Araştırma Makalesi

Kültürel Belleğin Dijitalleşmesi: Sanal Gerçeklik (VR) Tabanlı Müzecilikte İletişim Modelleri

Cilt: 7 Sayı: 2 12 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Kültürel Belleğin Dijitalleşmesi: Sanal Gerçeklik (VR) Tabanlı Müzecilikte İletişim Modelleri

Öz

Bu makale, kültürel belleğin dijitalleşme sürecini sanal gerçeklik (VR) teknolojileriyle bütünleştiren sanal müzelerdeki yeni iletişim modellerini incelemektedir. Kültürel mirasın korunması ve erişilebilirliğinin artırılmasında dijital teknolojilerin önemi giderek artmaktadır. Sanal gerçeklik, ziyaretçilere zenginleştirilmiş deneyimler sunarak kültürel unsurların daha etkili bir şekilde aktarılmasını sağlamaktadır. Araştırmanın amacı, VR teknolojilerinin sanal müzelerde kullanıcı deneyimini nasıl yeniden şekillendirdiğini ve kültürel belleğin sürdürülebilirliğine nasıl katkıda bulunduğunu ortaya koymaktır. Araştırmada döküman incelemesi ile iletişim sosyolojisindeki yorumlayıcı metot kullanılmıştır. Bu kapsamda, uluslararası görünürlüğe sahip sanal müze platformlarından belirlenen 16 müze, erişilebilirlik, etkileşim düzeyi, içerik zenginliği, tasarım ve kültürel hassasiyet gibi ölçütlere göre analiz edilmiştir. Bu müzeler analiz edilerek mevcut iletişim modelleri değerlendirilmiştir. Çalışmada, VR teknolojilerinin ziyaretçilerde daha güçlü duygusal bağlar oluşturduğu ve kültürel bilgiyi daha kalıcı hale getirdiği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, VR uygulamalarının tarihsel bağlamları daha etkileyici bir biçimde sunduğu ve kullanıcı katılımını artırdığı gözlemlenmiştir. Sanal gerçeklik tabanlı sanal müzeler [360° web tabanlı sanal tur/ VR Panoramik Deneyimler], kültürel belleğin sürdürülebilirliğinde önemli bir rol oynamakta ve yeni iletişim modelleriyle toplumsal hafızanın dijital dönüşümüne katkı sağlamaktadır. Çalışma, bu alanda gelecekteki araştırmalara yön verebilecek bir çerçeve sunmaktadır. Makalede, sanal müze deneyimleri ve sanal tur teknolojilerinin müzelerde kullanıcı etkileşimini nasıl dönüştürdüğü ele alınmış; bu bağlamda geliştirilen model aracılığıyla iletişimsel etkileri incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

TÜM ETİK KURALLARA UYULMUŞTUR.

Kaynakça

  1. Alican, Ö. (2017). Artırılmış gerçeklik ile bir mobil uygulama: Anadolu Medeniyetleri Müzesi örneği [Sanatta Yeterlik Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
  2. Applin, S. A., ve Fischer, M. (2011, February). A cultural perspective on mixed, dual and blended reality. IUI-Workshop on Location Awareness for Mixed and Dual Reality (LAMDaʼ11) içinde (ss. 1-4). California: Palo Alto. https://posr.org/w/images/f/f6/Applin_Fischer_ACulturalPerspectiveOnMixedDualAndBlendedReality_LAMDa_2011a.pdf
  3. Assmann, J., & Czaplicka, J. (1995). Collective Memory and Cultural Identity. New German Critique, (65), 125–133.
  4. Azuma, R. T. (1997). A survey of augmented reality. Presence: Teleoperators & Virtual Environments, 6(4), 355–385. https://doi.org/10.1162/pres.1997.6.4.355
  5. Banzi, A. (2023). Emotions: The first connection to our cultural heritage. A. Banzi (Ed.), The brain-friendly museum: Using psychology and neuroscience to improve the visitor experience içinde (ss. 6–18). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003304531
  6. Basu, P., ve Modest, W. (2014). Museums, heritage and international development: A critical conversation. Museums, heritage and international development içinde (ss. 1-32). London: Routledge.
  7. Batabyal, D. Sinha, R. Mukherjee, S. K. ve Rawal, Y. S. (2023). Exploring Culture and Heritage Through Experience Tourism. New York: IGI Global.
  8. Becker, I. Böhmer, O Gröne, R. ve Günter, B. (2024). Virtual Museums - A Plea Around the Clock, Around the World. Berlin: de Gruyter.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Sistemleri Organizasyonu ve Yönetimi, Sanal Gerçeklik, Yapay Yaşam ve Karmaşık Uyarlanabilir Sistemler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

21 Aralık 2025

Kabul Tarihi

2 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akbaş, A. (2026). Kültürel Belleğin Dijitalleşmesi: Sanal Gerçeklik (VR) Tabanlı Müzecilikte İletişim Modelleri. Kütüphane Arşiv ve Müze Araştırmaları Dergisi, 7(2), 118-151. https://doi.org/10.59116/lamre.1846365
AMA
1.Akbaş A. Kültürel Belleğin Dijitalleşmesi: Sanal Gerçeklik (VR) Tabanlı Müzecilikte İletişim Modelleri. LAMRe Journal. 2026;7(2):118-151. doi:10.59116/lamre.1846365
Chicago
Akbaş, Arif. 2026. “Kültürel Belleğin Dijitalleşmesi: Sanal Gerçeklik (VR) Tabanlı Müzecilikte İletişim Modelleri”. Kütüphane Arşiv ve Müze Araştırmaları Dergisi 7 (2): 118-51. https://doi.org/10.59116/lamre.1846365.
EndNote
Akbaş A (01 Eylül 2026) Kültürel Belleğin Dijitalleşmesi: Sanal Gerçeklik (VR) Tabanlı Müzecilikte İletişim Modelleri. Kütüphane Arşiv ve Müze Araştırmaları Dergisi 7 2 118–151.
IEEE
[1]A. Akbaş, “Kültürel Belleğin Dijitalleşmesi: Sanal Gerçeklik (VR) Tabanlı Müzecilikte İletişim Modelleri”, LAMRe Journal, c. 7, sy 2, ss. 118–151, Eyl. 2026, doi: 10.59116/lamre.1846365.
ISNAD
Akbaş, Arif. “Kültürel Belleğin Dijitalleşmesi: Sanal Gerçeklik (VR) Tabanlı Müzecilikte İletişim Modelleri”. Kütüphane Arşiv ve Müze Araştırmaları Dergisi 7/2 (01 Eylül 2026): 118-151. https://doi.org/10.59116/lamre.1846365.
JAMA
1.Akbaş A. Kültürel Belleğin Dijitalleşmesi: Sanal Gerçeklik (VR) Tabanlı Müzecilikte İletişim Modelleri. LAMRe Journal. 2026;7:118–151.
MLA
Akbaş, Arif. “Kültürel Belleğin Dijitalleşmesi: Sanal Gerçeklik (VR) Tabanlı Müzecilikte İletişim Modelleri”. Kütüphane Arşiv ve Müze Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 2, Eylül 2026, ss. 118-51, doi:10.59116/lamre.1846365.
Vancouver
1.Arif Akbaş. Kültürel Belleğin Dijitalleşmesi: Sanal Gerçeklik (VR) Tabanlı Müzecilikte İletişim Modelleri. LAMRe Journal. 01 Eylül 2026;7(2):118-51. doi:10.59116/lamre.1846365