Derleme

Tıbbi Bitkilerle Tedaviye Yönelik İn Vivo ve İn Vitro Kanser Çalışmalarında Genel Yaklaşım ve Son Güncellemeler

Cilt: 5 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Tıbbi Bitkilerle Tedaviye Yönelik İn Vivo ve İn Vitro Kanser Çalışmalarında Genel Yaklaşım ve Son Güncellemeler

Öz

Son yıllarda artan kanser vakaları, alternatif tedavi yaklaşımlarına olan ilgiyi artırmış ve bu kapsamda tıbbi ve aromatik bitkilerden elde edilen sekonder metabolitlerin (özellikle flavonoidlerin) antitümör potansiyeli birçok araştırmaya konu olmuştur. Bu derleme çalışmasında, 2020–2025 yılları arasında yayımlanmış güncel in vitro ve in vivo deneysel araştırmalar temel alınarak, çeşitli kanser türlerinde tıbbi bitkilerin etkileri değerlendirilmiştir. Başlıca odak noktaları; meme, kolon, mide, pankreas, karaciğer, akciğer ve prostat kanserleri ile baş ve boyun maligniteleri olmuştur. Flavonoidlerin kanser hücreleri üzerindeki etkileri; apoptoz indüksiyonu, hücre proliferasyonunun baskılanması, hücre döngüsünün durdurulması, anjiyogenezin inhibisyonu, metastazın engellenmesi ve tümör mikro çevresinin modülasyonu gibi çok yönlü biyolojik mekanizmalar üzerinden açıklanmıştır. Ayrıca, flavonoid yüklü nanoparçacık sistemlerinin ilaç taşıma etkinliğini artırarak kemoterapiye duyarlılığı yükselttiği ve sistemik toksisiteyi azalttığı vurgulanmıştır. Derlemede, PubMed, Web of Science, NCBI ve Türkiye Kanser İstatistikleri gibi güvenilir veri tabanlarından yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, tıbbi ve aromatik bitkilerin antikanser ajanlar geliştirilmesinde önemli bir doğal kaynak olduğunu ve gelecekteki klinik uygulamalarda değerlendirilebileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Etik Beyana gerek yoktur.

Teşekkür

Bu çalışmada bana yol gösteren, katkı ve desteklerini esirgemeyen Prof. Dr. Rüştü HATİPOĞLU'na teşekkürü borç bilirim.

Kaynakça

  1. Abd El-Hafeez A A, Khalifa H O, Mahdy E A M, Sharma V, Hosoi T, Ghosh P, Ozawa K, Montano M M, Fujimura T, Ibrahim A R N, Abdelhamid M A A, Pack S P, Shouman S A, Kawamoto S (2019). Anticancer effect of nor-wogonin (5,7,8-trihydroxyflavone) on human triple-negative breast cancer cells via downregulation of TAK1, NF-κB, and STAT3. Pharmacological Reports 71(2): 289–298
  2. Adhami V M, Ahmad N, Mukhtar H (2003). Molecular targets for green tea in prostate cancer prevention. Journal of Nutrition 133(7 Suppl): 2417S–2424S. doi: 10.1093/jn/133.7.2417S
  3. Adjakly M, Ngollo M, Boiteux J P, Bignon Y J, Guy L, Bernard-Gallon D (2013). Genistein and daidzein: different molecular effects on prostate cancer. Anticancer Research 33(1): 39–44. PMID: 23267126
  4. Ahmadi A, Shadboorestan A, Nabavi S F, Setzer W N, Nabavi S M (2015). The role of hesperidin in cell signal transduction pathway for the prevention or treatment of cancer. Current Medicinal Chemistry 22(30): 3462–3471
  5. Aktas H G, Akgun T (2018). Naringenin inhibits prostate cancer metastasis by blocking voltage-gated sodium channels. Biomedicine and Pharmacotherapy 106: 770–775
  6. Amin A R M R, Wang D, Nannapaneni S, Lamichhane R, Chen Z G, Shin D M (2021). Combination of resveratrol and green tea epigallocatechin gallate induces synergistic apoptosis and inhibits tumor growth in vivo in head and neck cancer models. Oncology Reports 45(5): 87. doi: 10.3892/or.2021.8038
  7. Anderson G, Ebadi M, Vo K, Novak J, Govindarajan A, Amini A (2021). An updated review on head and neck cancer treatment with radiation therapy. Cancers (Basel) 13(19): 4912. doi: 10.3390/cancers13194912
  8. Asgharian P, Tazehkand A P, Soofiyani S R, Hosseini K, Martorell M, Tarhriz V, Ahangari H, Cruz-Martins N, Sharifi-Rad J, Almarhoon Z M, Ydyrys A, Nurzhanyat A, Yessenbekova A, Cho W C (2021). Quercetin impact in pancreatic cancer: an overview on its therapeutic effects. Oxidative Medicine and Cellular Longevity 2021: 4393266. doi: 10.1155/2021/4393266

