HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN AĞIZ DİŞ SAĞLIĞI ALGILARININ BELİRLENMESİ

Öz

Amaç: Bu çalışma hemşirelik öğrencilerinin ağız diş sağlığı algılarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırmanın örneklemini bir üniversitenin Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümünde öğrenim gören 242 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma verileri; Tanıtıcı Özellikler Formu, Çok Boyutlu Ağız Diş Sağlığı Kontrol Odağı Ölçeği (ÇBASKO), Ağız Diş Muayene Formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirmesinde, yüzdelik hesapları, ortalama ölçüleri, Student t testi, One Way ANOVA testi kullanılmıştır.

Bulgular: Öğrencilerin %86’sının kız öğrenci olduğu, %50.4’nün genel sağlığını ve %37.2’sininde ağız diş sağlığını iyi düzey olarak algıladıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin DMFT indeksi 3.42±3.09 olarak saptanmıştır. Öğrencilerin ÇBASKO toplam puan ortalaması 59.47±7.50’dir. Öğrencilerin, diş fırçalama durumları, genel sağlık ve ağız diş sağlığına yönelik algıları ile ÇBASKO toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05).

Sonuç: Araştırma sonucunda hemşirelik öğrencilerinin ağız ve diş sağlığı algılarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Hemşirelik müfredatlarında ağız diş sağlığı eğitimine önem verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Ağız-diş sağlığı,hemşirelik öğrencisi,hemşirelik

Determination of Oral Dental Health Perception of Nursing Students

Öz

Objective: This study was designed to determine the oral dental health perceptions of nursing students.

Material and Methods: The research is descriptive study. The research group constituted of 242 students who were being educated in the Nursing Department of the Faculty of Health Sciences. Research data were collected by student descriptive characteristics form, Multidimensional Oral Health Locus of Control Scale (MOHLCS) and Oral Dental Examination Form for each student.  Data were evaluated using, Student t test and One Way ANOVA test, percentile calculations and average measures.

Results: Eighty six percent of the students were female.  Perception of general health was good in 50.4% of the students while 37.2% of the students perceived their oral health as good. The DMFT (Decayed, Missing, Filled Teeth) index of the students was 3.42 ± 3.09. The average score of MOHLCS of the students was 59.47±7.50. A statistically significant difference was found among students' perceptions of toothbrushing, general health, oral health and MOHLCS total point averages (p<0.05).

Conclusion: It was determined that the perceptions of oral and dental health of the nursing students were moderate. It is recommended that oral and dental health education should be emphasized in nursing curriculum.

