Dijital Oyunlar ve Çocuğun Kişisel Verilerinin Korunması

Öz

Günümüz dünyasında teknolojinin gelişmesi ve yaygınlaşması ile yeni nesli etkisine alan dijital oyunlar oldukça popüler hale gelmiştir. İnsan hayatında ev aletleri başta olmak üzere iletişim araçları ve pek çok alanda dijital dünyanın etkisini görmekteyiz ve son 20 yıl içerisinde dijital oyunlar hızlı bir şekilde yaygınlaşmıştır. Yeni nesli oluşturan çocukların artık masa oyunları, kart oyunları ya da fantastik kurgu oyunlarını fiziksel ortam yerine pek çok kişinin farklı ülkelerden ve farklı yaş aralıkları dâhil olmak üzere çeşitli oyunlarda yer aldığını görmekteyiz. Yeni nesil çocukların bu dijital dünyadaki oyunlara kendilerini kolayca adapte edebilmeleri bu neslin “dijital yerli” olarak anılmasına sebep olmuştur. Çocuklar, dijital bir dünyaya doğmaktadır ve çevreleri tarafından dijital bir dünyanın içine çekilmektedir. Bilgisayar, konsol ve çevrimiçi oyunlar çocukların ilgi alanları arasında yer almaktadır. Çünkü hem çocuklar gerçek hayattan bağımsız olarak burada istedikleri bir karakter tasarımı yapabiliyor hem de diledikleri kurgu oyun içinde gerçek hayatta mümkün olmayacak bir yaşam alanı oluşturabiliyor. Bu durum çocuklar için oldukça cazip bir unsurdur. Nitekim dijital oyunların oynanabilmesi için bazı giriş ya da kayıt işlemlerinin olması çocuğun kişisel verileri ve mahremiyeti bakımından riskler taşımaktadır. Bu çalışma içerisinde dijital oyunların ve yer aldığı platformların gizlilik şartnameleri ve çocuğun mahremiyeti koruyucu özellikleri üzerinde durulacaktır. Türkiye’de yer alan kişisel verilerin korunması bakımından çocuğun özel durumları incelenecek ve uluslararası alanda çocuğun kişisel verilerinin korunmasındaki yasal düzenlemeler incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
• Dijital Oyunlar
• Çocuğun Kişilik Hakkının Korunması
• GDPR
• Türk Medeni Kanunu

Digital Games and Protection of Children's Personal Data

Öz

In today's world, with the development and spread of technology, digital games that affect the new generation have become quite popular. We see the impact of the digital world in many areas, especially home appliances, communication tools and many other areas in human life, but digital games have become widespread rapidly in the last 20 years. We see that children who make up the new generation now play board games, card games or fantasy fiction games in a physical environment, and many people from different countries and age groups participate in various games. The fact that new generation children can easily adapt to games in this digital world has caused this generation to be called "digital natives". Children are born into a digital world and are drawn into a digital world by their environment. Computer, console and online games are among the areas of interest of children. Because children can both design a character they want here, independent of real life, and create a living space that is not possible in real life in the fictional game they want. This situation is a very attractive factor for children. Indeed, some login or registration processes for playing digital games pose risks in terms of the child's personal data and privacy. This study will focus on the privacy specifications of digital games and the platforms they are on and their protective qualities for children's privacy. The special circumstances of children in terms of the protection of personal data in Turkey will be examined and the legal regulations on the protection of children's personal data in the international arena will be examined.

Anahtar Kelimeler

• Personal Data Protection Law
• Digital Games
• Child's Personal Rights
• GDPR
• Turkish Civil Code

Kaynakça

1. Acar, C. (2021). Ortak Velayet. Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
2. Açar, K. (2017). Organizational Aspect of the Global Fight Against Online Child Sexual Abuse. Global Policy, 8(2), 259–262.
3. Aka, B. (2017). Sosyal Medyada Kişilik Hakkı İhlalleri ve Korunma Yolları. İzmir Barosu Dergisi, 82(2), 237–287. Akçaal, M. (2024). Medeni Hukuk. Ankara: Yetkin Yayıncılık.
4. Akipek, J., Akıntürk, T., & Ateş, D. (2022). Kişiler Hukuku Birinci Cilt. Ankara: Beta Yayıncılık. Akkışla, H. S. (2017). Velayetin Tevdii. Ankara: Turhan Kitapevi.
5. Akkurt, S. S. (2017). Kişilik Hakkının Sosyal Medya Kullanıcıları Tarafından İhlali Halinde Ortaya Çıkacak Cezai Sorumluluğa Medeni Hukuk Bağlamında Bir Bakış. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 25(2), 329–373.
6. Akkurt, S. S. (2020). Sosyal Medyada Gerçekleşen İhlaller Karşısında Kişilik Hakkının Korunması. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
7. Akkurt, S. S. (2023). Açık Rıza. In Kişisel Verilerin Korunmasına Akademik Bakış- KVKK Akademi Derleme Çalışması (pp. 155–184). Ankara: Ütopya Grafik.
8. Aksayan Birsen, G. (2020). Sosyal Medyada Paylaşılan İçerik Nedeniyle Kişilik Haklarının İhlalleri. Seçkin Yayıncılık.

