Entansif Koşullarda Yetiştirilen Ile De France Koyunlarda Bazı Döl Verimi Özellikleri ve Kuzularında Sütten Kesim Öncesi Büyüme

Öz

Bu çalışma entansif koşullarda yetiştirilen Ile de France koyunlarda bazı dölverimi özellikleri ile kuzularında sütten kesim öncesi büyümenin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada hayvan materyali olarak iki yaşlı 233 baş Ile de France koyun ve bunlardan doğan 209 baş kuzu kullanılmıştır. Ile de France koyunların bazı dölverim özellikleri (gebelik oranı, kısırlık oranı, Abort oranı, ölü doğum oranı, doğum oranı, tek doğum oranı, ikiz doğum oranı ve doğuran koyun başına düşen kuzu sayısı) ile kuzularının sütten kesim öncesi büyüme özelliklerinden doğum ağırlığı, canlı ağırlık ve günlük canlı ağırlık artışı incelenmiştir. Entansif olarak yetiştirilen Ile de France koyunlarda gebelik oranı, kısırlık oranı, abort oranı, ölü doğum oranı ve doğum oranı sırasıyla; %76,82; 23,18; 3,91; 1,68 ve 72,53 olarak tespit edilmiştir. Bu çalışmada doğuran koyun başına düşen kuzu sayısı 1,24 olarak hesaplanmıştır. Ile de France kuzuların doğum ağırlığı, 30. gün, 60. gün, 90.gün canlı ağırlık ve günlük canlı ağırlık artışı genel ortalamaları sırasıyla; 4,93; 10,01; 17,32; 27,80 kg ve 212,20 gram olarak bulunmuştur. İncelenen özelliklere doğum tipinin etkisi önemli (p<0,05; p<0.001) bulunmuştur. Sonuç olarak Ile de France koyunların bazı dölverimi parametrelerinin iyileştirilmesi gerektiği, kuzularda doğum ağırlığının iyi seviyede olduğu söylenebilir. Ile de France koyunların ikizlik oranı ve doğuran koyun başına düşen kuzu sayısı dikkate alındığında sürü yönetiminin iyileştirilmesiyle dölverim performansının sonraki üretim sezonlarında yükselebileceği kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Büyüme
• Canlı ağırlık
• Doğum ağırlığı
• Dölverimi
• Ile de France
• Koyun

Some Fertility Traits of Ile de France Sheep and Preweaning Growth of Their Lambs in Intensive Conditions

Öz

This study was conducted to examine some reproductive characteristics for Ile de France sheep and pre-weaning growth of their lambs in intensive conditions. In this research, 233 head two-year-old Ile de France sheep and 209 lambs born from them were used as animal material. Some fertility characteristics (pregnancy rate, infertility rate, abortion rate, stillbirth rate, birth rate, single birth rate, twin birth rate and litter size) of Ile de France sheep and pre-weaning growth characteristics of lambs (birth weight, live weight and daily live weight gain) were examined. Pregnancy rate, infertility rate, abortion rate, stillbirth and birth rate were determined 76.82, 23.18, 3.91, 1.68 and 72.53%, respectively in intensively reared Ile de France sheep. The litter size was calculated 1.24 in this study. It was found to the least squares means of birth weight, 30th day, 60th day, 90th day live weight and daily live weight gain of Ile de France lambs were 4.93, 10.01, 17.32, 27.80 kg and 212.20 grams, respectively. The effect of birth type was found to be significant (p<0.05; p<0.001) on the characteristics examined. As a result, it can be said that some fertility parameters of Ile de France sheep need to be improved and the birth weight of the lambs is at a good level. Considering the twinning rate of the ewes and the litter size, it was concluded that the reproductive performance of the herd may increase in the following production seasons.

Anahtar Kelimeler

• Birth weight
• Fertility
• Growth
• Ile de France
• Live weight
• Sheep

Kaynakça

1. Achkakanova, E., & Staykova, G. (2019). Evaluation of the main productive traits of Ile de France sheep in Bulgaria. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 25 (Suppl . 1), 69–72
2. Akçapınar, H. (1994). Koyun Yetiştiriciliği. ISBN: 975-7774-05-7, Medisan Yayınevi, Ankara-Türkiye.
3. Akçapınar, H., & Özbeyaz, C. (2021). Hayvan Yetiştiriciliği (Temel Bilgiler) Medisan Yayınevi Ltd. Şti., Türkiye.
4. Aktaş, G. (1971). Konya-Ereğli çevre şartlarında yetiştirilen Ile de France koyunlarının bazı verim özellikleri. Lalahan Zootekni Araştırma Enstitüsü Dergisi, 11(3-4):3-28
5. Anonim, (2009). PASW Statistical Program, Version 18.0, USA, 2009.
6. Anonim, (2024). Ile de France Sheep. Erişim adresi:https://breeds.okstate.edu/sheep/ile-de-france-sheep.html, erişim tarihi:02.04.2024
7. Atli, C. A. (2017). Adilcevaz’da özel çiftlik koşullarında yetiştirilen Ile de France koyunlarının döl verimi ile kuzuların yaşama gücü ve büyüme özelliklerinin araştırılması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi.
8. Aydoğan, M. (1985). Karayaka, Ile de France x Karayaka (F1) ve Sakız x Karayaka (F1) Kuzularının Büyüme, Besi Performansı ve Karkas Özelliklerinin Karşılaştırılması. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 32 (1): 111-130.

9. Behrem, S., Tuncer, S. S., & Şenyüz, H. H. (2022). Comparison of reproductive performance, live weight, survivability, and fleece characteristics of indoor-raised Central Anatolian Merino and Malya sheep. Revista Brasileira de Zootecnia 51:e20210036. https://doi.org/10.37496/rbz5120210036
10. Ceyhan, A., Sezenler, T., Yüksel, M., & Yıldırır, M. (2013). Gökçeada kuzularının büyüme ve yaşama gücü özellikleri üzerine bazı çevre faktörlerinin etkisi. Hayvansal Üretim, 54(2), 14-17.
11. Cloete, J. J. E., Cloete, S. W. P., Olivier, J. J., & Hoffman, L. C. (2007). Terminal crossbreeding of Dorper ewes to Ile de France, Merino Landsheep and SA Mutton Merino sires: Ewe production and lamb performance. Small Ruminant Research, 69(1-3), 28-35.
12. Çelikeloğlu, K., Tekerli, M., Erdoğan, M., Koçak, S., Yazici, E., Hacan, Ö. G., Bozkurt, Z., Çinkaya, S., & Demirtaş, M. (2022). Marker-assisted introgression of myostatin from Texel to Ramlıç sheep: Growth and real-time ultrasound carcass traits in F1 and BC1 lambs. Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 69, 25-31.
13. Erol, H., Akçapınar, H., Özbeyaz, C., Özdemir, P., & Necmettin, Ü. (2017). Lalahan koyununda (Kıvırcık x Akkaraman G1) döl verimi ve bazı morfolojik özelliklerin incelenmesi. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 57(2), 69-76.
14. Gökdal, Ö., Ülker, H., Karakuş, F., & Cengiz, F. (2006). The growth traits of Karakaş and its crosses lambs (F1) with Ile de France x Akkaraman (G1) under unlimited suckling regime, Journal of Biological Sciences, 6, (4): 787-792.
15. Ivanova, T., & Raıcheva, E. (2015). Weight growth of Ile de France lambs according to the genealogy line. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 21: 409–412
16. İriş, H.İ. (2018). Karacabey Merinosu Koyunların Yarı Entansif Şartlardaki Çeşitli Verim Özelliklerinin Belirlenmesi. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ.
17. Kandemir, Ç., Koşum, N., Taşkın, T., Kaymakçı, M., Olgun, F.A., & Çakır, E. (2013). Menemen ve Ile de de France x Akkaraman melezi koyunların üreme performansı üzerinde vücut kondisyon puanlamasına etkisi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 10, 1, 72-82.
18. Koçak, S., Tekerli, M., Erdoğan, M., Çelikeloğlu, K., Yazıcı, E., Bozkurt, Z., Hacan, Ö., Demirtaş, M., & Çinkaya, S. (2024). Myostatin mutation (g+ 6723G> A) introgression: comparative analysis of growth, slaughter, and carcass traits in Texel, Pırlak, and their crosses (F 1 and BC 1). Archives Animal Breeding, 67(2), 207-216.
19. Nageye, F. I. (2020). Kızgınlığın toplulaştırıldığı Kıvırcık koyunlarında yaş, canlı ağırlık ve vücut kondisyon skorunun döl verimine etkisi. Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Zootekni Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Bursa.
20. Odabaşıoğlu, F., Öztürk, Y., & Arslan, M. (1995). Akkaraman, Hampshire Down x Akkaraman (F1), Corriedale x Akkaraman (F1) kuzularda Yaşama Gücü ve Büyüme Özelliklerinin Araştırılması. Yüzüncü yıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(2), 98-105.
21. Staykova, G., & Achkakanova, E.(2019).Effect of Different Sources of Specific Variance on Fertility of Ile-de-France Sheep in Bulgaria Journal of Mountain Agriculture on the Balkans, 22 (3), 1-10.
22. Tekerli, M., Erdoğan, M., Koçak, S., Çelikeloğlu, K., Yazıcı, E., Hacan, Ö., Bozkurt, Z., Demirtaş, M., & Çinkaya, S. (2022). The comparative results of myostatin introgression from donor Texel to recipient Ramlıç sheep with the aspects of growth, pre-, and post-slaughter carcass traits in the second backcross generation. Archives Animal Breeding, 65(2), 231-238.
23. Yılmaz, O., Öztürk, Y., & Küçük, M. (2006). İlk tohumlama döneminde Hamdani koyunlarının döl verimi ve kuzularının süt emme dönemindeki yaşama gücü ile büyüme performanslarının araştırılması. Uludag University Journal of the Faculty of Veterinary Medicine 25, 1-2: 13-17