İletişim İklimi ile Yenilikçi İş Davranışı Arasındaki İlişkide Örgütsel Bağlılığın Aracılık Etkisi: Tarım Personeli Üzerine Araştırma

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 76 - 100, 31.12.2025

Halil Özcan Özdemir , Gülşah Türkmen

Öz

Bu çalışmanın amacı Tarım ve Orman Bakanlığının bünyesinde yer alan Kırşehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde tarım ve hayvancılık alanında yer alan yönetim ve organizasyon yapısında yer alan personelin iletişim iklimi ile yenilikçi iş davranışları arasındaki ilişkide örgütsel bağlılığın aracılık etkisini ölçmektir. Kırşehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü bünyesinde yer alan 232 personel ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda Örgütsel İletişim İklimi ile ilgili Eryılmaz-Ballı ve Ateş (2021) tarafından geliştirilmiş 30 maddeden oluşan ölçek, Yenilikçi iş davranışı ile ilgili olarak 2010 yılında de Jong ve den Hartog tarafından geliştirilen “Innovatiove Work Behaviour (IWB)” ölçeğinin Çimen ve Yücel (2017) tarafından Türk Kültürüne uyarlanan 10 maddeden oluşan versiyonu kullanılmıştır. Örgütsel Bağlılıkla ilgili olarak da Meyer, Allen ve Smith (1993) tarafından geliştirilen Dağlı vd. (2018) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan 18 maddelik örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerini analiz etmek için SPSS 22 versiyonu ve Lisrel 5.3 versiyonu kullanılmıştır. Bu kapsamda ölçeklerin doğrulayıcı faktör analizi ile geçerlilik sınaması yapılmış, yapısal eşitlik modeli ile kurulan hipotezler doğrulanmış ve elde edilen sonuçlar yorumlanarak bilime ve literatüre katkı sağlanmıştır. Araştırma sonuçları değerlendirildiğinde; iletişim iklimi ile yenilikçi iş davranışı arasında pozitif yönlü bir ilişki, iletişim iklimi ve örgütsel bağlılık arasında pozitif yönlü ilişki belirlenmiştir. Örgütsel bağlılığın iletişim iklimi ile yenilikçi iş davranış arasındaki ilişkide aracılık rolü etkisinin olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel bağlılık , iletişim iklimi , yenilikçi iş davranışı

The Mediating Effect of Organizational Commitment on the Relationship between Communication Climate and Innovative Work Behavior: Research on Agricultural Personnel

Öz

The aim of this study is to measure the mediating effect of organizational commitment on the relationship between communication climate and innovative work behaviors of personnel in the management and organizational structure of agriculture and animal husbandry at the Kırşehir Provincial Directorate of Agriculture and Forestry within the Ministry of Agriculture and Forestry. A survey was conducted with 232 personnel working at the Kırşehir Provincial Directorate of Agriculture and Forestry. In this context, a 30-item scale developed by Eryılmaz-Ballı and Ateş (2021) was used for Organizational Communication Climate. Regarding Innovative Work Behavior, the 10-item version of the “Innovatiove Work Behavior (IWB)” scale developed by de Jong and den Hartog in 2010 and adapted to Turkish Culture by Çimen and Yücel (2017). Regarding Organizational Commitment, the 18-item organizational commitment scale developed by Meyer, Allen, and Smith (1993) and adapted to Turkish by Dağlı et al. (2018) was used. SPSS version 22 and Lisrel version 5.3 were used to analyze the research data. In this context, the validity of the scales was tested using confirmatory factor analysis, the hypotheses established using structural equation modeling were verified, and the results were interpreted to contribute to science and literature. The analysis of the research results revealed a positive relationship between communication climate and innovative work behavior, as well as a positive relationship between communication climate and organizational commitment. Organizational commitment was determined to mediate the relationship between communication climate and innovative work behavior.