9. Akyüz, Bülbül, A. (2024). Çocuğun Kişiliğinin Sosyal Medyadan Korunması. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
10. Akyüz, E. (2021). Çocuk Hukuku Çocukların Hakları ve Korunması (8. Bası). Ankara: Pegem Yayınları.
11. Albrecht, J. P. J. P. (2016). How The GDPR Will Change The World. Europa Dra Protect Law Review, 2(287), 287–295.
12. Algan, M. (2023). Anayasa Hukukunda Çocuk Hakları. Seçkin Yayıncılık. İstanbul.
13. American Academy of Pediatrics. (2011). Policy Statement-Children, Adolescents, Obesity and the Media. Pediatrics, 128(1), 202.
14. Antalya, O. G. (2017). Manevi Zararın Belirlenmesi ve Manevi Tazminatın Hesaplanması, İstanbul, On İki Levha Yayıncılık.
15. Aref, M., Fabian, L., & Weber, S. (2021). Digitale Originale dank NFTs?- Rechtliche Analyse einer (angeblichen) Revolution. In Gesellschafts-und Kapitalmarktrecht (pp. 385–399). Heft 3: Dike Verlag.
16. Arkan, S. A. (2016). Boşanma Halinde Ortak Velayet. LHD, 14(167).
17. Atasoy, K. (2016). Kişilik Hakkı Kapsamında Sosyal Medyada Kişisel Verilerin Korunması ve Veri Sahibinin Rızası. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 22(3), 269–301.
18. Atlan Gürer, H. (2024). Ayırt Etme Gücüne Sahip Küçüğün Kusura Dayanan Haksız Fiil Sorumluluğuna Özgü Bazı Değerlendirmeler. İstanbul Hukuk Mecmuası, 82(1), 77–103.
19. Atlan, H. (2015). Manevi Zararı Tazmin Yolları, İstanbul, On İki Levha Yayınları.
20. Badur, E. (2023). Çocuğun Kişisel Verilerinin Korunması. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
21. Badur, E., & Kurt Konca, N. (2022). Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı İşlenmesinden Doğan Zararlarının Tazmini ve Görevli Mahkeme. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 13(2), 476–490.
22. Baines, V. (2019a). Online child sexual exploitation: towards an optimal international response. Jounal of Policy, 4(2), 197–215. https://doi.org/10.1080/23738871.2019.1635178
23. Baines, V. (2019b). Online Child Sexual Exploitation: Towards An Optimal İnternational Response. Journal of Cyber Policy, 4(2).
24. Bal, Ö. (2010). Türk İş Hukukunda Manevi Tazminat. Adalet Dergisi, (38), 115–131.
25. Balci, M. N. (2024). Kişisel Verilerin Korunması Hukuku Kapsamında Çocuğun Kişisel Verilerinin Korunması. Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
26. Bartoli, E. (2009). Children’s Data Protection Vs Marketing Companies. Information Technology and Traditional Legal Concepts, 23(1–2), 35–35.
27. Baskın, O. (2021). Türk Hukuku Bakımından Kişilik Hakkı Kapsamında Kişisel Verilerin Korunması. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
28. Bhatia, P. (2019). Contents of Data Protection Policy according to GDPR.
29. Birinci Uzun, T. (2016). Türk Medenî Kanunu’na Göre Velâyetin Kullanılması ve Çocuğun Yüksek (Üstün) Yararı İlkesi Doğrultusunda Boşanmada ve Evlilik Dışı İlişkide Birlikte Velâyet Modeli. HÜHFD, 6(1).
30. Bora, S. (2013). 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununa Göre Manevi Tazminat Davası. Terazi Hukuk Dergisi, (83), 31–42.
31. Bostancı Bozbayındır, G. (2021). Avrupa Genel Veri Koruma Tüzüğü Çerçevesinde Çocukların Kişisel Verilerinin Korunması ve ‘Sharenting’’.’ Terazi Hukuk Dergisi, 16(180), 1498–1516.
32. Braun Avcı, C. (2018). Kişisel Verilerin İşlenmesinde Rıza. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, XV(1), 13–33.
33. Bükel Koç, M. (2020). Ortak Velayet. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi).
34. Bülbül, H. İ. (2022). Dijital Oyunlar Üzerine. In Ş. Sağıroğlu, H. İ. Bülbül, A. Kılıç, M. Küçükali, Ş. Bayzan, & Y. Samur (Eds.), Dijital Oyunlar - Araçlar, Metodolojiler, Uygulamalar ve Öneriler (pp. 1173–1181). Nobel Yayıncılık.
35. Casarosa, F. (2011). Privacy Policy Improvements to Protect Children Privacy. In Personal Data Privacy and Protection in a Surveillance Era (pp. 223–240). https://doi.org/10.4018/978-1-60960-083-9.ch013
36. Çelikel, S. (2022). Kişisel Verilerin Korunması Hukuku Kapsamında Veri Sorumlusu ve Veri Sorumlusunun Yükümlülükleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
37. Ceylan, E. (2017). Türk Medeni Kanunu’nda Çocuğun Korunmasıyla İlgili Güncel Yargıtay Kararlarının Değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19(Özel Sayı), 349–375.
38. Council of Europe. (2018). Protection of Children against Sexual Exploitation and Abuse: Childfriendly, multidisciplinary and interagency response inspired by the Barnahus model. Retrieved from https://rm.coe.int/protection-of-children-against-sexual-exploitation-and-abuse-child-fri/168079426a.
39. Develioğlu, H. M. (2017). 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile Karşılaştırmalı Olarak Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü Uyarınca Kişisel Verilerin Korunması Hukuku. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
40. Dülger, M. V. (2019). Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü Bağlamında Kişisel Verilerin Korunması. Yaşar Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(2), 71–175.
41. Dülger, M. V. (2021). GDPR’da Bulunan Ancak KVKK’da Yer Verilmeyen Bir Kavram: Ortak Veri Sorumlusu Kavramı ve Güncel Kararlar Işığında Değerlendirilmesi. SSRN.
42. Dural, M., & Öğüz, T. (2018). Türk Özel Hukuku C.II, Kişiler Hukuku. İstanbul: Filiz Yayıncılık.
43. Dural, M., Öğüz, T., & Gümüş, M. A. (2020). Türk Özel Hukuku C.III, Aile Hukuku. İstanbul: Filiz Yayıncılık.
44. Duygulu, S. (2023). Sosyal Medyada Çocuk Fotoğrafı Paylaşımlarının Mahremiyet İhlali ve Cocuk İstismarı Acısından Değerlendirilmesi. TRT Akademi, 4(8).
45. Erdoğan, C. (2019). Çocukların Kişisel Verilerinin Korunması (Sosyal Medya Örneği Kapsamında). DEÜHFD, 21(2), 2445–2467.
46. Ergüney, M. (2017). İnternetin Okul Öncesi Dönemdeki Çocuklar Üzerindeki Etkileri Hakkında Bir Araştırma. Ulakbilge Dergisi, 17(5), 1917–1938.
47. Erkan, V. ., & Yücer, İ. (2011). Ayırt Etme Gücü. AÜHFD, 60(3), 485–522.
48. Ertuğrul, M. (2021). Çocuğun Kişisel Verilerinin Velisi Tarafından Sosyal Medyada Kullanılmasının Kişilik Hakkı Bakımından Değerlendirilmesi. Yıldırım Beyazıt Hukuk Dergisi, (2), 513–564.
49. Franko, İ. N. (1973). Şeref ve Haysiyete Tecavüzden Doğan Manevi Zararın Tazmini. Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları.
50. Gönül Koşar, G. (2022). Çocuğun Kişilik Hakkının Basın Yoluyla İhlali. In Türk Hukukunda Çocuk (pp. 409–439). Ankara.
51. Gülkanat, M. (2022). Sosyal Medyada Kişiliğin Korunması. Çankaya Üniversitesi.
52. Gümüş, A. T. (2010). Türk Anayasasında Kişinin Maddi ve Manevi Varlığını Koruma ve Geliştirme Hakkı. Ankara: Eğitim Kitapevi.
53. Güneş Peschke, S., & Peschke, L. (2013). Potection of the Mediatized Privacy in the Social Media: Aspects of the Legal Situation in Turkey and Germany. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 857–883.
54. Hatemi, H. (2018). Kişiler Hukuku, On İki Levha Yayıncılık.
55. Hatemi, H., & Kalkan Oğuztürk, B. (2013). Aile Hukuku. İstanbul: Vedat Yayıncılık.
