Araştırma Makalesi

OTİZMLİ ÇOCUKLARDA DOĞUM ÖYKÜSÜ, ANNE SÜTÜ ALMA SÜRESİ, TELEVİZYON İLE TANIŞMA YAŞI, TELEVİZYON, AKILLI TELEFON VE TABLET KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ İNCELENMESİ

Cilt: 22 Sayı: 3 31 Aralık 2020
PDF İndir
EN TR

OTİZMLİ ÇOCUKLARDA DOĞUM ÖYKÜSÜ, ANNE SÜTÜ ALMA SÜRESİ, TELEVİZYON İLE TANIŞMA YAŞI, TELEVİZYON, AKILLI TELEFON VE TABLET KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ İNCELENMESİ

Öz

Amaç: Otizm spektrum bozuklukları prevalansında son yirmi yıl içerisinde ortaya çıkan artış çevresel koşullardaki değişiklikler ile otizm arasındaki ilişkinin önemini yeniden tartışmaya açmıştır. Bu çalışma ile, çevresel bazı risk faktörlerini otizm hastalarında geriye dönük incelemeyi hedefledik.
Gereç ve Yöntemler: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nöroloji Polikliniği’nde otizm tanısı ile takip edilmekte olan hastalar geriye dönük olarak tarandı. Benzer yaş grubundaki sağlıklı çocuklar kontrol grubu olarak alındı. Bu iki grup; hipoksi ve prematürite varlığı, anne sütü alımı ve süresi, televizyon ile tanışma yaşı, televizyon, akıllı telefon ve tablet kullanım süreleri açısından incelendi.
Bulgular: Çalışmaya otizm grubunda 66, kontrol grubunda 60 olmak üzere toplam 126 çocuk alındı. Gruplar arasında prematürite öyküsü ve hipoksik etkilenim açısından fark izlenmedi. Anne sütü hiç almayan çocuklar otizm grubunda daha yüksek sayıdaydı (p=0.018). Otizm tanısı alan hastaların daha kısa süre anne sütü almış oldukları görüldü (otizm:8.489.19 ay, kontrol:13.188.64 ay, p=0.001). Otizm grubunun ve kontrol grubunun televizyon ile tanışma yaşları arasında belirgin bir farklılık gözlenmedi. Otizm tanılı grupta dört saat ve üzeri televizyon izleme oranı belirgin derecede yüksekti (p=0.020). Benzer şekilde tablet ve akıllı telefon ile vakit geçirme süreleri otizm tanılı hastalarda anlamlı derecede yüksekti (p=0.001).
Sonuç: Anne sütü almamış olmak ya da kısa süre anne sütü ile beslenme, otizm riski ile ilişkilendirilebilir. Televizyon, tablet ve akıllı telefon gibi ekran maruziyetlerinde artmış süre, otizme yatkınlığı olan çocuklarda kliniğin ortaya çıkmasını kolaylaştıran ya da tetikleyen bir faktör olabilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

yok

Proje Numarası

yok

Kaynakça

  1. 1. Arlington VA. American Psychiatric Association Desk Refernce to the Diagnostic Criteria From DSM-5 Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th ed. Washington. Publisher Ltd, 2013.
  2. 2. Mattila ML, Kielinen M, Linna SL, Jussila K, Ebeling H, Bloigu B et al. Autism spectrum disorders according to DSM-IV-TR and comparison with DSM-5 draft criteria: an epidemiological study. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2011;50(6):583-92. Doi:10.1016/j.jaac.2011.04.001.
  3. 3. Kim YS, Leventhal BL, Koh YJ, Fombonne E, Laska E, Lim EC et al. Prevalence of autism spectrum disorders in a total population sample. Am J Psychiatry. 2011;168(9):904-12. Doi:10.1176/appi.ajp.2011.10101532
  4. 4. Fombonne E. Epidemiology of autistic disorder and other pervasive developmental disorders. J Clin Psychiatry. 2005;66(10):3-8.
  5. 5. Maenner M. J, Shaw K. A, Baio J, Washington A, Patrick M, Dirienzo M et al. Prevalence of autism spectrum disorder among children aged 8 years- autism and developmental disabilities monitoring Network, 11 Sites, United States, 2016. MMWR Surveillance Summaries. 2020;69(4):1–12. Doi: 10.15585/mmwr.ss6904a1.
  6. 6. Karakoç Demirkaya S. Otizm spektrum bozukluğunda etiyopatogenez. In: Mukaddes NM, Ercan ES. eds. Nörogelişimsel Bozukluklar. First ed. İstanbul, Nobel Yayınevi, 2018:261-84.
  7. 7. Fuentes J, Bakare M, Munir K, Aguayo P, Gaddour N, Öner Ö, Mercadante M. Autism spectrum disorders. In: Rey JM, ed. IACAPAP e-Textbook of Child and Adolescent Mental Health. Geneva. International Association for Child and Adolescent Psychiatry and Allied Professions, 2012:1-27.
  8. 8. Demirkaya SK. Otizm neden artışta? Klinik Psikiyatri. 2019;22(2):123-4. Doi:10.5505/kpd.2019.84755

