Karl Popper’da Bilim-Siyaset İlişkisi: Bilimsel Araştırma Sürecine/Mantığına İlişkin Görüşlerinin Toplumsal Ve Siyasal Felsefesi Üzerindeki Etkileri

This article explores the relation between Karl Popper’s philosophy of scientific discovery and his views on social and political philosophy. Popper is widely recognized as a key advocate of falsificationism and critical rationalism in science, while in political philosophy he emerges as a strong critic of collectivist social models and a committed defender of liberal democracy. Much of the philosophical literature treats these two dimensions of his thought separately, either without connecting them or by interpreting his political views mainly as conjunctural reactions to the authoritarian regimes of his time. However, there is a deeper causal link and structural similarity between Popper’s logic of scientific inquiry and his political philosophy. His liberal outlook can even be seen as a natural consequence of a scientific philosophy grounded in falsification and critical rationalism. This article aims to demonstrate these connections and argue that his political philosophy is an inherent extension of his epistemology.

Bu makalede Karl Popper’ın bilimsel araştırma sürecine dair görüşleri ile toplum tasarımına ve siyasal öğretisine dair düşünceleri arasındaki ilişki irdelenmektedir. Popper bilim felsefesinde yanlışlamacılığın ve eleştirel akılcılığın önemli temsilcilerinden birisidir. Siyaset felsefesinde ise her türden kolektivist toplum tasarımının ateşli eleştirmenleri ve liberal demokrasinin güçlü savunucuları arasındadır. Felsefi literatüre bakıldığında Popper’ın siyaset felsefesine ve liberal demokrasiye dair görüşlerinin ya diğer alanlara dair görüşleri ile bağlantı kurulmaksızın, ilintisiz bir şekilde ele alındığı ya da bu konudaki görüşlerinin yaşadığı dönem ve coğrafyada yükselişte olan baskıcı ve totaliter yönetimlere bir tepki olarak konjonktürel bir bağlamda yorumlandığı görülmektedir. Ancak onun bilimsel araştırmanın mantığına dair görüşleri ile toplum ve siyaset felsefesine dair düşünceleri arasında nedensel bir bağ ve yapısal bir benzerlik mevcuttur. Hatta Popper’ın liberal devlet ve toplum felsefesinin yanlışlamacı ve eleştirel akılcı bilimsel tasarımının doğal bir sonucu olduğu söylenebilir. Bu makalede söz konusu bu ilişkiler ve bağlantılar göz önüne serilmeye ve Popper’ın siyasal felsefesinin bilimsel araştırmanın mantığına dair görüşlerinin doğal ve mantıksal bir uzantısı olduğu gösterilmeye çalışılacaktır.