Akut ishalli neonatal buzağılarda intravenöz izotonik sodyum bikarbonat uygulamasının venöz asit-baz durumu ve renal fonksiyon üzerine zamana bağlı etkileri

Öz

This study investigates time-dependent effects of intravenous administration of isotonic sodium bicarbonate on venous acid-base status and renal function in neonatal calves with acute diarrhea. The etiologic diagnosis was not taken into consideration in this study. The material consists of 10 neonatal calves (1-30 days old) which were accepted to the clinic with complaints of acute diarrhea. Following the intravenous administration of calculated total sodium bicarbonate on the calves in the form of isotonic solution blood samples were collected pre-treatment and post-treatment: 15th min, 30th min, 1st hrs, 2nd hrs, 3rd hrs, 4th hrs, 6th hrs, 12th hrs and 24th hrs later. Based on the intra-group assessments at different measurement times, the study results revealed a statistically significant difference in pH, bicarbonate (HCO3-), basicity (BE), partial carbondioxide pressure (PCO2), total carbondioxide concentration (TCO2), potassium (K+) and AST blood levels of the calves with diarrhea. A numerical decrease was determined in the post-treatment period despite the absence of a significant difference in serum concentrations of urea and creatinine as shown by the intra-group statistical assessments conducted in line with measurement times. The obtained data revealed that primary simple metabolic acidosis occurring in calves in relation to acute diarrhea can be treated successfully with the administration of intravenous isotonic sodium bicarbonate. According to the results, renal function deterioration should be considered along with the metabolic acidosis during the determination of treatment protocol and prognosis. The submitted study emphasizes the importance of hours 12 and 24 posttreatment for blood acid-basis status and renal function, respectively. ●●● Akut İshalli Neonatal Buzağılarda İntravenöz İzotonik Sodyum Bikarbonat Uygulamasının Venöz Asit-Baz Durumu ve Renal Fonksiyon Üzerine Zamana Bağlı Etkileri

Anahtar Kelimeler

• -

The time dependent effects of intravenous administration of isotonic sodium bicarbonate on venous acid-base status and renal function in neonatal calves with acute diarrhea

Öz

Sunulan araştırmada akut ishalli neonatal buzağılarda intravenöz izotonik sodyum bikarbonat uygulamasının venöz asit-baz durumu ve renal fonksiyon üzerine zamana bağlı etkileri araştırıldı. Çalışmada etiyolojik tanı dikkate alınmamıştır. Materyali; yaşları 1-30 gün arasında değişen akut ishal şikayeti ile kliniğe başvuran 10 neonatal buzağı oluşturdu. Çalışma kapsamında, hesap edilen total bikarbonat ihtiyacı izotonik solüsyon tarzında intravenöz yolla buzağılara verildikten sonra, tedavi sonrası; 15. dakika, 30. dakika, 1. saat, 2. saat, 3. saat, 4. saat, 6. saat, 12. saat ve 24. saatte kan örnekleri toplandı. Çalışma sonuçları, ishalli buzağılarda, farklı ölçüm zamanları arasında gerçekleştirilen grup içi değerlendirmede; pH, bikarbonat, baz durumu, parsiyel karbondioksit basıncı, total karbondioksit konsantrasyonu, potasyum ve aspartat amino transferaz kan düzeylerinde istatistiki açıdan önemli derecede bir farkın olduğunu ortaya koydu. Üre ve kreatinin serum konsantrasyonlarında ise ölçüm zamanlarına göre gerçekleştirilen grup içi istatistiki değerlendirmede önem arz eden bir farkbelirlenmemesine rağmen, tedavi sonrası dönemde numerik bir azalma belirlenmiştir. Elde edilen veriler, neonatal buzağılarda akut ishale bağlı gelişen primer basit metabolik asidozun intravenöz izotonik sodyum bikarbonat uygulaması ile başarılı bir şekilde tedavi edilebileceğini ortaya koydu. Sonuçlara göre, neonatal buzağı ishallerinde tedavi protokolünün belirlenmesi ve prognozun tayininde, metabolik asidozun yanı sıra renal fonksiyondaki bozulmanın da göz önünde bulundurulması gerektiği değerlendirildi. Sunulan çalışma, buzağılarda neonatal akut ishallerde kritik değişim noktası olarak, kan asit-baz durumu için; tedavi sonrası 12. saatin ve renal fonksiyon için ise tedavi sonrası 24. saatin önemli olduğuna vurgu yapmaktadır

Anahtar Kelimeler

• -

Kaynakça

1. Baser DF, Civelek T. Akut ishalli neonatal buzagilarda venoz asit-baz durumu ve renal fonksiyon arasi korelasyon. KVJ. 2013; 6(1): 25-31.
2. Boyd JW, Baker JR, Leyland A. Neonatal diarrhoea in calves. Vet Rec. 1974; 95: 310-313.
3. Coskun A, Sen I, Guzelbektes H, Ok M, Turgut K, Canikli S. Comparison of the effect of intravenous administration of isotonic and hypertonic sodium bicarbonate solutions on venous acid-base status in dehydrated calves with strong ion acidosis. JAVMA. 2010; 236(10): 1-6.
4. Constable PD. Clinical assessment of acid-base status, strong ion difference theory. In: Fluid and Electrolyte Therapy. Ed; Roussel AJ,
5. Constable PD WB Saunders Co, Philadelphia, USA. 1999; pp: 447-471.
6. Constable PD. Antimicrobial use in treatment of calf diarrhea. J Vet Intern Med. 2004; 18: 8-17.
7. Constable PD, Stampfli HR, Nevatat H, Berchtold J, Schelcher F. Use of a quantitative strong ion approach to determine the mechanism for acid base abnormalities in sick calves with or without diarrhea. J Vet Intern Med. 2005; 19(4): 581–589.
8. Dratwa-Chalupnik A, Herosimczyk A, Lepczyński A, Skrzypcazk WF. Calves with diarrhea and a water electrolyte balance. Medycyna Wet. 2012; 68(1): 5-8.

