Araştırma Makalesi

Çağdaş Nedensellik Anlayışında İki Model: Yeni Humecu Görüş ve Yeni Aristotelesci Görüş

Sayı: 107 25 Eylül 2022
PDF İndir
EN TR

Çağdaş Nedensellik Anlayışında İki Model: Yeni Humecu Görüş ve Yeni Aristotelesci Görüş

Öz

Bilim felsefesinde (özellikle çağdaş analitik bilim felsefesinde) kabaca iki farklı nedensellik modeli vardır: Yeni Humecu görüş ve Yeni Aristotelesci görüş. Böyle bir ayrımın arka planında şüphesiz David Hume’un nedensellik ilişkisine yönelik yapmış olduğu çığır açıcı açıklamalar yer almaktadır. Öyle ki, değinilen görüşlerden ilki, Hume’un nedensellik ilişkisine yönelik düşüncelerine dayanır. İkincisi ise Hume’un düşüncelerinin karşısında konumlanır. Ve çoğunlukla Aristoteles’in nedensellik ilişkisi hakkındaki düşüncelerine dayanır. İster savunulsun ister eleştirilsin Hume’un nedensellik analizi çağdaş nedensellik analizi için önemli bir yol haritasıdır. Çalışmamızı bu yol haritası üzerinden inşa edeceğiz. Daha sonra her iki görüşün argümanlarını inceleyeceğiz. Ayrıca Yeni Aristotelesci görüşün içerdiği argümanların daha tutarlı ve işlevsel olduğunu savunacağız.

Anahtar Kelimeler

Hume , düzenlilikler , karşı olgusallık , nedensel güç , eğilimsel nedensellik , Regularities , Counterfactualty , Causal Power , Dispositional Causation

Kaynakça

  1. Aristoteles. (1985). Metafizik. (A. Arslan, Çev.) İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi.
  2. Armstrong, D. (1983). What is A Law of Nature. Cambridge: Cambridge University Press.
  3. Bird, A. J. (1998). Laws of Nature. Philosophy of Science, 25-54.
  4. Bird, A. J. (2005). The Ultimate Argument Against Armstrong’s Contingent Necessitation View Of Laws. Analysis, 65(2), 147-155.
  5. Bird, A. J. (2007). Nature`s Metaphysics. Oxford: Oxford University Press.
  6. Bird, A. J. (2010). Causation and the Manifestation of Powers,The Metaphysics of Powers. (A. Marmodoro, Dü.) Routledge.
  7. Bird, A. J. (2017). “A Dispositional Account of Causation” in Dispositionalism: Perspectives from Metaphysics and the Philosophy of Science. Springer, 151-170.
  8. Dumsday, T. (2019). Dispositionalism and The Metaphysics of Science. Cambridge : Cambridge University Pres.
  9. Hume, D. ([1739]2009). İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme. (E. Baylan, Çev.) Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
  10. Hume, D. ([1748]2017). İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Soruşturma. (O. Aruoba, Çev.) İstabul: Say Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Palavan, S. (2022). Çağdaş Nedensellik Anlayışında İki Model: Yeni Humecu Görüş ve Yeni Aristotelesci Görüş. Liberal Düşünce Dergisi, 107, 19-34. https://doi.org/10.36484/liberal.1135521