Araştırma Makalesi

KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ TANILI ADÖLESANLARDA PREDNİZOLON TEDAVİSİNİN HORMONAL BASKILAMA, ERGENLIK VE GONAD İŞLEVLERI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Cilt: 28 Sayı: 2 12 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ TANILI ADÖLESANLARDA PREDNİZOLON TEDAVİSİNİN HORMONAL BASKILAMA, ERGENLIK VE GONAD İŞLEVLERI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Amaç: Puberte dönemi, hem endokrin hem de psikososyal değişiklikler nedeni ile konjenital adrenal hiperplazi tedavisinde güçlüklere neden olabilir. Final boya ulaşılması, daha güçlü, sentetik glukokortikoidlerin kullanılabileceği alternatif tedavi seçeneği sağlar. Prednizolon, orta etkili ve güçlü bir glukokortikoid olup hastalar için hidrokortizona göre uygulaması daha kolay bir doz şeması oluşturur. Bu çalışmada, final-finale yakın boya ulaşmış adölesan konjenital adrenal hiperplazi tanılı hastalarda prednizolon tedavisinin biyokimyasal ve klinik hiperandrojenemi üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: 24 yıllık süre boyunca (2000-2024), üçüncü basamak sağlık kuruluşunda konjenital adrenal hiperplazi tanısı ile izlenen ve günlük ilaç kullanım sıklığını azaltmak isteyen veya optimal hidrokortizon dozuna rağmen biyokimyasal/klinik hiperandrojenemisi devam eden hastalar çalışmaya dahil edildi. Final veya finale yakın boya ulaşan ve günde iki doz prednizolon tedavisine geçilen hastaların yeni tedavi ile birlikte puberte gelişimi, gonad işlevleri, klinik ve hormon değişimleri retrospektif olarak incelendi. Bulgular: Çalışmaya ortalama yaşı 16,4±1,5 yıl olan 21 hasta (Karyotip 14’ünde 46,XX, 7’sinde 46,XY) dahil edildi. Karyotipi 46,XX olan olguların dördü erkek yönünde yetiştirilmişti; dolayısıyla toplam 11 hasta (11/21, %52) erkek-yetiştirilmiş, 10 hasta (10/21, %48) kız-yetiştirilmişti. Prednizolon tedavisinden sonra hastaların %71’inde (15/21) normal androjen düzeyi sağlandı. Kız-yetiştirilmiş hastalardan birinde (1/7) normal menstrüel siklus başladı. Pubertal gelişimini tamamlamayan iki erkek-yetiştirilmiş hastadan birinde (1/2, %50) puberte evresinde ilerleme oldu, androstenedion/testosteron oranı yüksek olan üç hastanın tamamında oran (3/3, %100) azaldı, adrenal rest tümörü olan bir hastanın kitlesinde küçülme oldu. Prednizolon tedavisine geçildikten sonra kilo fazlalığı/obezite sıklığında artış olmadı (p>0,05). Sonuç: Prednizolon tedavisi, konjenital adrenal hiperplazi tanılı hastaların önemli bir kısmında Cushingoid belirtilere neden olmadan adrenal androjenlerin normal düzeye gelmesine yardımcı oldu. Ancak gonad işlevlerinin normale gelmesi az sayıda hastada sağlanabildi. Tedavi uyumu kötü olan, hiperandrojenemi düzeltilemeyen ve gonad işlevleri sağlanamayan konjenital adrenal hiperplazi tanılı hastalarda günde tek doz uygulanan daha güçlü glukokortikoid ilaçların kullanımı düşünülebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arlt W, Willis DS, Wild SH, et al. Health status of adults with congenital adrenal hyperplasia: a cohort study of 203 patients. J Clin Endocrinol Metab. 2010;95(11):5110-5121.
  2. Claahsen-van der Grinten HL, Speiser PW, Ahmed SF, et al. Congenital adrenal hyperplasia-current insights in pathophysiology, diagnostics, and management. Endocr Rev. 2022;43(1):91-159.
  3. Bonfig W, Bechtold S, Schmidt H, Knorr D, Schwarz HP. Reduced final height outcome in congenital adrenal hyperplasia under prednisone treatment: deceleration of growth velocity during puberty. J Clin Endocrinol Metab. 2007;92(5):1635-1639.
  4. Speiser PW, Arlt W, Auchus RJ, et al. Congenital adrenal hyperplasia due to steroid 21-hydroxylase deficiency: An endocrine society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2018;103(11):4043-4088.
  5. Finkielstain GP, Kim MS, Sinaii N, et al. Clinical characteristics of a cohort of 244 patients with congenital adrenal hyperplasia. J Clin Endocrinol Metab. 2012;97(12):4429-4438.
  6. Merke DP, Poppas DP. Management of adolescents with congenital adrenal hyperplasia. Lancet Diabetes Endocrinol. 2013;1(4):341-352.
  7. Balagamage C, Arshad A, Elhassan YS, et al. Management aspects of congenital adrenal hyperplasia during adolescence and transition to adult care. Clin Endocrinol (Oxf). 2024;101(4):332-345.
  8. Charmandari E, Brook CG, Hindmarsh PC. Why is management of patients with classical congenital adrenal hyperplasia more difficult at puberty? Arch Dis Child. 2002;86(4):266-269.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