Anahtar Kelimeler

Organizational commitment , communication climate , innovative work behavior

Kaynakça

• Ammari G, Alkurdi B, Alshurideh A, Alrowwad A (2017). Investigating the impact of communication satisfaction on organizational commitment: a practical approach to increase employees’ loyalty. International Journal of Marketing Studies, 9(2): 113-133.
• Arslan A ve Gül H (2022). Örgütsel iletişim ikliminin kuruma duyulan güvene etkisi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(4): 1542-1558.
• Atay S (2006). Kariyer Yönetiminin Örgütsel Bağlılığa Etkisi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Afyon.
• Ballı F E and Ateş Ö T (2021). Organizational communication climate: scale development study. Çukurova University Faculty of Education Journal, 50(1): 400-433.
• Baumgartner H and Homburg C (1996). Applications of structural equation modeling in marketing and consumer research: a review. International Journal of Research in Marketing, 13(2): 139-161.
• Bentler P M (1980). Multivariate analysis with latent variables: causal modeling. Annual Review of Psychology, 31(1): 419-456.
• Bentler P M and Yuan K H (1999). Structural equation modeling with small samples: test statistics. Multivariate Behavioral Research, 34(2): 181-197.
• Büyüköztürk Ş (2002). Faktör analizi: temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32(32): 470-483.
• Carnall C A (2007). Managing Change in Organizations. Pearson Education. Prentice Hall, New York.
• Çavuş M F ve Akgemci T (2008). İşletmelerde personel güçlendirmenin örgütsel yaratıcılık ve yenilikçiliğe etkisi: imalat sanayiinde bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (20): 229-244.
• Çalışkan A, Akkoç İ, Turunç Ö (2019). Yenilikçi davranış: bir ölçek uyarlama çalışması. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 5(1): 94-111.
• Çimen İ and Yücel C (2017). Innovative behavior scale (iwb): adaptation to Turkish culture. Cumhuriyet International Journal of Education, 6(3): 365–381.
• Dağlı A, Elçiçek Z, Han B (2018). Örgütsel bağlılık ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Electronic Journal of Social Sciences, 17(68): 1765-1777.
• Engin E and Akgöz B E (2013). The effect of communication satisfaction on organizational commitment. British Journal of Arts and Social Sciences, 14(2): 109-124.
• Erkutlu H V (2015). Pozitif Örgütsel Davranış, Akademisyen Kitabevi, Ankara.
• Ekinci K (2006). Örgütsel iletişim ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki, Atatürk Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Erzurum.
• Gürbüz S ve Şahin F (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri (5. Basım). Seçkin Yayıncılık, Ankara. Karaarslan C (2024). Örgütsel Alt Kültürler, Örgütsel İletişim İklimi ve Çalışanların Bilgi Paylaşımı Davranışı: Hizmet Sektörü Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. Çukurova Üniversitesi, Doktora Tezi, Adana.
• Kavak Ç (2009). Bilgi ekonomisinde inovasyon kavrami ve temel göstergeleri. Akademik Bilişim Konferansı,11-13 Şubat, Şanlıurfa, ss. 617-628.
• Kılıç S (2016). Cronbach's alpha reliability coefficient. Psychiatry and Behavioral Sciences, 6(1): 47-48.
• Kline R B (2011). Principles and Practice of Structural Equation Modeling. New York: The Guilford Press.
• Lawler S (2004). Rules of engagement: habitus, power and resistance, Sociological Review, 52(2): 110-128.
• Memiş G (2010). “Performansa Dayalı Ücret Sisteminin Sağlık Hizmetlerine Etkisi ve Niğde Devlet Hastanesi’nde Görevli Sağlık Personeli Üzerine Bir Araştırma”, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde.
• Meyer J P, Allen N J, Smith C A (1993). Commitment to organizations and occupations: extension and test of a three-component conceptualization. Journal of Applied Pychology, 78(4): 538-551.
• Meyer J P and Allen N J (1997). Commitment in the Workplace: Theory, Research and Application. Sage Publications Inc, Thousand Oaks, California.
• Mowday R T, Steers R M, Porter, L W (1979). The measurement of organizational commitment. Journal of Vocational Behavior, 14(2): 224-247.
• Morrow P C, McElroy J C, Blum M (1988). ’’Work commitment among department of transportation employees”, Review of Public Personnel Administration, 8(3): 96-104.
• Md Nordin S, Halib M, Ghazali Z (2011). Strengthening internal communication: a case of communication satisfaction in an organization. European Journal of Social Sciences, 24(4): 617-624.
• Ölçer F ve Şanal M (2007). Türkiye'deki Sanayi işletmelerinde Bilgi'nin Değeri ve Paylaşımı Üzerine Bir Araştırma.Ekonomi ve Yönetim Kongresi. İstanbul: Bilgi Toplumu Yayınları, TÜBİTAK.
• Özdemir N (2021). Sağlık sektöründe insan kaynakları yönetiminde performans yönetimi ve personel verimliliği. Journal of Organizational Psychology and Behavior, 2(1): 28-36.
• Porter LW, Steers R M, Mowday R T, Boulian P V (1974). Organizational commitment, job satisfaction, and turnover among psychiatric technicians, Journal of Applied Psychology, 59(5): 603-609.
• Pituch K A and Stevens J P (2015). Applied multivariate statistics for the social sciences. Analyses with SAS and IBM’s SPSS, Routledge.
• Tavşancıl E (2014). Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi. Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd.Şti., 5. Basım, Ankara.
• Tekin İ Ç ve Akgemci T (2019). Örgütsel bağlılığın yenilikçi iş davranışına etkisi, Business & Management Studies: An International Journal, 7(4): 1709-1739.
• Ulusal E ve Yüreğir O (2020). Yenilikçi iş davranışını belirleyen faktörlerin ağırlıklandırılması. Endüstri Mühendisliği, 31(0): 17-31.
• Yüksel İ (2005). İletişimin iş tatmini üzerindeki etkileri: bir işletmede yapılan görgül çalışma. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 6(2): 291-306.