İşletme Grupları ve Devlet: Eleştirel Bir Yazın İncelemesi

İlişkisiz sektörlerde çeşitlenmiş işletme grupları gelişen piyasalarda oldukça yaygındır. İşletme gruplarının bağlı işletmelerinin bir kısmı yerel pazarın büyük işletmeler kesimi içerisinde yer alır. Bunlar arasında çok uluslu şirketlere dönüşen işletmeler bulunur. Ekonomik önemleri nedeniyle, pek çok farklı disiplinden araştırmacı işletme gruplarının oluşumu ve gelişimini daha iyi bir şekilde açıklayabilmek için çalışmalar yapmaktadır. Geçmişte ekonomik gelişmenin aktörü olarak görülen işletme gruplarına çeşitli devlet destekleri sağlanmıştır. Bu nedenle işletme grupları devletle ilişkili biçimde gelişmiştir. Politik ekonomi bakış açısıyla yapılan çalışmalar işletme gruplarının devletle ilişkilerinin anlaşılması yönünde önemli katkılar yapmıştır. Bununla birlikte, konunun daha iyi anlaşılması için yazındaki diğer araştırma akımlarının sentezlenmesinde yarar görülmektedir. Bu çalışmada, ilk olarak, politik ekonomi bakış açısı incelenmektedir. İkinci olarak, işletme grupları yazınındaki vekâlet kuramı, sosyal sermaye kuramı, kurumsal kuram, işlem maliyetleri kuramı, kaynak-temelli kuram ve uluslararasılaşma kuramı bakış açılarıyla geliştirilen argümanlar incelenerek sentezlenmektedir. Son olarak, gelecekte yapılacak çalışmalara yön vermesi umut edilen araştırma soruları geliştirilmektedir.

Unrelatedly diversified business groups are common in emerging markets. Some of their affiliated businesses are amongst the large enterprises sector in their respective markets. These affiliates recently emerge as multinational companies. Due to their economic significance, scholars from various disciplines are increasing their research efforts in order to better explain their formation and evolution. Historically, business groups received state support since they were regarded as agents of economic development. Thus, business groups evolved in relationships with the state. The political economy perspective has provided useful insights into this issue. However, there seems to be further benefits in synthesizing various other research streams in the extant literature on business groups in order to better understand their relationships with the states. In this study, first, the political economy perspective is reviewed. Second, the extant literature on business groups including the agency, social capital, institutional, transaction-cost, resource-based and internationalization theories are reviewed and synthesized. Finally, research questions for future studies are proposed.