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

15 Eylül 2020

Kabul Tarihi

21 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 22 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Kamasak, T., Direk, M., Kurt, T., & Karaman, S. (2020). OTİZMLİ ÇOCUKLARDA DOĞUM ÖYKÜSÜ, ANNE SÜTÜ ALMA SÜRESİ, TELEVİZYON İLE TANIŞMA YAŞI, TELEVİZYON, AKILLI TELEFON VE TABLET KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ İNCELENMESİ. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine, 22(3), 411-417. https://doi.org/10.24938/kutfd.793771
AMA
1.Kamasak T, Direk M, Kurt T, Karaman S. OTİZMLİ ÇOCUKLARDA DOĞUM ÖYKÜSÜ, ANNE SÜTÜ ALMA SÜRESİ, TELEVİZYON İLE TANIŞMA YAŞI, TELEVİZYON, AKILLI TELEFON VE TABLET KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ İNCELENMESİ. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 2020;22(3):411-417. doi:10.24938/kutfd.793771
Chicago
Kamasak, Tulay, Meltem Direk, Tuğba Kurt, ve Serap Karaman. 2020. “OTİZMLİ ÇOCUKLARDA DOĞUM ÖYKÜSÜ, ANNE SÜTÜ ALMA SÜRESİ, TELEVİZYON İLE TANIŞMA YAŞI, TELEVİZYON, AKILLI TELEFON VE TABLET KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ İNCELENMESİ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 22 (3): 411-17. https://doi.org/10.24938/kutfd.793771.
EndNote
Kamasak T, Direk M, Kurt T, Karaman S (01 Aralık 2020) OTİZMLİ ÇOCUKLARDA DOĞUM ÖYKÜSÜ, ANNE SÜTÜ ALMA SÜRESİ, TELEVİZYON İLE TANIŞMA YAŞI, TELEVİZYON, AKILLI TELEFON VE TABLET KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ İNCELENMESİ. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 22 3 411–417.
IEEE
[1]T. Kamasak, M. Direk, T. Kurt, ve S. Karaman, “OTİZMLİ ÇOCUKLARDA DOĞUM ÖYKÜSÜ, ANNE SÜTÜ ALMA SÜRESİ, TELEVİZYON İLE TANIŞMA YAŞI, TELEVİZYON, AKILLI TELEFON VE TABLET KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ İNCELENMESİ”, Kırıkkale Üni Tıp Derg, c. 22, sy 3, ss. 411–417, Ara. 2020, doi: 10.24938/kutfd.793771.
ISNAD
Kamasak, Tulay - Direk, Meltem - Kurt, Tuğba - Karaman, Serap. “OTİZMLİ ÇOCUKLARDA DOĞUM ÖYKÜSÜ, ANNE SÜTÜ ALMA SÜRESİ, TELEVİZYON İLE TANIŞMA YAŞI, TELEVİZYON, AKILLI TELEFON VE TABLET KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ İNCELENMESİ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 22/3 (01 Aralık 2020): 411-417. https://doi.org/10.24938/kutfd.793771.
JAMA
1.Kamasak T, Direk M, Kurt T, Karaman S. OTİZMLİ ÇOCUKLARDA DOĞUM ÖYKÜSÜ, ANNE SÜTÜ ALMA SÜRESİ, TELEVİZYON İLE TANIŞMA YAŞI, TELEVİZYON, AKILLI TELEFON VE TABLET KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ İNCELENMESİ. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 2020;22:411–417.
MLA
Kamasak, Tulay, vd. “OTİZMLİ ÇOCUKLARDA DOĞUM ÖYKÜSÜ, ANNE SÜTÜ ALMA SÜRESİ, TELEVİZYON İLE TANIŞMA YAŞI, TELEVİZYON, AKILLI TELEFON VE TABLET KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ İNCELENMESİ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine, c. 22, sy 3, Aralık 2020, ss. 411-7, doi:10.24938/kutfd.793771.
Vancouver
1.Tulay Kamasak, Meltem Direk, Tuğba Kurt, Serap Karaman. OTİZMLİ ÇOCUKLARDA DOĞUM ÖYKÜSÜ, ANNE SÜTÜ ALMA SÜRESİ, TELEVİZYON İLE TANIŞMA YAŞI, TELEVİZYON, AKILLI TELEFON VE TABLET KULLANIM ALIŞKANLIKLARININ İNCELENMESİ. Kırıkkale Üni Tıp Derg. 01 Aralık 2020;22(3):411-7. doi:10.24938/kutfd.793771

Bu Dergi, Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayınıdır.