Aronia melanocarpa Bitki Özütünün Galleria mellonella ve Fusarium oxysporum f. sp. lycopersici Üzerine Öldürücü ve Engelleyici Etkisi
Öz
Bu çalışmada “süper/mucize bitki” olarak bilinen Aronia melanocarpa kaynaklı bitki özütlerinin, büyük bal mumu güvesi olarak bilinen ve arı kovanlarında peteklerin üzerinde gal yaparak verimin düşmesine yol açan Galleria mellonella ile domateste solgunluk hastalığına yol açan Fusarium oxysporum f. sp. lycopersici üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışmada kullanılan A. melanocarpa Kırklareli bölgesinde üretimini yapan Aronia Sante firmasından teşhisi yapılmış halde temin edilmiştir. Bitkinin meyve, gövde ve yaprakları etüvde kurutulduktan sonra öğütücü yardımıyla toz haline getirilmiş ve distile su içerisinde 24 saat çalkalayıcı inkübatörde bekletilmiştir. Süre sonunda filtre kâğıdından süzülen özütler çalışmada kullanılıncaya kadar 4°C’de saklanmıştır. Çalışmada G. mellonella’nın son dönem larvaları üzerine bitkinin yaprak özütü uygulanmıştır. Uygulamalar her larvanın sol en son bacağına bitki özütünün mikroenjektör ile enjekte edilmesi ile gerçekleştirilmiştir. 24 saat sonunda, uygulama yapılan böceklerin %50’si ve %90’ını öldüren bitki özütü konsantrasyonları (LC50, LC90) Probit analizi ile belirlenmiştir. Fungal patojenin üretimi geleneksel olarak kullanılan PDA (Patates Dekstroz Agar) üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bitkiden elde edilen yaprak, gövde, meyve özütleri ve hydrosolün, belirlenen yüzdelerde besi yerine ilave edilmesinden sonra fungus ekimi yapılmış ve 3, 5 ve 7. günlerde % engelleme oranları tespit edilmiştir. Sonuçlar, bitkiye ait özellikle yaprak özütünün, zararlı böcek üzerine öldürücü, bitki hastalık etmeni üzerine engelleyici etki gösterdiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Aronia melanocarpa, Galleria mellonella, Fusarium oxysporum f. sp. lycopersici
Kaynakça
- Ahn Y J, Kwon M, Park H M, Han C G (1997). Potent insecticidal activity of Ginkgo biloba-derived trilactone terpenes against Nilaparvata lugens. P.A. Hedin, R.M. Hollingworth, E.P. Masler, J. Miyamoto, D. Thompson (Eds.), Phytochemical Pest Control Agents. ACS Symposium Series No. 658, American Chemical Society, Washington, DC. pp. 90-105.
- Alkaş İ (2007). Besin Bileşenlerinin Galleria mellonella (Linnaeus) (Lepidoptera:Pyralidae) Larvalarının Gelişme Ve Protein Sentezine Etkileri. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 29p.
- Alvandial A, Jawadi M H, Altıntaş Z N,Yıldız N, Karaman M (2016). Candida albicans’ın Salgısal Asit Proteinaz Etkinliğinin Araştırılmasında In Vivo Model Olarak Galleria mellonella Larvanın Kullanılması. Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi 46(2):69-75.
- Ayvaz A, Karaborklu S, Sagdıc O (2009). Fumigant toxicity of five essential oils against the eggs of Ephestia kuehniella Zeller and Plodia interpunctella (Hübner) (Lepidoptera: Pyralidae). Asian Journal of Chemistry 21:596-604.
- Ercan F S, Bas H, Koç M, Pandır D, Öztemiz S (2013). Insecticidal activity of essential oil of Prangos ferulacea (Umbelliferae) against Ephestia kuehniella (Lepidoptera: Pyralidae) and Trichogramma embryophagum (Hymenoptera: Trichogrammatidae). Turkish Journal of Agriculture and Forestry 37(1), 719-725.
- Erler F (2005). Fumigant activity of six monoterpenoids from aromatic plants in Turkey against the two storedproduct pests confused flour beetle, Tribolium confusum, and Mediterranean flour moth, Ephestia kuehniella. Journal of Plant Diseases and Protection 112:602-611.
- Moenne-Loccoz Y, Powell J, Higgins P, McCarthy J, O’Gara F (1998). An investigation of the impact of bio-control Pseudomonas fluorescens F113 on the growth of sugar beet and the performance of subsequent clover-Rhizobium symbiosis. Applied Soil. Ecology 7:225–237.
- Negahban M, Moharramipour S, Sefidkon F (2007). Fumigant toxicity of essential oil from Artemisia siberi Besser against three stored-product insects. Journal of Stored Product Research 43:123-128.
- Sagdıc O (2003). Sensitivity of four pathogenic bacteria to Turkish thyme and oregano hydrosols. LWT – Food Science and Technology 36 (5), 467–47.
- Sefer N E, Büyükgüzel K (2018). Piperazinin Galleria mellonella’nın Yaşama Gelişimi Üzerine Etkisi. Karaelmas Fen Ve Mühendislik Dergisi 8(1):365-372.