya koroner girişim öyküsünü içeriyordu. Anksiyete düzeyleri, durumluk kaygısı için durumluk kaygı envanteri (STAI) - form TX-I ve sürekli kaygısı için form TX-II kullanılarak değerlendirildi. Tüm veriler uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Ortalama sürekli kaygı puanı, ortalama durumluk kaygı puanından anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). Durumluk ve sürekli kaygı puanları arasında orta düzeyde pozitif korelasyon bulundu (r=0,477, p<0,001). Durumluk kaygı ve mesleki durum arasında düşük ancak anlamlı negatif korelasyon gözlendi (r=-0,228, p=0,016), daha önceki koroner anjiyografi öyküsü ve durumluk kaygı arasında orta düzeyde negatif korelasyon bulundu (r=-0,360, p<0,001). Sürekli kaygı, kadın cinsiyetiyle orta düzeyde ve pozitif olarak ilişkiliydi (r=0,344, p<0,001), ek olarak sürekli kaygı hem meslek ile (r=-0,194, p=0,042) hem de eğitim düzeyi ile (r=-0,345, p<0,001) negatif olarak ilişkiliydi. Sonuç: Hastalarda koroner anjiyografi öncesinde anlamlı düzeyde anksiyete saptanmış olup, özellikle kadınlarda, okuma yazma bilmeyen hastalarda, ilkokul mezunlarında ve obez bireylerde anksiyete düzeylerinin daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Bu sonuçlar ile risk altındaki popülasyonlarda, koroner girişimlerden önce anksiyete düzeylerinin rutin olarak değerlendirilmesi, hedeflenen psikososyal ve medikal destek stratejilerinin uygulanmasına olanak sağlamak açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Koroner anjiyografi
• anksiyete düzeyi
• durumluk kaygı
• sürekli kaygı

PRE-PROCEDURAL ANXIETY IN CORONARY ANGIOGRAPHY: IMPACT OF MEDICAL HISTORY AND PRIOR INTERVENTIONS

Öz

Objective: This study aimed to determine whether patients’ anxiety levels before coronary angiography differed from their baseline (trait) anxiety levels, to identify factors contributing to these differences, and to explore potential interventions to reduce pre-procedural anxiety. Material and Methods: This cross-sectional, observational study included 111 patients aged 18 years and older who were scheduled for elective coronary angiography. Collected data included demographic characteristics (age, gender, height, weight), medical history, comorbidities, and history of previous surgeries or coronary interventions. Anxiety levels were assessed using the state-trait anxiety inventory (STAI) — form TX-I for state anxiety and form TX-II for trait anxiety. All data were analyzed using appropriate statistical methods. Results: The mean trait anxiety score was significantly higher than the mean state anxiety score (p<0.001). A moderate positive correlation was found between state and trait anxiety scores (r=0.477, p<0.001). A low but significant negative correlation was observed between state anxiety and occupational status (r=-0.228, p=0.016), while a moderate negative correlation was found between previous coronary angiography history and state anxiety (r=-0.360, p<0.001). Trait anxiety was moderately and positively associated with female gender (r=0.344, p<0.001), and negatively correlated with both occupation (r=-0.194, p=0.042) and educational level (r=-0.345, p<0.001). Conclusion: Patients exhibited significant anxiety prior to coronary angiography, with higher anxiety levels particularly observed in women, illiterate patients, primary school graduates, and obese individuals. Routine evaluation of anxiety levels before coronary interventions is essential, especially for at-risk populations, to allow for the implementation of targeted psychosocial support strategies.

Anahtar Kelimeler

• Coronary angiography
• anxiety level
• state anxiety
• trait anxiety

Kaynakça

1. Byrne RA, Rossello X, Coughlan J, et al. 2023 ESC guidelines for the management of acute coronary syndromes: Developed by the task force on the management of acute coronary syndromes of the European Society of Cardiology (ESC). Eur Heart J Acute Cardiovasc Care. 2024;13(1):55-161.
2. Gulati M, Levy PD, Mukherjee D, et al. 2021 AHA/ACC/ASE/CHEST/SAEM/SCCT/SCMR guideline for the evaluation and diagnosis of chest pain: A report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. J Am Coll Cardiol. 2021;78(22):e187-e285.
3. Neumann F-J, Sousa-Uva M, Ahlsson A, et al. 2018 ESC/EACTS Guidelines on myocardial revascularization. Eur Heart J. 2019;40(2):87-165.
4. World Health Organization. Global status report on road safety 2018. Geneva. World Health Organization; 2019.
5. Backes EP, Bonnie RJ. The Promise of Adolescence: Realizing Opportunity for All Youth. Washington DC. National Academies Press; 2019.
6. Polat M, Ağ E. Anxiety and state anxiety in science education. In: Current and Advanced Researches in Science and Math Education I. 1st ed. 2024:16.
7. Öner N, LeCompte WA. Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri El Kitabı. İstanbul. Boğaziçi Üniversitesi Yayınları; 1985.
8. Klopfenstein CE, Forster A, Van Gessel E. Anesthetic assessment in an outpatient consultation clinic reduces preoperative anxiety. Can J Anaesth. 2000;47:511-515.

9. Senkowski D, Linden M, Zubrägel D, et al. Evidence for disturbed cortical signal processing and altered serotonergic neurotransmission in generalized anxiety disorder. Biol Psychiatry. 2003;53(4):304-314.
10. İnci S, Çetinkaya F. Effect of aromatherapy on the anxiety of patients before coronary angiography. Explore (NY). 2023;19(2):203-208.
11. Spielberger CD. Anxiety and emotional state. In: Spielberger CD, ed. Anxiety: Current Trends in Theory and Research. New York. Academic Press; 1972:1-36.
12. Asgari MR, Barari L, Darabiyan M, Eskandarian R, Ghods A, Ghorbani R. Anxiety levels in patients candidate for coronary artery angiography. Koomesh. 2019;21(3):437-443.
13. Norris W, Baird W. Pre-operative anxiety: A study of the incidence and aetiology. Br J Anaesth. 1967;39(6):503-509.
14. McLean CP, Asnaani A, Litz BT, Hofmann SG. Gender differences in anxiety disorders: Prevalence, course of illness, comorbidity and burden of illness. J Psychiatr Res. 2011;45(8):1027-1035.
15. Turan GB, Gür F, Özer Z, Tarkan Ç. Effects of virtual reality on pain, anxiety, patient satisfaction in coronary angiography: A randomized trial. Pain Manag Nurs. 2024;25(3):e177-e185.
16. Ekiz S, Göz F. Koroner anjiografi öncesi hastaları bilgilendirmenin anksiyete düzeyi üzerine etkisinin değerlendirilmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2005;8(1):20-30.
17. Charles ST, Carstensen LL. Social and emotional aging. Annu Rev Psychol. 2010;61(1):383-409.
18. Bordbar M, Najafi Kalyani M. The efficacy of educational interventions for anxiety control in patients undergoing coronary angiography: A rapid systematic review. Int J Med Rev. 2023;10(1):456-462.
19. Balta MG, Karaman S, Karaman T, Tapar H, Dogru S, Suren M. The effect of preoperative anxiety and depression on postoperative recovery quality. Med Sci. 2022;11:1227-1233.
20. Dunst CJ. Family hardiness and parent and family functioning in households with children experiencing adverse life conditions: a meta-analysis. Int J Psychol Res. 2021;14(2):93-118.
21. Yildirim A, Hacihasanoğlu R. Sağlık çalışanlarında yaşam kalitesi ve etkileyen değişkenler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2011;2(2):61-68.
22. World Health Organization. WHO acceleration plan to stop obesity. Geneva. World Health Organization; 2023.
23. Steptoe A, Frank P. Obesity and psychological distress. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci. 2023;378(1888):20220225.
24. Escrivá D, Moreno-Latorre E, Caplliure-Llopis J, Benet I, Barrios C. Relationship of overweight and obesity with body self-image dissatisfaction in urban mediterranean adolescents. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(15):7770.
25. Makita S, Yasu T, Akashi YJ, et al. JCS/JACR 2021 guideline on rehabilitation in patients with cardiovascular disease. Circ J. 2022;87(1):155-235.
26. Acoba EF. Social support and mental health: The mediating role of perceived stress. Front Psychol. 2024;15:1330720.