Araştırma Makalesi

Kedi ve Köpeklerde Uyuza Neden Olan Üç Farklı Etkenin Cinsiyet, Yaş ve Bazı Davranış Değişiklikleri ile İlişkisinin Araştırılması

Cilt: 16 Sayı: 3 30 Eylül 2023
PDF İndir
EN TR

Kedi ve Köpeklerde Uyuza Neden Olan Üç Farklı Etkenin Cinsiyet, Yaş ve Bazı Davranış Değişiklikleri ile İlişkisinin Araştırılması

Öz

Uyuz, kedi ve köpeklerde sıklıkla gözlenen paraziter bir hastalıktır. Bu hastalık hayvanlar arasında kolaylıkla yayılabilmektedir. Ayrıca zoonoz olması açısından da önem arz etmektedir. Uyuz hastalığına yakalanan hayvanlarda kaşıntı, korku, huzursuzluk, saldırganlık, hırlama ve iştahsızlık gibi davranış problemleri meydana gelebilmektedir. Bu davranış değişiklikleri hayvanlar ve sahipleri arasında iletişim problemlerine neden olabilmektedir. Bu durumda hayvanın hem sağlığı hem de refahı kötü etkilenmektedir. Hastalık ile ilişkili davranış değişikliklerinin tespit edilmesi bu davranış problemlerinin giderilmesine olanak tanımaktadır. Çalışmada kedi ve köpeklerde uyuz hastalığını meydana getiren etkenler ile uyuz hastalığı sırasında meydana gelen davranışsal değişiklikler, hayvanların cinsiyetleri ve hayvanların yaşı arasındaki ilişki varlığı araştırılmıştır. Sonuç olarak köpeklerde uyuza neden olan etkenler ile kafa sallama, korkma, iştahsızlık ve kulak-ayak refleksi arasında anlamlı bir ilişki belirlenirken, saldırganlık ve hırlama davranışları ile uyuz etkenleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Kedilerde ise uyuz hastalığını meydana getiren etkenler ile saldırganlık ve iştahsızlık arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu ancak korkma, hırlama ve kulak-ayak refleksi arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı görülmüştür. Hayvanların yaşı ve cinsiyeti ile uyuz etkenleri arasında bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akgöl,J., & Köroğlu, A. Uyuz Hastalığı (Skabiyes) Tedavisi ve Uyuz Hastalığı Tedavisinde Kullanılan Bitkiler (2022). Ankara Eczacılık Fakültesi Dergisi, 46 (2), 600-618.
  2. Arlian, L. G., Runyan, R. A., Achar, S., & Estes, S. A. (1984). Survial and infectivity of sarcoptes scabici var. Canis and var. Journal of the American Academy of Dermatology, 11, 210-5.
  3. Aydın, L. (2017). Akar Enfestasyonları (UYUZ). Veteriner Hekimliğinde Parazit Hastalıkları. İzmir: Türkiye Parazitoloji Derneği.
  4. Basavashree, K., Halmandge, S.C., & Patil, N. A. (2022). Diagnosis and therapeutic management of feline scabies. The Pharma Innovation Journal, 11(10), 1847-1848.
  5. Beerda, B., Schilder, M. B., Van Hooff, J. A., De Vries, H. W., & Mol, J. A. (1998). Behavioural, saliva cortisol and heart rate responses to different types of stimuli in dogs. Applied Animal Behaviour Science, 58(3-4), 365-381.
  6. Behera, S.K., Dimri, U., Singh, S.K., & Mohanta, R.K. (2011). The curative and antioxidative efficiency of ivermectin and ivermectin+ vitamin E-selenium treatment on canine Sarcoptes scabiei infestation. Veterinary Research Communications, 35, 237-244.
  7. Bennett, S.L., Litster, A., Weng, H. Y., Walker, S.L., & Luescher, A.U. (2012). Investigating behavior assessment instruments to predict aggression in dogs. Applied Animal Behaviour Science, 141(3-4), 139-148.
  8. Bhunu, C.P., Mushayabasa, S., & Monero, T. G. (2013). Assessing the impact of vaccination on controlling the spread of human scabies. ISRN Computational Biology, 2013,362973.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zootekni, Genetik ve Biyoistatistik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