Anahtar Kelimeler

• Oral dental health,nursing student,nursing

Kaynakça

1. 1. World Health Organization (WHO). Oral Health Programme World Health Organization Geneva Switzerland, Bulletin of The World Health Organization September. 2005; 83(9). 2.Türkoğlu Ö, DülgergiL ÇT. Hemşirelik eğitiminde yer alan toplum-ağız-diş-sağlığı dersinin, öğrencilerin ağız-diş sağlığı farkındalığına etkisinin değerlendirilmesi. Turkiye Klinikleri J Dental Sci. 2015; 21(3):221-8. doi: 10.5336/dentalsci.2015-45290. 3.Chan JCY, Chin SHL. Oral health knowledge and psychological determinants of oral health behavior of nursing students. Journal of Health Psychology. 2015; 22(1):79-88. doi: 10.1177/1359105315595122. 4.Köse S, Güven D, Mert E, Eraslan E, Esen S. 12-13 yaş grubu çocuklarda oral hijyen eğitiminin etkinliği. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2010; 13(4): 44-52. 5.Kılınç G, Günay T. Dokuz eylül üniversitesi tıp fakültesi son sınıf öğrencilerinin ağız diş sağlığı konusunda bilgi düzeyleri. DEÜ Tıp Fakültesi Dergisi. 2010; 24(3): 131 – 137. 6.Bal MV, Bengi U, Açıkel C, Saygun I. Oral hygiene and oral health status of the nursing students in Turkey. Gülhane Tıp Dergisi. 2015; 57: 264-268. doi: 10.5455/gulhane.154738. 7.Top FÜ. Ergenlerde sağlığı geliştirme modeli ve bilgi işlem temeli kuramına temellendiren hemşirelik girişiminin ağız diş sağlığı davranışına etkisi. Doktora tez, Çocuk sağlığı ve hastalıkları hemşireliği anabilim dalı. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. 2011. İstanbul. 8.Bhattarai R, Khanal S, Rao GN, Shrestha S. Oral health related knowledge, attitude and practice among nursing students of Kathmandu – a pilot study. JCMS Nepal. 2016; 12(4):160-8. doi: http://dx.doi.org/10.3126/jcmsn.v12i4.15135. 9.Peker K, Bermek G. Ağız sağlığı alanında kullanılmak amacıyla sağlık kontrol odağı ölçeğinin oluşturulması. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi. 2007; 8(3): 154–166. 10.Peker K, Bermek G. Oral health: locus of control, health behavior, self-rated oral health and socio-demographic factors in Istanbul adults. Acta Odontologica Scandinavica. 2011; 69:1, 54-64, doi: 10.3109/00016357.2010.535560. 11.Dil S, Bulantekin Ö.Hemşirelik Öğrencilerinde Akademik Başarı Düzeyi ile Aile İşlevselliği ve Kontrol Odağı Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2011;2(1):17-24. 12.Steptoe A, Warne J. Locus of control health behavior revisited: A multivariate anaysis of young adults from 18 countries. British Journal of Psychology. 2001; 92:659-672. 13.Tabak RS, Akköse K. Ergenlerin sağlık denetim odağı algılama düzeyleri ve sağlık davranışlarına etkileri. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2006; 5 (2): 188-130. 14.Kneckt MC, Syrjälä AH, Knuuttila MLE. Locus of control beliefs predicting oral and diabetes health behavior and health status. Acta Odontologica Scandinavica. 1999; 57(3): 127-131. doi: 10.1080/000163599428841. 15.Zaybak A, Fadıloğlu Ç. Üniversite öğrencilerinin sağlığı geliştirme davranışı ve bu davranışı etkileyen etmenlerim belirlenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2004; 20(1): 77-95. 16.Ayaz S, Tezcan S, Akıncı F. Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerin sağlığı geliştirme davranışları. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2005; 9(2): 26-34. 17.Doğan B. Differences in oral health behavior and attitudes between dental and nursing students. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2013; 3(1):34-40. doi: 10.5455/musbed.20130102082831. 18.Kawamura M, Spadafora A, Kim KJ, Komabayashi T. Comparison of United States and Korean dental hygiene students using the Hiroshima university-dental behavioural inventory (HU-DBI). Int Dent J. 2002; 52:156-162. doi: 10.1111/j.1875-595X.2002.tb00621.x. 19.Rwakatema DS, Ananduni KN, Katiti VW, Msuya M, Chugulu J, Kapanda G. Oral health in nursing students at Kilimanjar Christian Medical Centre teaching hospital in Moshi, Tanzania. BMC Oral Health. 2015; 15:23. doi: 10.1186/s12903-015-0008-8. 20.Alsrour S, Nassrawin N, Al-Tawarah YM. Oral health knowledge, attitude and behavior of nursing student at Mutah University (Jordan). Pakistan Oral & Dental Journal. 2013; 33(1). 21.Astrom AN, Blay D. Multidimensional health locus of control scales:applicability among Ghanaian adolescent. East Afr Med J. 2002; 79: 128-33. doi: 10.4314/eamj.v79i3.8890. 22.Buglar ME, Katherine MW, Natalie GB. The role of self-efficacy in dental patients’ brushing and flossing: Testing an Extended Health Belief Model. Patient Education and Counselling. 2010; 78: 269-272. doi:10.1016/j.pec.2009.06.014. 23.Peker K. Kentli erişkinlerde ağız diş sağlığı algısı ve sağlık davranışının incelenmesi. Doktora tez, Halk Sağlığı anabilim dalı. İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. 2005. İstanbul. 24.Walid EI, Nasir F, Nadioo S. Oral health knowledge, attitudes and behaviour among nursing staff in Lesotho. SADJ. 2004; 59(7): 288-292. 25. World Health Organization (WHO). Oral health surveys: basic methods. Geneva: WHO. 2013. http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/97035/1/9789241548649_eng.pdf?ua=1 Erişim tarihi:[10.03.2017]. 26.Petersen PE, Bourgeois D, Ogawa H, Estupinan- Day S, Ndiaye C. The global burden of oral diseases and risks to oral health. Bull World Health Organ. 2005; 83: 661-669. doi: 10.1590/S0042-96862005000900011. 27.Behram Ö, Lofça G, Efes GB. Diş hastalıkları ve tedavisi anabilim dalı ilk muayene kliniğine başvuran hastalarda DMFT indeksi ile tükürük özellikleri arasındaki ilişki. İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi. 2011; 45, 2: 29-36. 28.Kara M, Gürbüz E, Mete A, Şahin T, Çelik Ç, Yamanel K. Diş hekimliği fakültesi öğrencilerinde beslenme alışkanlığı ve ağız-diş sağlığı ilişkisi. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi. 2009;19(3): 161-167.