Fiyat Dışı Rekabet Parametresi Olarak Veri Gizliliği

Öz

Veri temelli ekonominin gelişmesiyle birlikte, kullanıcıların veri gizliliğinin korunması önemli bir fiyat dışı rekabet parametresi olarak ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda, rekabet otoriteleri, bir tüketici refahı ölçütü olarak veri gizliliği hususuna daha çok önem atfetmeye başlamış, kişisel verileri koruma hukuku ile rekabet hukukunun “kesişim alanı” giderek artmıştır. Rekabet hukuku uygulamasında, veri; pazarların tanımlanması ile pazar gücü ölçümlerinin ve hâkim durum değerlendirmelerinin yapılması, birleşme ve devralmaların etkilerinin değerlendirilmesi ve hâkim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin incelemeler bakımından öne çıkmaktadır. Rekabet otoriteleri, zaman içinde inceledikleri dosyalarda veri gizliliğini daha yakından ele alır hale gelmiş, daha müdahaleci yaklaşımlar sergilemiştir. Nihayetinde, AB’de ve ülkemizde dijital pazarlarda veri toplanmasına ve kullanımına ilişkin kurallar getiren sektörel düzenlemeler de yürürlüğe konulmuştur. Veri gizliliği ve rekabet ilişkisine atfedilen önem, Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın güncel bir kararına da yansımış durumdadır.

Anahtar Kelimeler

• veri gizliliği
• fiyat dışı rekabet
• dijital pazarlar
• rekabet hukuku
• kişisel verileri koruma hukuku

Data Privacy as a Non-Price Competition Parameter

Öz

As the data-driven economy has developed, the protection of users' data privacy has become an important non-price competition parameter. In this context, competition authorities have increasingly attributed more importance to data privacy as a measure of consumer welfare, and the “intersection” of personal data protection law and competition law has gradually increased. In competition law practice, data is particularly important in defining markets, measuring market power and dominant position, evaluating the effects of mergers and acquisitions, and examining the abuse of dominant position. Over time, competition authorities have addressed data confidentiality more closely in the cases they analyze, and have adopted more interventionist approaches. As a result, sectoral regulations have been enacted in the EU and in Turkey, which set rules on the collection and use of data in digital markets. The importance of the relationship between data privacy and competition is also reflected in a recent judgment of the European Court of Justice.

Anahtar Kelimeler

• data privacy
• non-price competition
• digital markets
• competition law
• personal data protection law

Kaynakça

1. ABD Federal Ticaret Komisyonu. (2014). “FTC Notifies Facebook, WhatsApp of privacy obligations in light of proposed acquisition”. https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2014/04/ftc-notifies-facebook-whatsapp-privacy-obligations-light-proposed-acquisition adresinden 28.11.2023 tarihinde alınmıştır.
2. ABD Federal Ticaret Komisyonu. (Federal Trade Commission). (2014). “FTC Notifies Facebook, WhatsApp of privacy obligations in light of proposed acquisition”. https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2014/04/ftc-notifies-facebook-whatsapp-privacy-obligations-light-proposed-acquisition adresinden 28.11.2023 tarihinde alınmıştır.
3. Alman Rekabet Otoritesi (Bundeskartellamt). (2019). “Case summary - Facebook, exploitative business terms pursuant to Section 19(1) GWB for inadequate data processing”. https://www.bundeskartellamt.de/SharedDocs/Entscheidung/EN/Fallberichte/Missbrauchsaufsicht/2019/B6-22-16.pdf?__blob=publicationFile&v= adresinden 02.12.2023 tarihinde alınmıştır.
4. Alman Rekabet Otoritesi (Bundeskartellamt). (2023). “Bundeskartellamt gives users of Google services better control over their data”. https://www.bundeskartellamt.de/SharedDocs/Meldung/EN/Pressemitteilungen/2023/05_10_2023_Google_Data.html adresinden 03.12.2023 tarihinde alınmıştır.
5. Alman Rekabet Otoritesi (Bundeskartellamt). (2024). “Rules for the digital economy”. https://www.bundeskartellamt.de/EN/Digital_economy/RulesDigital_economy/rulesdigitaleconomy.html adresinden 03.12.2024 tarihinde alınmıştır.
6. Avrupa Komisyonu (European Commission). (2020). “Mergers: Commission clears acquisition of Fitbit by Google, subject to conditions”. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_20_2484 adresinden 30.11.2023 tarihinde alınmıştır.
7. Avrupa Komisyonu (European Commission). (2021). “Antitrust: Commission opens investigation into possible anticompetitive conduct of Facebook”. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_21_2848 adresinden 20.11.2023 tarihinde alınmıştır.
8. Avrupa Komisyonu (European Commission). (2022). “Commission fines Meta €797.72 million over abusive practices benefitting Facebook Marketplace”. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/it/ip_24_5801 adresinden 02.12.2024 tarihinde alınmıştır.

9. Avrupa Komisyonu. (European Commission) (2021). “Support Study Accompanying the Evaluation of the Commission Notice on the Definition of Relevant Market for the Purposes of Community Competition Law: Final Report” https://competition-policy.ec.europa.eu/system/files/2021-06/kd0221712enn_market_definition_notice_2021_1.pdf adresinden 20.12.2023 tarihinde alınmıştır.
10. Ayar, K. (2022). “Fiyat Dışı Rekabet Unsuru Olarak Kişisel Verilerin Gizliliğinin Korunması” (Rekabet Kurumu Uzmanlık Tezleri Serisi No: 212). Rekabet Kurumu, Ankara.
11. Bishop, S., & Walker, M. (2010). “The economics of EC competition law: Concepts, application and measurement”. Sweet & Maxwell.
12. Coeuré, B. (2024). “Artificial intelligence: making sure it’s not a walled garden”. https://www.autoritedelaconcurrence.fr/sites/default/files/2024-03/20240319-BIS-Speech.pdf adresinden 12.10.2024 tarihinde alınmıştır.
13. Cole, M., & Salis, F. (2024). “Evolving view of data in the application of competition law”. https://globalcompetitionreview.com/guide/data-antitrust-guide/first-edition/article/evolving-view-of-data-in-the-application-of-competition-law#footnote-015-backlink adresinden 09.10.2024 tarihinde alınmıştır.
14. Esayas, S. Y. (2024). “Data privacy and competition law in the age of big data. In Data privacy and competition law in the age of big data: Unpacking the interface through complexity science” (Oxford Data Protection & Privacy Law). Oxford Academic., 9-36.
15. Filistrucchi, L., Geradin, D., Damme, E., ve Affeldt, P. (2013). “Market definition in two-sided markets: Theory and practice”. TILEC Discussion Paper No. 2013-009.
16. Franck, J.-U., ve Peitz, M. (2019). “Market Definition and Market Power in the Platform Economy”. Brussels: Centre on Regulation in Europe.
17. Kişisel Verileri Koruma Kurumu. (2023). Kişisel Verileri Koruma Kurumu ile Rekabet Kurumu arasında iş birliği ve bilgi paylaşımı protokolü imzalandı. https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/7732/Kisisel-Verileri-Koruma-Kurumu-ile-Rekabet-Kurumu-Arasinda-Is-Birligi-ve-Bilgi-Paylasimi-Protokolu-Imzalandi adresinden 03.12.2024 tarihinde alınmıştır.
18. Mandrescu, D. (2018). “The SSNIP test and zero-pricing strategies”. European Competition and Regulatory Law Review, 2(4), 244–257.
19. Motta, M. (2004). “Competition policy: Theory and practice”. Cambridge University Press. Newman, J. M. (2016). “Antitrust in zero-price markets: Applications”. Wash. U. L. Rev., 49, 49-111.
20. OECD. (2016). “Big Data: Bringing Competition Policy to The Digital era”. OECD Roundtables on Competition Policy Papers No. 193. OECD Publishing, Paris.
21. OECD. (2018). “Quality considerations in digital zero-price markets”.
22. OECD. (2020). “Consumer Data Rights and Competition”. OECD Roundtables on Competition Policy Papers, No. 247. OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/10264d71-en
23. OECD. (2021). “Abuse of dominance in digital markets”. OECD Roundtables on Competition Policy Papers, No. 256. OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/4c36b455-en Okkaoğlu, Ç. G. (2020). “Yoğunlaşma Kontrolünde Büyük Veri” (Rekabet Kurumu Uzmanlık Tezleri Serisi No: 165). Rekabet Kurumu, Ankara.
24. Rekabet Kurumu. (2019). “Rekabet Terimleri Sözlüğü”.
25. Rekabet Kurumu. (2022). “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ ve Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuzlara İlişkin Değişiklikler”. https://www.rekabet.gov.tr/tr/Guncel/rekabet-kurulundan-izin-alinmasi-gereken-82269c8a8f9bec11a21c00505685ee05 adresinden 01.12.2023 tarihinde alınmıştır.
26. Rekabet Kurumu. (2023). “Çevrim İçi Reklamcılık Sektör İncelemesi Ön Raporu”.
27. Sanlı, K. C., ve Doğan, C. (2023). “Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da Değişiklik Yapılmasına Dair Düzenleme Taslağı: Genel Bakış, Karşılaştırma ve Değerlendirmeler”. https://rhm.bilgi.edu.tr/media/document/2023/01/02/sanli_dogan_rekabet-kanunu-taslagi-hakkinda-degerlendirmeler.pdf adresinden 15.12.2023 tarihinde alınmıştır.
28. Üçer, K., ve Yazgan, N. (2024). “Avrupa Komisyonu Yeni İlgili Pazar Rehberi’ni Yayımladı” https://turkishlawblog.com/insights/detail/avrupa-komisyonu-yeni-ilgili-pazar-rehberini-yayimladi adresinden 02.12.2024 tarihinde alınmıştır.
29. Zanfir-Fortuna, G., & Ianc, S. (2018).” Data protection and competition law: The dawn of ‘uberprotection’”. Research Handbook On Privacy And Data Protection Law: Values, Norms And Global Politics. Edward Elgar Publishing.