KARS İLİNDE SIĞIRLARDA MİNERAL MADDE AÇIĞININ SAPTANMASI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu araştırmada, Kars ili sığırlarında mineral madde yetersizliğinin olup olmadığını belirlemek ve bu durumu önlemek veya gidermek için yetiştiricinin ne gibi uygulamalar yaptığının ortaya konulması amaçlamıştır. Araştırma, Kars ilinde rasgele seçilen 414 sığır yetiştiricisinin anket verileri üzerinde yürütülmüştür. Bulgular buzağı ve erginlerde mineral madde yetersizliği belirtilerinin var olduğunu göstermiştir (sırasıyla % 99.28, % 99.52). Bölgede bu yetersizliği önlemek veya düzeltmek için çiftçilerin yaygın şekilde yalama taşı (buzağı kış % 67.87 , yaz % 19.57 , ergin kış % 0.48 , yaz % 0.48 ) ve kaya tuzu (parça ve ezilmiş şekillerde) (buzağı kış % 24.15 , yaz % 21.50 , ergin kış % 98.31 , yaz % 89.61) kullanıldığı tespit edilmiştir. Bunlara ek olarak az sayıda yetiştiricinin mineral madde karışımı tozu (MMKT) ve mineral madde karışımı süspansiyonu (MMKS) verdiği de saptanmıştır (ikisinin toplam değerleri için buzağı kış % 1.21 , yaz % 0.24 , ergin kış % 0.48 , yaz % 0 ). Ankete göre yetersizliği önleme veya düzeltmeye yönelik uygulama yapmayan bazı çiftçilerin de olduğu belirlenmiştir (buzağı kış % 11.11 , yaz % 58.94 , ergin kış % 1.21 , yaz % 9.90 ). Araştırma yapılan yörede yalama taşı ve kaya tuzunun fazla miktarda kullanılmasına karşın sığırlarda yüksek oranda mineral madde noksanlığı belirtisinin ortaya çıktığı görülmüştür. Bununla birlikte normal dozlarda MMKT ve MMKS verilen az sayıda çiftlikte mineral madde yetersizliği belirtisi görülmediği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Mineral yetersizliği, sığır, anket, Kars

An Investigation on Determination of Mineral Deficiency in Cattle in Kars Province

Öz

This investigation was aimed to determine whether there was any mineral deficiency in cattle in Kars and how farmers did to prevent or to correct this condition. As a sign of mineral deficiency, farmers were asked that cattle had predilection to having substance which were not feed in characters. The ivestigation was carried out on the questionnaire data of randomly selected 414 cattle farmers in Kars province. Results showed that the signs of mineral deficiency was existed in calves and adult cattle (99.28 %, 99.52 %, respectively). To prevent or correct this deficiency in the district, farmers widely was detected to give their cattle lick-stone (calves, winter: 67.87 % , summer: 19.57 %, adult cattle, winter: 0.48 %, summer: 0.48 %) and rock-salt (in bulk or small granules) (calves, winter: 24.15 % , summer: 21.50 % , adult cattle, winter: 98.31 % , summer: 89.61 %). Addition to these findings, a few number of cattle farmers was determined to give mineral premix suspension (MMKS) and mineral premix powder (MMKT) to their cattle (as a total values, calves, winter: 1.21 %, summer: 0.24 % , adult cattle, winter: 0.48 % , summer: 0 %). According to questonnaire data there were some farmers who did nothing for the prevention or correction of the deficiency (calve: winter 11.11 %, summer 58.94 %, adult cattle: winter 1.21 %, summer 9.90 %). In researched district in spite of large number of farmers using lick-stone and rock-salt. Besides, ıt was detected that no sign of mineral deficiency in a few number of farms where MMKT and MMKS were used in normal amount

Anahtar Kelimeler

• Mineral deficiency, cattle, questionaire, Kars