İSVİÇRE ESMERİ İNEKLERDE MEME VE MEME BAŞI ŞEKİL VE ÖLÇÜLERİNİN SAĞILABİLİRLİK VE SÜT VERİMİ ÜZERİNE ETKİSİ* II. SAĞILABİLİRLİK VE MEME BAŞI ŞEKLİ

Öz

Bu çalışma, Malya Tarım İşletmesinde yetiştirilen 114 baş İsviçre Esmeri inekten elde edilen meme başı ölçüleri ve şekli ile sağım süt verimi, sağım süresi ve süt akış hızı (süt debisi) özellikleri arasındaki ilişkilerin ortaya konulması amacıyla yapılmıştır. Meme başı şekillerine göre 305 günlük süt verim ortalamaları, şişe tipte 5786.60 kg, silindir tipte 5556.55 kg ve huni tipte 5276.77 kg. olarak bulunmuştur. Laktasyonun 2., 5. ve 8. aylarında sağım süreleri ile ilgili genel ortalamalar sırayla; 7.35, 6.25 ve 5.73 dakika olmuştur. Laktasyon dönemleri arasında sağım süresi bakımından görülen farklar istatistiki düzeyde önemli olarak tespit edilmiştir. Laktasyon sayısı ve süt verimi arttıkça sağım süresinin uzadığı ortaya çıkmıştır. Meme başı uzunluğu ve çapı ile sağılabilirlik arasında negatif fenotipik korelasyonlar bulunurken aynı özellikler ile sağım süresi arasında pozitif fenotipik korelasyonlar hesaplanmıştır. Sağım süt verimi ile gerek sağılabilirlik, gerekse sağım süresi arasında yüksek düzeyde korelasyonlar tespit edilmiştir. Huni şekilli meme başına sahip ineklerin 305 günlük süt verimiyle sağılabilirlik arasında laktasyonun II. ve III. dönemlerinde hesaplanan korelasyonlar önemli bulunmuştur. Sonuç olarak, süt veriminin yükselmesiyle sağılabilirliğin yükseldiği, meme başı uzunluk ve çapı ölçülerinin artmasıyla sağılabilirliğin düştüğü ve huni şekilli meme başına sahip ineklerin kimi sağım özellikleri yönünden daha iyi durumda olduğu tespit edilmiştir.

Effects of Udder and Teat Measuremenets and teat shape on milk production and milkability in Brown Swiss cows II. Milkability and Teat Shape

Öz

The study was conducted to ascertain the effects of teat shape and teat measurements on some important milkability traits (milk yield per milking, milking time and milk flow rate at pm milking). Data originated from 114 Brown swiss cows aged 3 to 9 years old in two years period at Malya State Farm were analysed according to lactation number, milk yield and teat shape (bottle, cylindrical and funnel) at three lactation stages (60th, 150th and 240th days of lactation). The means of 305 day milk yield for bottle, cylindrical and funnel teat shape groups were 5786.60, 5556.55 and 5276.77 kg, respectively. The average values for the milking time at three lactation stages were 7.35, 6.25 and 5.73 min and differences were statistically significant. Milking time increased as well as lactation number and milk yield. Lenght and diameter of fore and rear teats were negatively correlated with milk flow rate, but positively correlated with milking time. There were significant positive correlations of milk yield per milking with milk flow rate and milk time. The correlations between 305 day milk yield and milk flow rate at 150th and 240th days of lactation were significant in funnel teat shape groups. Consequently, milk flow rate increased with milk yield. But, when lenght and diameter of fore and rear teats increased, milk flow rate decreased. Funnel teat shape group was better than the others for some important milkability traits