10 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

13 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 16 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Paksoy, Y., & Gürle, E. Y. (2023). Kedi ve Köpeklerde Uyuza Neden Olan Üç Farklı Etkenin Cinsiyet, Yaş ve Bazı Davranış Değişiklikleri ile İlişkisinin Araştırılması. Kocatepe Veterinary Journal, 16(3), 365-374. https://doi.org/10.30607/kvj.1294998
AMA
1.Paksoy Y, Gürle EY. Kedi ve Köpeklerde Uyuza Neden Olan Üç Farklı Etkenin Cinsiyet, Yaş ve Bazı Davranış Değişiklikleri ile İlişkisinin Araştırılması. Kocatepe Veterinary Journal. 2023;16(3):365-374. doi:10.30607/kvj.1294998
Chicago
Paksoy, Yavuzkan, ve Ecem Yüksel Gürle. 2023. “Kedi ve Köpeklerde Uyuza Neden Olan Üç Farklı Etkenin Cinsiyet, Yaş ve Bazı Davranış Değişiklikleri ile İlişkisinin Araştırılması”. Kocatepe Veterinary Journal 16 (3): 365-74. https://doi.org/10.30607/kvj.1294998.
EndNote
Paksoy Y, Gürle EY (01 Eylül 2023) Kedi ve Köpeklerde Uyuza Neden Olan Üç Farklı Etkenin Cinsiyet, Yaş ve Bazı Davranış Değişiklikleri ile İlişkisinin Araştırılması. Kocatepe Veterinary Journal 16 3 365–374.
IEEE
[1]Y. Paksoy ve E. Y. Gürle, “Kedi ve Köpeklerde Uyuza Neden Olan Üç Farklı Etkenin Cinsiyet, Yaş ve Bazı Davranış Değişiklikleri ile İlişkisinin Araştırılması”, Kocatepe Veterinary Journal, c. 16, sy 3, ss. 365–374, Eyl. 2023, doi: 10.30607/kvj.1294998.
ISNAD
Paksoy, Yavuzkan - Gürle, Ecem Yüksel. “Kedi ve Köpeklerde Uyuza Neden Olan Üç Farklı Etkenin Cinsiyet, Yaş ve Bazı Davranış Değişiklikleri ile İlişkisinin Araştırılması”. Kocatepe Veterinary Journal 16/3 (01 Eylül 2023): 365-374. https://doi.org/10.30607/kvj.1294998.
JAMA
1.Paksoy Y, Gürle EY. Kedi ve Köpeklerde Uyuza Neden Olan Üç Farklı Etkenin Cinsiyet, Yaş ve Bazı Davranış Değişiklikleri ile İlişkisinin Araştırılması. Kocatepe Veterinary Journal. 2023;16:365–374.
MLA
Paksoy, Yavuzkan, ve Ecem Yüksel Gürle. “Kedi ve Köpeklerde Uyuza Neden Olan Üç Farklı Etkenin Cinsiyet, Yaş ve Bazı Davranış Değişiklikleri ile İlişkisinin Araştırılması”. Kocatepe Veterinary Journal, c. 16, sy 3, Eylül 2023, ss. 365-74, doi:10.30607/kvj.1294998.
Vancouver
1.Yavuzkan Paksoy, Ecem Yüksel Gürle. Kedi ve Köpeklerde Uyuza Neden Olan Üç Farklı Etkenin Cinsiyet, Yaş ve Bazı Davranış Değişiklikleri ile İlişkisinin Araştırılması. Kocatepe Veterinary Journal. 01 Eylül 2023;16(3):365-74. doi:10.30607/kvj.1294998