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bitki Biyokimyası, Bitki Bilimi (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

17 Nisan 2025

Kabul Tarihi

14 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ocak, M. (2025). Tıbbi Bitkilerle Tedaviye Yönelik İn Vivo ve İn Vitro Kanser Çalışmalarında Genel Yaklaşım ve Son Güncellemeler. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 5(1), 43-65. https://izlik.org/JA85FE44MG
AMA
1.Ocak M. Tıbbi Bitkilerle Tedaviye Yönelik İn Vivo ve İn Vitro Kanser Çalışmalarında Genel Yaklaşım ve Son Güncellemeler. KUZFAD. 2025;5(1):43-65. https://izlik.org/JA85FE44MG
Chicago
Ocak, Muhammet. 2025. “Tıbbi Bitkilerle Tedaviye Yönelik İn Vivo ve İn Vitro Kanser Çalışmalarında Genel Yaklaşım ve Son Güncellemeler”. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 5 (1): 43-65. https://izlik.org/JA85FE44MG.
EndNote
Ocak M (01 Haziran 2025) Tıbbi Bitkilerle Tedaviye Yönelik İn Vivo ve İn Vitro Kanser Çalışmalarında Genel Yaklaşım ve Son Güncellemeler. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 5 1 43–65.
IEEE
[1]M. Ocak, “Tıbbi Bitkilerle Tedaviye Yönelik İn Vivo ve İn Vitro Kanser Çalışmalarında Genel Yaklaşım ve Son Güncellemeler”, KUZFAD, c. 5, sy 1, ss. 43–65, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85FE44MG
ISNAD
Ocak, Muhammet. “Tıbbi Bitkilerle Tedaviye Yönelik İn Vivo ve İn Vitro Kanser Çalışmalarında Genel Yaklaşım ve Son Güncellemeler”. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 5/1 (01 Haziran 2025): 43-65. https://izlik.org/JA85FE44MG.
JAMA
1.Ocak M. Tıbbi Bitkilerle Tedaviye Yönelik İn Vivo ve İn Vitro Kanser Çalışmalarında Genel Yaklaşım ve Son Güncellemeler. KUZFAD. 2025;5:43–65.
MLA
Ocak, Muhammet. “Tıbbi Bitkilerle Tedaviye Yönelik İn Vivo ve İn Vitro Kanser Çalışmalarında Genel Yaklaşım ve Son Güncellemeler”. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, c. 5, sy 1, Haziran 2025, ss. 43-65, https://izlik.org/JA85FE44MG.
Vancouver
1.Muhammet Ocak. Tıbbi Bitkilerle Tedaviye Yönelik İn Vivo ve İn Vitro Kanser Çalışmalarında Genel Yaklaşım ve Son Güncellemeler. KUZFAD [Internet]. 01 Haziran 2025;5(1):43-65. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85FE44MG