56. Haydaroğlu, H. (2020). Türk Medeni Hukukunda Çocuğun Kişilik Hakının Korunması.
57. Helvacı, S. (2012). Gerçek Kişiler, İstanbul, Legal Yayıncılık.
58. Helvacı, S. (2001). Türk ve İsviçre Hukukunda Kişilik Hakkını Koruyucu Davalar. İstanbul: Filiz Yayıncılık.
59. Helvacı, S. (2021). Gerçek Kişiler. İstanbul: Legal Yayıncılık.
60. Hoşnut, Y. (2019). Uluslararası Düzenlemelerde ve Türkiye’de Kişisel Verilerin Korunması. Yeni Medya, (6), 32–45.
61. Huynh, T. (2019). Google LLC v. Commission Nationale de l’Informatique et des Libertes (CNIL): Does Everyone Have to Listen to the European Union? Tul. J. Int’l & Comp. L, 28, 359.
62. İnan, A. (1968). Çocuk Hukuku. Ankara: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları.
63. Kama Işık, S. (2019). Avrupa Veri Koruma Hukukuna Anayasal Bir Bakış. Marmara Üniversitesi.
64. Karaca, K. (2023). Çocuğun Kişisel Verilerinin Korunması. Çankaya Üniversitesi.
65. Kılıçoğlu, A. M. (2022). Aile Hukuku. Ankara: Turhan Kitabevi.
66. Kılıçoğlu, A., & Kılıçoğlu, K. (2023). Kişilik Hakkı ve Korunması. Ankara: Turhan Kitapevi.
67. Korkmaz, İ. (2016). Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Hakkında Bir Değerlendirme. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, (124), 81–152.
68. Küçükgüngör, E. (1998). Şeref, Haysiyet ve Özel Yaşamın Medya Araçlarıyla İhlali Halinde Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarının Değerlendirilmesi. Ankara Barosu Dergisi, (2), 67–74.
69. Kurt, L. M. (2018). Boşanma Durumunda Birlikte Velayet. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 9(2), 157–187. Livingstone, S., G. Mascheroni, K. Ólafsson, and L. H. (2014). Children’s Online Risks and Opportunities: Comparative Findings From EU Kids Online and Net Children Go Mobile. EU Kids Online. Retrieved from http://eprints.lse.ac.uk/60513/1/__lse.ac.uk_storage_LIBRARY_Secondary_libfile_shared_%0Arepository_Content_EU%2520Kids%2520Online_EU%2520Kids%2520Online-Children%2527s%2520online%25%0A20risks_2014.pdf. Mardikian, L., & Galani, S. (2023). Protecting the Arctic Indigenous Peoples’ Livelihoods in the Face of Climate Change: The Potential of Regional Human Rights Law and the Law of the Sea. Oxford: Human Rights Law Review, Oxford University Press.
70. Meinert, J., Meier, Y., & Kramer, N. C. (2021). Privatheit aus medienpsychologischer Perspektive: Folgen der zunehmenden Digitalisierung für Kinder und Jugendliche. In Aufwachsen in überwachten Umgebungen Interdisziplinäre Positionen zu Privatheit und Datenschutz in Kindheit und Jugend (pp. 37–59). Nomos Verlagsgesellschaft mbH&Co.
71. Montgomery, K. C. (1996). Children in the Digital Age. The American Prospect, (27), 69.
72. Öcal Apaydın, B. (2016). İsviçre Medeni Kanununun Velayete İlişkin Hükümlerinde Değişiklik Yapılması ve Ortak Velayetin Kural Olarak Benimsenmesi. Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(145), 631–658.
73. Oğuzman, K., & Barlas, N. (2021). Medeni Hukuk. On İki Levha Yayıncılık.
74. Oğuzman, K., Seliçi, Ö., & Oktay-Özdemir, S. (2024). Kişiler Hukuku. İstanbul: Filiz Yayıncılık.
75. Oğuzman, M. K., Seliçi, Ö., & Oktay Özdemir, S. (2021). Kişiler Hukuku. İstanbul: Filiz Yayıncılık.
76. Özata, F. (2013). Sosyal Medya Platformları. In Dijital İletişim ve Yeni Medya (pp. 76–95). Ankara: Saray Matbaacılık.
77. Özbakır, A. F. (2019). Sosyal Medyada ve İnternette Hukuki Sorumluluk. Ankara: Adalet Yayınları. Özcan Büyüktanır, B. (2019). Çocuğun Kişilik Hakkı ve Çocuğun Kişilik Hakkının Hukuka Aykırı Fiillere Karşı Korunması. Ankara: Yetkin Yayıncılık.
78. Özdemir, H., & Ruhi, A. (2024). Çocuk Hukuku ve Çocuk Hakları. Ankara: On İki Levha Yayıncılık.
79. Özen Çolak, N. B. (2025). An Examination of the Profits that Parents Earn Through their Children on Social Media within the Scope of Minors Properties. TAAD, 61(16), 1309–6826.
80. Özkan, O. (2020). Kişisel Verilerin Korunması. Ankara: Yetkin Yayıncılık.
81. Öztan, B. (2019). Medeni Hukukun Temel Kavramları. Ankara: Turhan Kitapevi.
82. Paye, J.-C. (2014). Merging the Law of War with Criminal Law: France and the United States. Monthly Review, 66(3), 128.
83. Phippen, A. (2017). Children’s Online Behaviour and Safety: Policy and Rights Challenges. London: Palgrave Macmillan.
84. Roßnagel, A. (2021). Privatheit und Selbstbestimmung von Kindern in der digitalisierten Welt: Ein juristischer Blick auf die Datenschutz- Grundverordnung. In Aufwachsen in überwachten Umgebungen (pp. 165–195). https://doi.org/doi.org/10.5771/9783748921639-165
85. Schneidereit, P., & Porschke, A. (2019). Datenschutz und Digitalisierung in der Wohnungswirtschaf. Report Und Technik, (2), 132–141.
86. Schwarz, A. (1946). Aile Hukuku. İstanbul: İstanbul Hukuk Fakültesi Matbaası.
87. Şenyapar, H. (2024). Cryptocurrency on social media: Analyzing the digital discourse towards the coin market. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 9(23), 202–223.
88. Serozan, R. (1977). Kişilik Hakkının Korunmasıyla İlgili Bazı Düşünceler. İstanbul Üniversitesi Mukayeseli Hukuk Araştırmaları Dergisi, 11(14), 93–112.
89. Simonus, A. (1955). Şahsiyet Hakları. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 10(1), 186–198.
90. Taştan, F. G. (2017). Türk Sözleşme Hukukunda Kişisel Verilerin Korunması. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
91. Tekinoğlu, D. (2021). Kişisel Verilerin Korunması Hukuku Açısından Mobil Uygulamalarda Konum Gizliliği. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
92. Tuğ, L. G. (2022). Sosyal Medyada Çocuğun Kişilik Hakkı İhlaline Karşı Çocuğun Unutulma Hakkı. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 40. Yıl Öz, 56–77.
93. Turan Başara, G. (2018). Kişiliğin İhlalinden Kaynaklanan Maddi ve Manevi Tazminat ile Haksız Kazancın İadesi. Ankara: Turhan Kitapevi.
94. Tutgun Ünal, A. (2020). Sosyal Medya Etkileri, Bağımlılığı ve Ölçülmesi. İstanbul: Der Yayınları.
95. Ünsal, B., & Özdemir, K. (2019). Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) Kapsamında Veri Kayıt Sistemi. İstanbul Barosu Dergisi, 93(3), 254–257.
96. Voigt, P., & von dem Bussche, A. (2017). The EU GDPR: A Practical Guide. Heidelberg: Springer.
97. Weber, R. H. (2000). Berner Kommentar, Kommentar zum schweizerischen Privatrecht, Das Obligationenrecht, Band VI, 1. Abteilung, Allgemeine Bestimmungen, 5. Teilband, Die Folgen der Nichterfüllung, Art. 97 – 109.
98. Wrigley, Sam, and A. K. (2020). Google LLC v. CNIL: The location-based limits of the EU right to erasure and lessons for US privacy law. NCJL & Tech, (22), 681-698.
99. Yelmen, A. (2020). Birlikte Velayete Yönelik İsviçre Yargı Kararlarının Değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6(2), 315–325.
100. Yılmaz, D., & Güney, R. (2021). Medyanın Çocuklar Üzerindeki Etkileri ve Kullanımına İlişkin Örnekler. Dokuz EylülÜniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 14(4), 488.