İNME, SPİNAL KORD YARALANMASI VE SEREBRAL PALSİ HASTALARINDA ALT EKSTREMİTE ORTEZ KULLANIMINI ETKİLEYEN NEDENLER
Öz
Amaç: Rehabilitasyon uygulamalarında sıklıkla kullanılan ortezlerin reçetelenmesi, yapımı veya kullanımındaki hatalar önemli sorunlara yol açabilmektedir. Bu çalışmada inme, spinal kord yaralanması (SKY) veya serebral palsi (SP) tanılı hastaların alt ekstremite ortezlerini hatalı kullanmalarına ya da kullanmaktan vazgeçmelerine neden olan faktörleri araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya Ocak 2017-Temmuz 2018 tarihleri arasında Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniği’nde yatırılarak alt ekstremite ortezi reçetelenmiş 43 inme (%38.7), 22 SKY (%19.8), 46 SP (%41.4) tanılı, 59 kadın (%53.15), 52 erkek (%46.85) toplam 111 hasta dahil edildi. Taburculuk sonrasındaki ortez kullanımı üzerine tanı, demografik veriler, klinik özellikler, ambulasyon düzeyleri, tıbbi, estetik–psikolojik, fonksiyonellik ve cihaz ile ilgili nedenlerin etkileri araştırıldı.
Bulgular: Ortezini önerildiği gibi kullanan 68 (%61.3), önerildiğinden farklı kullanan 19 (%17.1), kullanmayı bırakan 24 olgu (%21.6) olduğu belirlendi. Ortez kullanma durumuna hastaların yaşı, cinsiyeti, tanısı, hastalık süresi, ortez reçete süresi, tekerlekli sandalye kullanımı, ortez tipi, spastisite durumu, inme hastaları için etyoloji, fonksiyonel ambulasyon skoru (FAS), Brunnstrom evresi, SKY hastaları için etyoloji, ambulasyon seviyesi, ASIA evrelemesi, lezyonun komplet ya da inkomplet olması, SP hastaları için tutulum tipi, Kaba Motor Fonksiyon Sınıflama Sistemi skorunun istatistiksel anlamlı etkisi saptanmadı (p>0.05). Ortez reçete süresinin ve cihazla ilgili nedenlerin ortez kullanma durumunu istatistiksel olarak anlamlı etkilediği bulundu (p˂0.05).
Sonuç: Çalışmamızdaki bulgulara göre hastaların ortezi kullanmım durumunu etkileyen en önemli faktörler cihaza bağlı nedenler ve ortez reçete süresidir Bu yüzden, reçete edilen ortez hastaya uygun, hafif ve kullanımı kolay olmalıdır. Kısa süre kullanıp bırakmaların önüne multidisipliner yaklaşım, düzenli takip ve gerektiğinde cihazda uygun modifikasyonun sağlanması ile geçilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Taylor L, Yoo S. Orthotics. In: Maitin IB and Ernesto Cruz, eds. Current Diagnosis & Treatment: Physical Medicine & Rehabilitation. 1st ed. New York. McGraw-Hill Education, 2015:460-71.
- 2. Swinnen E, Lafosse C, Van Nieuwenhoven J, Ilsbroukx S, Beckwée D, Kerckhofs E. Neurological patients and their lower limb orthotics: An observational pilot study about acceptance and satisfaction. Prosthet Orthot Int. 2017;41(1):41-50.
- 3. Holden MK, Kathlee MG, Magliozzi MR, Nathan J, Piehl-Baker L. Clinical gait assesment in the neurologically impaired: Rehability and meaningfulness. Phys Ther. 1984;64(1):35-40.
- 4. Brunnstrom S. Motor testing procedures in hemiplegia: based on sequential recovery stages. Phys Ther. 1966;46(4):357-75.
- 5. Erhan B, Gündüz B. Omurilik Yaralanmalarında Klinik Muayene, Sınıflama ve Fonksiyonel Değerlendirme. Türkiye Klinikleri Beyin Cerrahisi Özel Sayısı. 2015;5(2):43-50.
- 6. Winter BA, Cordelia R, Perales FP. Reliability and validity of the gross motor function classification system for cerebral palsy. Pediatr Phys Ther. 2003;15(4):247-52.
- 7. Aybay C. Spastisite-Yetişkin Hastaya Yaklaşım: Klinik, Elektrofizyolojik ve Biyomekanik Değerlendirme. Türkiye Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Dergisi. 2007;53 (8):45-52.
- 8. Alemdaroglu E, Mandiroglu S, Ucan H, Celik C. The continuity of orthosis use by paraplegics which had been prescribed during in patient rehabilitation. Turkish Journal of Physical Medicine & Rehabilitation. 2014;60(3):223-30.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Turgut Kültür
0000-0002-2420-5153
Türkiye
Gizem Suna
Bu kişi benim
0000-0001-7065-0525
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
8 Kasım 2019
Kabul Tarihi
20 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 21 Sayı: 3