9. Groutides CP, Michell AR. Changes in plasma composition in calves surviving or dying from diarrhoea. Br Vet J. 1990 a; 146: 205-210.
10. Groutides C, Michell AR. Evaluation of acid-base disturbances in calf diarrhoae. Vet Rec. 1990 b; 126: 29-31.
11. Grove-White DH. Intravenous fluid therapy in the scouring calf. Cattle Practise. 1994; 2(3): 261- 268.
12. Grove-White DH, Michell AR. Iatrogenic hypocalcemia during parenteral fluid therapy of diarrhoeic calves. Vet Rec. 2001; 149: 203-207.
13. Guzelbektes H, Coskun A, Sen I. Relationship between the degree of dehydration and the balance of acid-base changes in dehydrated calves with diarrhoea. Bull Vet Inst Pulawy. 2007; 51: 83-87.
14. Hunt E. Diarrheal diseases of neonatal ruminants. In: Current Veterinary Therapy Ed; Howard JL, WB Saunders Company, Philadelphia, USA. 1993; pp: 103-110.
15. Kalinbacak A. Ishalli buzağıların sivi sagaltiminda hipertonik salin-dextran ve oral elektrolit solüsyonunun kullanimi. Ankara Univ Vet Fak Derg. 2003; 50: 113-118.
16. Karademir B, Sendil C. E. Coli’nin neden oldugu ishalli buzagilarda klinik, hematolojik, biyokimyasal bulgular ve sagaltim uygulamalarinin etkinligi. Kafkas Univ Vet Fak Derg. 2001; 7(2): 175-183.
17. Kasari TR. Metabolic acidosis in calves. Vet Clin Am Food Anim Pract. 1999; 15: 473.
18. Kasari TR, Naylor JM. Metabolic acidosis without clinical sings of dehydration in young calves. Can Vet J. 1984; 25: 394-399.
19. Kasari TR, Naylor JM. Clinical evaluation of sodium bicarbonate, sodium L-lactate, and sodium acetate for the treatment of acidosis in diarrheic calves. JAVMA. 1985; 187: 392-397.
20. Koch A, Kaske M. Clinical efficacy of intravenous hypertonic saline solution or hypertonic bicarbonate solution in the treatment of inappetent calves with neonatal diarrhea. J Vet Intern Med. 2008; 22: 202-211.
21. Michell AR, Brooks HW, White DG, Wagstaff AJ. The comparative effectiveness of three commerical oral solutions in correting fluide, electrolyte and acid-base disturbances caused by calf diarrhoea. Br Vet J. 1992; 148: 507-522.
22. Morganroth M. Six steps to acid-base analysis: Clinical applications. J Crit Illn. 1990 a; 5(5): 460-469.
23. Morganroth M. An analytic approach to diagnosing acid-base disorders. J Crit Illn. 1990b; 5(2): 138- 150.
24. Narins RG, Emmett M. Simple and mixed acidbase disorders: A practical approach. Medicine (Baltimore). 1980; 59(3): 161-187.
25. Naylor JM. A retrospective study of the relationship between clinical signs and severity of acidosis in diarrheic calves. Can Vet J. 1989; 30: 577-580.
26. Ocal N, Duru SY, Yagci BB, Gazyagci S. İshalli buzagilarda asit-baz dengesi bozukluklarinin saha sartlarinda tani ve sagaltimi. Kafkas Univ Vet Fak Derg. 2006; 12(2): 175-183.
27. Rutecki GW, Whittier FC. An approach to clinical acid-base problem solving. Compr Ther. 1998; 24(11): 553-559.
28. Seifi HA, Mohri M, Shoorei E, Farzaneh N. Using haematological and serum biochemical findings as prognostic indicators in calf diarrhoea. Comp Clin Pathol. 2006; 15: 143- 147.
29. Sing DV, Sodhi SP. Effect of shock of certain biochemical profiles of blood in calves. Ind J Ani Sci. 1992; 62: 1031-1036.
30. Suzuki K, Kato T, Tsunoda G, Iwabuchi S, Asano K, Asano R. Effect of intravenous infusion of isotonic sodium bicarbonate solution on acidemic calves with diarrhea. J Vet Med Sci. 2002; 64: 1173-1175.
31. Uzlu E, Karapehlivan M, Citil M, Gokce E, Erdogan HM. Ishal semptomu belirlenen buzagilarda serum sialik asit ile bazi biyokimyasal parametrelerin arastirilmasi. YYU Vet Fak Derg. 2010; 21(2): 83-86.
32. Van Beaumont W, Greenleaf JE, Juhos L. Disproportional changes in hemotocrit, plasma volume and proteins during exercise and bed. Rest J Appl Physiol. 1972; 33: 55-61.