Honamlı, Kıl, Kilis ve Saanen Keçilerinde Kafatasının Dorsal Landmarklar Kullanarak Geometrik Morfometrik Analizi

Öz

Çalışmada geometrik morfometri yöntemi ile Honamlı, Kıl, Kilis ve Saanen keçisine ait kafataslarının dorsal yönden analizi amaçlandı. Her ırk için ayrı ayrı 6 erkek ve 6 dişi olmak üzere toplamda 48 adet ergin keçi kafatası kullanıldı. Kafatasları dorsal yönden fotoğraflandıktan sonra 10 adet homolog landmark işaretlendi. Çalışmamız neticesinde dorsal yönden cinsiyete göre kafataslarının birbirinden ayrılma derecesi sınırlı olarak saptandı. Buna rağmen dişilerde Honamlı kafataslarında, erkeklerde ise Honamlı ve Saanen kafataslarında belirgin ayrılmalar görüldü. Bu bilgilerin geviş getirenlere ait kafatası kalıntıları için referans oluşturabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Geometrik Morfometri
• Keçi
• Landmark
• Temel Bileşenler Analizi

Geometric Morphometric Analysis of Skull in Honamlı, Hair, Kilis and Saanen Goat Using Dorsal Landmarks

Abstract

The study aimed was to analyze the dorsal aspect of the skulls of Honamlı, Hair, Kilis, and Saanen goats by the geometric morphometric method. A total of 48 adult goat skulls, 6 male and 6 female, were used for each breed. After the skulls were photographed dorsally, 10 homologous landmarks were marked. As a result of our study, the degree of dorsal separation of the skulls according to sex was found to be limited. Nevertheless, significant separation was seen in the Honamlı skulls of females and in the Honamlı and Saanen skulls of males. This information may serve as a reference for the skull remains of ruminants.

Keywords

• Geometric Morphometric
• Goat
• Landmark
• Principal Component Analysis

Kaynakça

1. Casanova P, Miquel P.Geometric Morphometrics to the Study of Skull Sexual Dimorphism in a Local Domestic Goat Breed. J Fisheries Livest Prod.2015; 3(3):1-4.
2. Ceyhan A, Karadağ O. Marmara Hayvancılık Araştırma Enstitüsünde yetiştirilen Saanen keçilerin bazı tanımlayıcı özellikleri. J. of Agricultural Sci.2009;15(2):196-203.
3. Demiraslan Y, Özgel Ö, Gürbüz I, Zümre Ö. The mandibles of the Honamlı and Hair goat (Capra hircus); a geometric morphometric study. Ankara Univ Vet Fak Derg.2021;68: 321-328.
4. Demircioğlu I, Demiraslan Y, Gürbüz I, Dayan MO. Geometric morphometric analysis of skull and mandible in Awassi ewe and ram. Kafkas Univ Vet Fak Derg. 2021; 27(1):43-49.
5. Demircioğlu I, Demiraslan Y, Güzel BC, Koçyigit A, Demircioğlu A.Comparasion of Cranium Shape in Hamdani and Awassi Sheep using Dorsal and Lateral Landmarks. Pakistan J. Zool.2022;1-6.
6. Günlü A, Alaşahan S. Türkiye’de keçi yetiştiriciliği ve geleceği üzerine bazı değerlendirmeler. Vet Hekim Der Derg. 2010; 81(2):15-20.
7. Hammer Q, Harper DAT, Ryan PD. PAST: Paleontological Statistics Software Package for Education and Data Analysis. Palaeontol. Electron.2001; 4(1):9.
8. Haruda AF. Separating sheep (Ovis aries L.) and goats (Capra hircus L.) using geometric morphometric methods: an investigation of Astragalus morphology from late and final Bronze age central asian contexts. Int. J. Osteoarchaeo. 2017; 27(4):551-562.

9. Karadağ O, Soysal MI. Honamlı keçilerinin bazı döl verimi, büyüme ve morfolojiközelliklerinin belirlenmesi. Jotaf.2018; 15(1):135-142.
10. Kaymakçı M, Aşkın Y. Keçi Yetiştiriciliği. Baran Ofset, Ankara.1997.
11. Kaymakçı M. Keçi Yetiştiriciliği. Meta Basım Matbaacılık, Bornova, İzmir.2006.
12. Kimmerle EH, Ross A, Slice D. Sexual dimorphism in America: geometric morphometric analysis of the craniofacial region. J Forensic Sci.2008; 53(1):54-57.
13. Klingenberg CP. MorphoJ: an integrated software package for geometric Morphometrics.Mol. Ecol. Resour. 2011; 11:353–357.
14. Pares Casanova PM, Domenech Domenech X. A comparative analysis of sphenoid bone between domestic sheep (ovis aries) and goat (capra hircus) using geometric morphometrics. Anat. Histol. Embryol.2021; 50(3):556-561.
15. Rohlf FJ, Marcus LF. A revolution morphometrics. Tree.1993; 8(4):129-132.
16. Rohlf FJ. TpsSmall Version 1.34. Ecology & Evolution. SUNY at Stone Brook, USA.2017.
17. Slice DE. Modern morphometrics in physical anthropology. Kluwer Academıc/ Plenum Publıshers, New York, USA.2005.
18. Şengonca M, Koşum N. Koyun ve Keçi Yetiştirme. Ege Üniversitesi Basımevi, İzmir.2005.
19. Viscosi V, Cardini A. Leaf morphology, taxonomy and geometric morphometrics: a simplified protocol for beginners. PloS one. 2011; 6(10):1-20.
20. Yalçın BC. Sheep and goats in Turkey. FAO Animal Production and Protection Paper 60, Rome.1986; pp. 82-84.
21. Yalçın H, Kaya MA. Anadolu Yaban Koyunu ve Akkaraman Koyununun kafa kemikleri üzerinde karşılaştırmalı geometrik morfometri. Atatürk Üniversitesi Vet. Bil. Derg. 2009; 4(2):105-116.
22. Yaprak A, Demiraslan Y, Özgel Ö. Investigation of the Skull Basally in Honamlı, Hair, Kilis and Saanen Goats Using Geometric Morphometric Methods. Harran Üniv Vet Fak Derg. 2022; 11(2):179-184.
23. Zelditch ML, Swiderski DL, Sheet HD. Geometric Morphometrics For Biologists; A Primer. 2thEd., Academic Press Elsevier Inc, USA.2012.
24. Zelditch ML, Swiderski DL, Sheet HD, Fink WL. Geometric Morphometrics For Biologists; A Primer. 1thEd., Academic Press Elsevier Inc, USA.2004.