Araştırma Makalesi

Özgür Birey mi Etkin Vatandaş mı? Liberal ve Cumhuriyetçi Vatandaşlık Teorilerini Yeniden Düşünmek

Sayı: 120 25 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Özgür Birey mi Etkin Vatandaş mı? Liberal ve Cumhuriyetçi Vatandaşlık Teorilerini Yeniden Düşünmek

Öz

Makale, liberal ve cumhuriyetçi vatandaşlık kuramlarını hukuki statü, siyasal katılım ve toplumsal aidiyet boyutlarında karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın özgün katkısı, bu iki yaklaşımın sınırlarını aşmak üzere İç İçe Geçmiş Vatandaşlık Pratikleri adı verilen yeni bir kavramsal çerçeve önermesidir. Kuramsal inceleme, Rawls, Dworkin ve Kymlicka’nın hak merkezli liberal yaklaşımını; Pettit, Honohan ve Skinner’ın katılım odaklı cumhuriyetçi yorumlarını; Benhabib, Habermas, Mouffe, Tully, Isin ve Bauböck’ün çağdaş açılımlarını kapsamaktadır. Yapılan karşılaştırmalı değerlendirme, liberal ve cumhuriyetçi gelenekler arasında katı bir karşıtlık bulunmadığını, aksine birbirini tamamlayan normatif boyutlar sunduklarını göstermektedir. Bu bulgu, makalenin kavramsal önerisi olan İç İçe Geçmiş Vatandaşlık Pratikleri çerçevesinin gerekçesini oluşturmaktadır. Bu çerçeve, müzakereci vatandaşlığın diyalog ve gerekçelendirme boyutunu, çok katmanlı vatandaşlık anlayışının eşzamanlı aidiyet boyutuyla birleştirmektedir. Böylece vatandaşlık, bireysel hakların hukukî güvencelerle, kollektif katılımın demokratik pratiklerle ve kültürel farklılıkların çoğulcu temsillerle kesiştiği dinamik bir süreç olarak kavranmaktadır. Çalışma ayrıca, dijitalleşen kamusal alanlar ve göç hareketliliği gibi güncel olgularla ilişkilendirilerek kavramsal çerçevenin çağdaş tartışmalara açılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Liberal vatandaşlık , Cumhuriyetçi vatandaşlık , İç İçe Geçmiş Vatandaşlık Pratikleri , Müzakereci vatandaşlık , Çokkatmanlı vatandaşlık

Kaynakça

  1. Bauböck, R. (2017). Democratic inclusion: A pluralist theory of citizenship. A. Shachar, R. Bauböck, I. Bloemraad ve M. Vink (Ed.). The Oxford handbook of citizenship içinde (s. 849–851). Oxford: Oxford University Press.
  2. Bellamy, R. (2008). Political constitutionalism: A republican defence of the constitutionality of democracy. Cambridge: Cambridge University Press.
  3. Benhabib, S. (1992). Situating the self: Gender, community and postmodernism in contemporary ethics. New York: Routledge.
  4. Benhabib, S. (2002). Transformations of citizenship: The case of contemporary Europe. Government and Opposition, 37(4), 439–465.
  5. Berlin, I. (1969). Four essays on liberty. Oxford: Oxford University Press.
  6. Bloemraad, I., ve Sheares, A. (2017). Understanding membership in a world of global migration: (How) does citizenship matter? International Migration Review, 51(4), 823–867.
  7. Bosniak, L. (2006). The citizen and the alien: Dilemmas of contemporary membership. Princeton: Princeton University Press.
  8. Bowman Williams, J., Mezey, N. J., ve Singh, L. O. (2021). #BlackLivesMatter—Getting from contemporary social movements to structural change. Georgetown Law Faculty Publications, 2387.
  9. Dalton, R. J. (2008). Citizenship norms and the expansion of political participation. Political Studies, 56(1), 76–98.
  10. Dworkin, R. (1977). Taking rights seriously. Cambridge: Harvard University Press.

Kaynak Göster

APA
Üstün, K. (2025). Özgür Birey mi Etkin Vatandaş mı? Liberal ve Cumhuriyetçi Vatandaşlık Teorilerini Yeniden Düşünmek. Liberal Düşünce Dergisi, 120, 207-234. https://doi.org/10.36484/liberal.1697513