25 Kasım 2025

Kabul Tarihi

28 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 28 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çelik Ertaş, B., Şenkalfa, B., Vurallı, D., Özön, A., & Gönç, E. N. (2026). KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ TANILI ADÖLESANLARDA PREDNİZOLON TEDAVİSİNİN HORMONAL BASKILAMA, ERGENLIK VE GONAD İŞLEVLERI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine, 28(2), 212-219. https://doi.org/10.24938/kutfd.1829514
AMA
1.Çelik Ertaş B, Şenkalfa B, Vurallı D, Özön A, Gönç EN. KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ TANILI ADÖLESANLARDA PREDNİZOLON TEDAVİSİNİN HORMONAL BASKILAMA, ERGENLIK VE GONAD İŞLEVLERI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 2026;28(2):212-219. doi:10.24938/kutfd.1829514
Chicago
Çelik Ertaş, Berna, Burcu Şenkalfa, Doğuş Vurallı, Alev Özön, ve E. Nazlı Gönç. 2026. “KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ TANILI ADÖLESANLARDA PREDNİZOLON TEDAVİSİNİN HORMONAL BASKILAMA, ERGENLIK VE GONAD İŞLEVLERI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 28 (2): 212-19. https://doi.org/10.24938/kutfd.1829514.
EndNote
Çelik Ertaş B, Şenkalfa B, Vurallı D, Özön A, Gönç EN (01 Ağustos 2026) KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ TANILI ADÖLESANLARDA PREDNİZOLON TEDAVİSİNİN HORMONAL BASKILAMA, ERGENLIK VE GONAD İŞLEVLERI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 28 2 212–219.
IEEE
[1]B. Çelik Ertaş, B. Şenkalfa, D. Vurallı, A. Özön, ve E. N. Gönç, “KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ TANILI ADÖLESANLARDA PREDNİZOLON TEDAVİSİNİN HORMONAL BASKILAMA, ERGENLIK VE GONAD İŞLEVLERI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”, Kırıkkale Üni Tıp Derg, c. 28, sy 2, ss. 212–219, Ağu. 2026, doi: 10.24938/kutfd.1829514.
ISNAD
Çelik Ertaş, Berna - Şenkalfa, Burcu - Vurallı, Doğuş - Özön, Alev - Gönç, E. Nazlı. “KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ TANILI ADÖLESANLARDA PREDNİZOLON TEDAVİSİNİN HORMONAL BASKILAMA, ERGENLIK VE GONAD İŞLEVLERI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 28/2 (01 Ağustos 2026): 212-219. https://doi.org/10.24938/kutfd.1829514.
JAMA
1.Çelik Ertaş B, Şenkalfa B, Vurallı D, Özön A, Gönç EN. KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ TANILI ADÖLESANLARDA PREDNİZOLON TEDAVİSİNİN HORMONAL BASKILAMA, ERGENLIK VE GONAD İŞLEVLERI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 2026;28:212–219.
MLA
Çelik Ertaş, Berna, vd. “KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ TANILI ADÖLESANLARDA PREDNİZOLON TEDAVİSİNİN HORMONAL BASKILAMA, ERGENLIK VE GONAD İŞLEVLERI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine, c. 28, sy 2, Ağustos 2026, ss. 212-9, doi:10.24938/kutfd.1829514.
Vancouver
1.Berna Çelik Ertaş, Burcu Şenkalfa, Doğuş Vurallı, Alev Özön, E. Nazlı Gönç. KONJENİTAL ADRENAL HİPERPLAZİ TANILI ADÖLESANLARDA PREDNİZOLON TEDAVİSİNİN HORMONAL BASKILAMA, ERGENLIK VE GONAD İŞLEVLERI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 01 Ağustos 2026;28(2):212-9. doi:10.24938/kutfd.1829514

Bu Dergi, Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayınıdır.