Araştırma Makalesi

Büyük Ruminantlarda Akılcı Olmayan Antibiyotik Kullanımının Yaygınlığının Araştırılması

Cilt: 18 Sayı: 3 3 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Büyük Ruminantlarda Akılcı Olmayan Antibiyotik Kullanımının Yaygınlığının Araştırılması

Öz

Bu çalışmada Kayseri ilindeki büyük ruminantlarda akılcı olmayan antibiyotik kullanımının yaygınlığının araştırılması amaçlandı. Bu amaçla Erciyes Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Ruminant Kliniği’ne teşhis ve tedavi amacıyla hayvanını getiren, daha önce antibiyotik tedavisi uygulamış 120 hayvan sahibine yüz-yüze anket çalışması yapıldı. Çalışmada, veteriner hekim tarafından muayene sonrası reçete edilen antibiyotik uygulamasına devam eden bilinçli hayvan sahipleri (Grup 1, n=23), veteriner hekim tarafından muayene edilmeden, verilen anemnez sonucu veteriner hekim tavsiyesi ile antibiyotik uygulaması yapan hayvan sahipleri (Grup 2, n=56) ve daha önceki uygulamalardan artan ve elinde bulunan antibiyotikleri rastgele seçerek uygulayan hayvan sahipleri (Grup 3, n=41) olarak gruplar oluşturuldu. Veteriner hekimlerin en çok kullandığı (%26,8) ve tavsiye ettiği (%37,0) antibiyotik grubunun beta laktam grubu olduğu tespit edildi. Benzer şekilde hayvan sahiplerinin de en çok kullandığı antibiyotik grubu beta laktam grubu antibiyotiklerdi (%30,8). Antibiyotik kullanılan hayvanlara farklı antibiyotik gruplarının tek veya kombine olarak uygulandığı tespit edildi. Tek bir antibiyotik kullanımının en çok veteriner hekim tarafından uyguladığı (%52,17) ve tavsiye edildiği (%60,71), ikili kombine antibiyotik kullanımının ise en çok Grup 3’teki katılımcılar tarafından uygulandığı görüldü (%48,78). İkiden daha fazla kombine antibiyotik kullanımının ise veteriner hekim tarafından uygulandığı (%21,74) belirlendi. Bu çalışma ile belirli bir ölçekte yaygın ve kontrol dışı antibiyotik kullanımı ortaya konuldu. Sonuç olarak gelecekte ortaya çıkması muhtemel bir gıda krizine karşı hayvansal üretimi korumak ve insan, hayvan ve çevre sağlığını olumsuz etkileyecek bilinçsiz antibiyotik kullanımı sonucu ortaya çıkabilecek dirençli suşlara karşı önlem almak, Veteriner hekimlerin ve yetiştiricilerin akılcı antibiyotik kullanımı hakkında bilgilendirmek, ulusal ve uluslararası boyutta önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

This study was supported by TÜBİTAK 2209-A Research Project Support Programme for University Students 2021/2 with project application number 1919B012110210.

Proje Numarası

1919B012110210

Etik Beyan

Ethics committee approval was received for this study from the Social and Human Sciences Ethics Committee of Erciyes University (Date: 28.06.2022, Number: 279). The data, information and documents presented in this article were obtained within the framework of academic and ethical rules.

Teşekkür

The authors would like to thank the TÜBİTAK Directorate of Science Fellowships and Grant Programmes (BİDEB) that provided financial support for the realization of the project. The authors also thank the animal owners who allowed the study.

Kaynakça

  1. Akkan, H. A., & Karaca, M. (2003). Veteriner iç hastalıklarında antibiyotiklerin kullanımı. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 14(2), 72-77.
  2. Borelli, E., Ellis, K., Pamphilis, N. M., Tomlinson, M., & Hotchkiss, E. (2023). Factors influencing Scottish dairy farmers’ antimicrobial usage, knowledge and attitude towards antimicrobial resistance. Preventive Veterinary Medicine, 221, 106073. https://doi.org/10.1016/j.prevetmed.2023.106073
  3. Dhayal, V. S., Krishnan, A., Rehman, B. U., & Singh, V. P. (2023). Understanding knowledge and attitude of farmers towards antibiotic use and antimicrobial resistance in Jhunjhunu District, Rajasthan India. Antibiotics, 12(12), 1718. https://doi.org/10.3390/antibiotics12121718
  4. Dobrzanska, D. A., Lamaudière, M. T., Rollason, J., Acton, L., Duncan, M., Compton, S., Simms, J., Weedall, G. D., & Morozov, I. Y. (2020). Preventive antibiotic treatment of calves: emergence of dysbiosis causing propagation of obese state‐associated and mobile multidrug resistance‐carrying bacteria. Microbial Biotechnology, 13(3), 669-682. https://doi.org/10.1111/1751-7915.13496
  5. Elliott, K. A., Kenny, C., & Madan, J. (2017). A global treaty to reduce antimicrobial use in livestock. Center for Global Development: Washington, DC, USA.
  6. Ergün, O. F., & Bayram, B. (2021). Türkiye’de hayvancılık sektöründe yaşanan değişimler. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi, 10(2), 158-175.
  7. Herrero, M., & Thornton, P. K. (2013). Livestock and global change: Emerging issues for sustainable food systems. Proceedings of the National Academy of Sciences, 110(52), 20878-20881. https://doi.org/10.1073/pnas.1321844111
  8. Hosain, M. Z., Kabir, S. L., & Kamal, M. M. (2021). Antimicrobial uses for livestock production in developing countries. Veterinary World, 14(1), 210-221. https://doi.org/10.14202/vetworld.2021.210-221

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veteriner İç Hastalıkları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

19 Eylül 2025

Yayımlanma Tarihi

3 Ekim 2025

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

6 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Tüfekçi, E., Ural, M. O., Karaahmetoğlu, M., & Şahin, O. G. (2025). Büyük Ruminantlarda Akılcı Olmayan Antibiyotik Kullanımının Yaygınlığının Araştırılması. Kocatepe Veterinary Journal, 18(3), 263-272. https://doi.org/10.30607/kvj.1730648
AMA
1.Tüfekçi E, Ural MO, Karaahmetoğlu M, Şahin OG. Büyük Ruminantlarda Akılcı Olmayan Antibiyotik Kullanımının Yaygınlığının Araştırılması. Kocatepe Veterinary Journal. 2025;18(3):263-272. doi:10.30607/kvj.1730648
Chicago
Tüfekçi, Emre, Mert Okan Ural, Mehmet Karaahmetoğlu, ve Orhan Gazi Şahin. 2025. “Büyük Ruminantlarda Akılcı Olmayan Antibiyotik Kullanımının Yaygınlığının Araştırılması”. Kocatepe Veterinary Journal 18 (3): 263-72. https://doi.org/10.30607/kvj.1730648.
EndNote
Tüfekçi E, Ural MO, Karaahmetoğlu M, Şahin OG (01 Ekim 2025) Büyük Ruminantlarda Akılcı Olmayan Antibiyotik Kullanımının Yaygınlığının Araştırılması. Kocatepe Veterinary Journal 18 3 263–272.
IEEE
[1]E. Tüfekçi, M. O. Ural, M. Karaahmetoğlu, ve O. G. Şahin, “Büyük Ruminantlarda Akılcı Olmayan Antibiyotik Kullanımının Yaygınlığının Araştırılması”, Kocatepe Veterinary Journal, c. 18, sy 3, ss. 263–272, Eki. 2025, doi: 10.30607/kvj.1730648.
ISNAD
Tüfekçi, Emre - Ural, Mert Okan - Karaahmetoğlu, Mehmet - Şahin, Orhan Gazi. “Büyük Ruminantlarda Akılcı Olmayan Antibiyotik Kullanımının Yaygınlığının Araştırılması”. Kocatepe Veterinary Journal 18/3 (01 Ekim 2025): 263-272. https://doi.org/10.30607/kvj.1730648.
JAMA
1.Tüfekçi E, Ural MO, Karaahmetoğlu M, Şahin OG. Büyük Ruminantlarda Akılcı Olmayan Antibiyotik Kullanımının Yaygınlığının Araştırılması. Kocatepe Veterinary Journal. 2025;18:263–272.
MLA
Tüfekçi, Emre, vd. “Büyük Ruminantlarda Akılcı Olmayan Antibiyotik Kullanımının Yaygınlığının Araştırılması”. Kocatepe Veterinary Journal, c. 18, sy 3, Ekim 2025, ss. 263-72, doi:10.30607/kvj.1730648.
Vancouver
1.Emre Tüfekçi, Mert Okan Ural, Mehmet Karaahmetoğlu, Orhan Gazi Şahin. Büyük Ruminantlarda Akılcı Olmayan Antibiyotik Kullanımının Yaygınlığının Araştırılması. Kocatepe Veterinary Journal. 01 Ekim 2025;18(3):263-72. doi:10.30607/kvj.1730648