Süt Sığırı İşletmelerinde Döl Verimi ile İlişkili Ekonomik Kayıplar

Öz

Döl verimi, süt işletmelerinin karlılığının önemli bir göstergesidir. Bu araştırma, bazı çevresel faktörlerin döl verimi özellikleri üzerindeki etkilerini ve bu parametrelerin ideal düzeylerinden sapmaların neden olduğu ekonomik kayıpları belirlemek amacıyla yapılmıştır.
2010- 2016 yılları arasında Afyonkarahisar ilindeki üç süt sığırcılığı işletmesinde yetiştirilen 126 Holştayn ve Simental ırkı ilkine buzağılayan düvenin kayıtları incelenmiştir. Farklı çevresel faktörlerin etkilerini tespit etmek için ANOVA tekniği kullanılmış ve döl verimine bağlı ekonomik kayıplar hesaplanmıştır.
İlk buzağılama yaşı Holştayn ve Simental ırklarında 872,2 ile 949,2 gün olarak belirlenmiştir. En küçük kareler ortalamaları, Holştayn ve Simental gebelik başına tohumlama sayısının 1.74 ve 1.47 olduğunu göstermiştir. Varyans analizleri, bu özellikteki etkisinin anlamlı olduğunu ortaya koymuştur (p <0.05). Holştayn ve Simental buzağılama aralıkları 430,7 ile 404,6 gün arasında bulunmuştur. Çevresel faktörlerin buzağılama aralığı üzerindeki etkisi önemsiz olmuştur. İlk buzağılama yaşı ve ilk buzağılama aralığındaki ideal düzeylerden sapmaların sebep olduğu ortalama ekonomik kayıpların bireysel buzağı kaybı (baş) cinsinden karşılıklarının 15.56- 24.55 ve 3.41- 8.73 baş aralığında olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar, ideal seviyelerden sapmaların işletme yöneticileri tarafından fark edilmeyebileceğini veya göz ardı edilebileceğini ve ekonomik olarak dikkat çekici seviyelere ulaşabileceğini göstermiştir. Her çiftliğin kendi ekonomik analizini yapması gerektiği ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çevresel faktörler
• Döl verimi
• Ekonomik kayıplar
• Holştayn
• Simental

Economic Losses Associated with Fertility in Dairy Farms

Öz

This investigation aimed to determine the effects of some environmental factors on fertility traits and economic losses caused by deviations from the ideal levels of these parameters.
The records of 126 Holstein and Simmental first-calf heifers from three dairy cattle enterprises in Afyonkarahisar during the period 2010 – 2016 were examined. The technique ANOVA were used to detect the effects of different environmental factors and fertility related economic losses were calculated.
The ages at first calving and services per conceptions were determined as 872.6 - 949.2 and 1.74 - 1.47 days in Holsteins and Simmentals. The effect of the year on services per conception was significant (p<0.05). Calving intervals were found to be 430.7 to 404.6 days, respectively. The average economic losses of farms caused by deviations from the ideal levels in age at first calving and first calving interval calculated in terms of calf losses (head) were in the ranges of 15.56 – 24.55 and 3.41 – 8.73 heads. These facts suggested that the deviations from the ideal levels in these traits could be unnoticed or ignored by the enterprise managers and reach to economically remarkable levels. The need for every farm operation must conduct its own economic analysis was unveiled consequently.

Anahtar Kelimeler

• Economic losses
• Environmental factors
• Fertility
• Holstein
• Simmental

Kaynakça

1. Akbaş Y, and Türkmut L. Siyah Alaca. Simental ve Esmer sığırlarda akrabalı yetiştirme katsayısı ile bazı verim özellikleri arasındaki ilişkiler. 1. Döl Verim Özellikleri. Turkish J. Vet. Anim. Sci. 1990; 14: 247–255.
2. Akbulut O, Tüzemen N, and Yanar M. Erzurum şartlarında Siyah Alaca sığırların verimi 1. Döl ve süt verim özellikleri. Turkish J. Vet. Anim. Sci. 1992;16: 523–533.
3. Ali MZ, Sultana S, Rahman M.T, Islam MS. Economics of Fertility Management of Small Holding Dairy Farms in Banglades. Iran. J. Appl. Anim. Sci.2013; 3: 509–513.
4. Ata A. Sütçü Sığırlarda Döl Verimi Ölçütlerinin Güncel Yorumu Current Assessments of Fertility Parameters in Dairy Cows. MAKÜ Sag. Bil. Enst. Derg.2013;1(1):30-41.
5. Ayvazoğlu D, Aydin E, Ayvazoğlu C. Estimation of the economic losses related to calf mortalities kars province, in Turkey. Kafkas Univ. Vet. Fak. Derg.2019; 25: 283–289. https://doi.org/10.9775/kvfd.2018.20471
6. Bayrıl T, Yılmaz O. Kazova Vasfi Diren Tarım İşletmesinde Yetiştirilen Siyah Alaca Sığırların Döl Verimi Özellikleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Vet. Fakültesi Derg. 2010; 21: 163–167.
7. Berry DP, Cromie AR. Associations between age at first calving and subsequent performance in Irish spring calving Holstein-Friesian dairy cows. Livest. Sci. 2009; 123: 44–54. https://doi.org/10.1016/j.livsci.2008.10.005
8. Çilek S, Tekin E. Environmental Factors Affecting Milk Yield and Fertility Traits of Simmental Cows Raised at the Kazova State Farm and Phenotypic Correlations between These Traits. Turkısh Journal Of Veterınary And Anımal Scıences.2005; 29:987-993.

9. Erdem H, Atasever S, Kul E. Relations of body condition score with milk yield and reproduction traits in Simmental cows. Large Anim. Rev. 2015; 21: 231–234.
10. Galiç A, Şekeroğlu H. and Kumlu S. İzmir İli Siyah Alaca Irkı Sığır Yetiştiriciliğinde İlk Buzağılama Yaşı Ve Süt Verimine Etkisi. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 2005;18(1):87-93.
11. Kaygisiz F, Elmaz Ö. Süt Sığırcılığında Döl Verimi Kayıplarının İşletme Gelirine Etkisi. J Fac Vet Med Univ Erciyes. 2008; 5(1):5-10.
12. Koçak, S, Tekerli M, Özbeyaz C, Demirhan İ. Lalahan Merkez Hayvancılık Araştırma Enstitüsün’de yetiştirilen Holştayn, Esmer ve Simental sığırlarda bazı verim özellikleri. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Derg. 2008; 48: 51–57.
13. Kumuk T, Akbaş Y, Türkmut L. Süt Sığırcılığında Döl Verimine İlişkin Ekonomik Kyıplar ve Yetiştiricilerin Bilgi ve Teknoloji İhtiyacı. Hayvansal Üretim.1999; 39-40:1-12.
14. Microsoft Excel. 2016; https://office.microsoft.com/excel.
15. Minitab 18. 2017; https://www.minitab.com/.
16. Mundan D, Karabulut O. Sütçü sığırlarda damızlıkta kullanma süresi ve uzun ömürlülüğün ekonomik açıdan önemi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Vet. Fakültesi Derg.2008; 19: 65–68.
17. Özkök H. and Uğur F. Türkiye’ de Yetiştirilen Esmer ve Siyah Alaca Sığırlarda Süt Verimi, İlk Buzağılama Yaşı ve Servis Periyodu. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg. 2007; 38: 143–149.
18. Ray DE, Halbach T.J, Armstrong DV. Season and Lactation Number Effects on Milk Production and Reproduction of Dairy Cattle in Arizona. J. Dairy Sci. 1992; 75: 2976–2983. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(92)78061-8
19. Sarıözkan S, Aral Y, Murat H, Aydın E, Sarıözkan S. Kayseri İli süt sığırcılığı işletmelerinde fertilite bozukluklarından kaynaklanan finansal kayıpların hesaplanması. Ankara Üniv Vet Fak Derg: 2012; 59, 55-60.
20. Silva HM, Wilcox CJ, Thatcher WW, Becker RB, Morse D. Factors Affecting Days Open, Gestation Length, and Calving Interval in Florida Dairy Cattle. J. Dairy Sci. 1992; 75, 288–293. https://doi.org/10.3168/jds.S0022-0302(92)77764-9
21. Tahtabiçen, E. Tekirdağ Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği’ne Kayıtlı Bazı İşletmelerde Süt Verim Özelliklerini Etkileyen Çevre Faktörlerinin Belirlenmesi.Unpublished Master Thesis.Namık Kemal Uni. 2008; Tekirdağ.Turkey.
22. Tapkı İ, Şahin M. and Okyay SM. Ceylanpınar Tarım İşletmesinde Yetiştirilen Siyah Alaca Sığırların Süt ve Döl Verim Özellikleri 1. Süt Verim Özellikleri. . MKU Ziraat Fakültesi Derg. 2007; 12: 1–8.
23. Tuna Y, Gürcan EK, Savaş T. Sarımsaklı Tarım İşletmesinde Yetiştirilen Siyah-Alaca Irkı Süt Sığırlarının Döl Verim Özellikleri, Journal of Tekirdag Agricultural Faculty. 2007; 4(3):347-357.
24. Ulutas Z, Sezer M. Genetic Study of Milk Production and Reproduction Traits of Local Born Simmental Cattle in Turkey Yerli Simmental Sığırlarının Süt ve Döl Verim Özelliklerine ait Genetik. GOU. Ziraat Fakültesi Derg. 2009; 26: 53–59.
25. Uygur AM. Süt sığırcılığı sürü yönetiminde döl verimi. Hayvansal Üretim 2004; 45: 23–27.
26. Wathes DC, Oguejiofor CF, Thomas C, Cheng Z. Importance of Viral Disease in Dairy Cow Fertility. Engineering. 2020; 6: 26–33. https://doi.org/10.1016/j.eng.2019.07.020
27. Yılmaz A, Erkmen R, Kibar M. Economic Losses from Fertility Problems in Holstein Crossbreed Dairy Cows in a Commercial Dairy Farm. Selcuk J. Agric. Food Sci. 2018; 32: 81–86. https://doi.org/10.15316/sjafs.2018.68